Câu đối tết Phật Giáo

0

TVGĐPT – Các bài về câu đối Xuân, câu đối Tết, những năm trước trên Thư Viện GĐPT đã đăng tải mấy bài như: Câu đối tết – Cội nguồn phong tục, Ngày xuân đọc câu đối tết, Các nhà văn xưa với câu đối tết v.v… Năm nay, nhân những ngày đầu xuân Tân Sửu – 2021, xin gởi tặng đến Quý Bạn Đọc một vài câu đối Tết mang dấu ấn Phật Giáo mà chúng tôi sưu tầm được, gọi là “trong cửa Phật, hoa cỏ mùa xuân cũng làm lòng người có chút an tịnh, chút niềm Xuân cửa Phật, nguyện cầu tất cả bình an” như ý của Thầy Nguyên Hiền (trụ trì Vĩnh Minh Tự Viện, Lâm Đồng) tỏ bày trước khi hạ bút phóng mấy câu đối Xuân mà chúng tôi trân trọng đăng ở đầu bài này…

oOo

– Đuổi cổ chuột chù Canh Tý, ra ngõ gặp người, mở miệng chúc mừng ba bữa tết.
– Đụng đầu trâu vàng Tân Sửu, lên chùa lễ Phật, dọn lòng đón nhận một năm vui.

– Xưa thấy Xuân qua: tiếc nuối, chưa làm chi lợi lạc
– Chừ nghe Tết đến: bình thường, chẳng bận chuyện hơn thua.

借 問 諸 人 誰 聽 天 移 刻 刻 澄 寒 於 元 旦
返 觀 自 己 本 聞 節 轉 時 時 迅 速 在 新 春
Âm Hán:
– Tá vấn chư nhân thùy thính thiên di khắc khắc trừng hàn ư nguyên đán.
– Phản quan tự kỷ bổn văn tiết chuyển thời thời tấn tốc tại tân xuân.
Dịch ý:
– Ướm hỏi mọi người, ai biết mùa đi, lắng đọng từng giây ngày Nguyên Đán.
– Chừng xem tâm khảm, mình nghe nhịp chuyển, vội vàng mỗi khắc buổi Tân Xuân.

竊 爾 天 移 一 旦 聞 經 而 順 耳
善 哉 春 到 今 朝 禮 佛 足 消 災
Âm Hán:
– Thiết nhĩ thiên di nhất đán văn kinh nhi thuận nhĩ.
– Thiện tai xuân đáo kim triêu lễ phật túc tiêu tai.
Dịch ý:
– Cứ thế mùa đi, một sớm nghe Kinh lòng bỗng thuận.
– Lành thay xuân đến, sáng nay lễ Phật thấy tiêu tai.

佛 手 拈 華 記 託 濃 春 於 玉 偈
師 容 笑 玉 加 持 熟 夏 舆 僧 親
Âm Hán:
– Phật thủ niêm hoa ký thác nùng xuân ư lữ thứ.
– Sư dung tiếu ngọc gia trì thục hạ dữ tăng nhân.
Dịch ý:
– Tay Phật niêm hoa, gửi gắm xuân nồng nơi cuộc lữ.
– Dáng Thầy cười ngọc, gia trì hạ chín với Tăng thân.

小 道 撞 鐘 舉 拍 長 春 於 玉 偈
納 僧 起 讃 留 情 一 代 在 真 經
Âm Hán:
– Tiểu đạo tràng chung cử phách trường xuân ư ngọc kệ.
– Nạp tăng cử tán lưu tình nhất đại tại chơn kinh.
Dịch ý:
– Điệu nhỏ gióng chuông, bắt nhịp mùa xuân nơi kệ ngọc.
– Thầy Tăng cử tán, lưu tình nếp đạo tại kinh văn.

永 作 貧 家 賞 月 瞻 花 寒 煮 節
明 行 納 侶 烹 茶 喫 飯 去 來 春
Âm Hán:
– Vĩnh tác bần gia thưởng nguyệt chiêm hoa hàn thử tiết.
– Minh hành nạp lữ phanh trà khiết phạn khứ lai xuân.
Dịch ý:
– Cứ thể bần tăng, ngắm nguyệt trông hoa mặc tình xuân ấm lạnh.
– Mãi làm lữ khách, ăn cơm uống nước dù thời tiết đến đi.

五 十 年 前 只 見 春 排 千 境 色
百 餘 載 後 曾 聞 日 滯 一 浮 漚
Âm Hán:
– Ngũ thập niên tiền chỉ kiến xuân bài thiên cảnh sắc.
– Bách dư niên hậu tằng vân nhật trệ nhất phù âu.
Dịch ý:
– Trước nửa đời người, chỉ thấy xuân bày muôn cảnh sắc
– Sau trăm năm nữa, từng nghe ngày đọng bóng bọt bay.

天 何 言 哉 春 夏 秋 冬 箤 竹 黃 花 鋪 日 日
人 安 知 矣 生 成 病 死 衰 身 苦 骨 現 時 時
Âm Hán:
– Thiên hà ngôn tại xuân hạ thu đông thúy trúc huỳnh hoa phô nhật nhật.
– Nhân an tri hỷ sanh thành bệnh tử xuy thân khổ cốt hiện thời thời.
Dịch ý:
– Trời nói gì đâu! Xuân-Hạ-Thu-Đông, trúc biếc hoa vàng phô sớm sớm.
– Người ơi có biết: Sanh-Già-Bệnh-Chết, thân gầy xương mỏi đến chiều chiều.

日 下 三 人 佛 祖 恩 師 常 想 念
即 於 一 竹 根 枝 綠 葉 總 剋 懷
Âm Hán:
– Nhật hạ tam nhân phật tổ ân sư thường tưởng niệm.
– Tức ư nhất túc căn chi lục diệp tổng khắc hoài.
Dịch ý:
– Dưới bóng ngày qua, Phật – Tổ – Ân Sư, ba bậc ân điền thường tưởng nhớ.
– Ngay nơi bóng trúc, rễ-cây-cành-lá, những nơi tình nghĩa mãi tri ân.
Câu này hay ở chỗ cách chơi chữ Hán: Nhật hạ tam nhân ghép lại thành chữ XUÂN; tức ư nhất trúc ghép lại thành chữ TẾT, nên cũng có thể hiểu:
– Xuân: Phật, Tổ, Ân Sư, ba bậc ân điền thường tưởng nhớ.
– Tết: rễ, cây, cành, lá, những nơi tình nghĩa mãi tri ân.

oOo

Các vế đối trên là của Thượng Toạ Thích Nguyên Hiền như đã nói ở phần đầu bài, còn dưới đây là các câu đối có nguồn gốc và các câu đối dị bản, khuyết danh (cũng có thể có tên tác giả nhưng chúng tôi không tìm thấy hay biết chắc, ngày đầu xuân xin các tác giả hoan hỷ lượng thứ):

– Giải phướn phất lưng trời, bốn bể ngóng trông nêu Phật.
– Tiếng chuông rầm mặt đất, mười phương nghe dậy pháo Sư.
(Tổ sư Thanh Giác – Tạp chí Duy Tâm số Tết, 1937).

– Đêm trừ niên tống quỷ vô minh, “tát đát da đa” phong pháo miệng.
– Tiết chánh đán nghênh thần đại giác, “phi phan phủ phất”nén hương lòng.
(Tổ sư Thanh Giác – Tạp chí Duy Tâm số Tết, 1937).

– Đồ bát bảo rực rỡ rường vàng, vừng nhật chiếu đến thiền quang, mến được có người có cảnh.
– Mây ngũ sắc chói ngời cột ngọc, ánh xuân dồn về bảo toạ, vui thay không mất không xa.
(Câu đối tại chùa Quốc Ân, Huế).

– Nhất lộ Hương Sơn thuỳ Phật tích.
– Tam quan cổ động mở trời xuân.
Dịch ý:
– Một lối Hương Sơn trùm dấu Phật.
– Ba vòm cửa động mở trời Xuân.
(Câu đối ở động Hương Tích, Hà Nội).

– Xuân khắp muôn nhà, mặt đất hoa rơi đều sắc gấm.
– Cổng toang bốn phía, lòng người hương ngát rặt mùi trầm.
(Câu đối ở chùa Giác Lâm và chùa Giác Tiên, Sài Gòn).

– Đỉnh núi xưa, thánh chúa cho xây nước biếc non xanh, dấu Thiên Mụ dài bền muôn thuở.
– Phong cảnh sẵn, thần kinh thật đẹp, hoa cười chim hót, xuân Thiền Lâm tươi cả bốn mùa.
(Câu đối ở chùa Hội Khánh, Thủ Dầu Một, Bình Dương).

– Điện lớn huy hoàng y bát hoa khai mừng ngày tốt.
– Giác lâm tĩnh mịch, bồ đề cây lớn tiễn gió xuân.
(Câu đối ở chùa Hương Tuyết, Hà Nội).

– Mấy đóa hoa mai tô thắng cảnh.
– Một cành dương liễu rộn xuân phong.
(Câu đối ở chùa Long Vĩnh, Sài Gòn).

oOo

– Xuân thủy thuyền như thiên thượng toạ.
– Thu sơn nhân tại họa trung hành.
Dịch ý:
– Non thu người ngỡ đi trong hoạ.
– Nước xuân thuyền tưởng dạo lưng trời.

– Ngàn liễu xuân sang tuôn móc ngọc.
– Hồ sen hạ tới tỏa mây hương.

– Xuân đến cành dương tuôn móc (ngọc?).
– Gió đưa lá bối nức mây hương.

– Xuân hạ thu đông Thân Tâm Thường Lạc.
– Đông tây nam bắc Vạn Sự Kiết Tường.

– Đến cổng chùa, gieo trồng phúc đức Từ Bi, trọn năm phát tài đón lộc.
– Vào điện Phật, tưới tẩm vị tha Trí Tuệ, suốt kiếp dứt khổ được vui.

– Bớt cơn giận, bớt hận trách người; chào năm mới, đời vui tươi như Tết.
– Thêm tiếng cười, thêm lời từ ái; đón xuân về, sống trẻ mãi như Xuân.

– Tiễn năm cũ đi, sống Từ Bi, thể hiện Chân-Thiện-Mỹ.
– Đón năm mới về, tập Hỷ Xả, tỏa sáng Đức-Tài-Tâm.

– Tiễn năm qua, hết vọng động, tu chánh niệm, đời luôn an lạc.
– Đón xuân mới, giữ an nhiên, đạt định tâm, đạo mãi huy hoàng.

– Tiễn năm Tân Mão, nên nhớ “mèo nhỏ bắt chuột con”, cầu tiến bộ, Tâm-Đức-Tài hội đủ.
– Vui xuân Nhâm Thìn, phải tin “rồng thiêng hơn quỹ dữ”, muốn thăng hoa, Bi-Trí-Dũng vẹn toàn.

– Đón Tết đến trăm điều như ý.
– Mừng Xuân sang vạn sự cát tường.

– Mừng Xuân niệm Phật thêm công đức.
– Đón Tết từ bi dứt não phiền.

– Lễ Phật, làm phước đầu Xuân, bốn mùa hưng thịnh.
– Tụng Kinh, phát huệ ngày Tết, trọn năm an lành.

– Sắc Xuân tô thắm lòng nhân ái.
– Hương Tết đượm nồng nghĩa vị tha.

– Sắc Xuân hòa năm mới, cầu muôn nhà hạnh phúc.
– Hương Tết quyện trí lành, chúc trăm họ an vui.

– Báo hiếu, đáp tình, Xuân nghìn phúc
– Giúp nghèo, cứu ngặt, Tết vạn ân.

– Pháp Giới muôn màu, một dạ ghi sâu Ân Tổ Quốc.
– Hoa Xuân trăm vẻ, nghìn đời mang nặng Nghĩa Đồng Bào.

– Mừng xuân kính chúc luôn tu phước.
– Trọn năm nguyện ước thãy viên thành.

– Mừng xuân Di Lặc, kính chúc Phật Tử nhà nhà an vui hạnh phúc.
– Đón tết Dân Tộc, cầu nguyện Đất Nước nơi nơi thịnh vượng thái bình.

QUANG MAI
(Sưu tầm – tổng hợp)

Share.

Leave A Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.