Tâm điểm của Thiền Định (Phụ lục và Thư tịch)

 

 

TÂM ĐIỂM CỦA THIỀN ĐỊNH

Khám phá tâm thức thần bí nhất

Tác giả: Dalai Lama
Hoang Phong chuyển ngữ

 

Bìa sách ấn bản tiếng Pháp (2017)

 

MỤC LỤC

– Lời tựa của Sofia Stril-Rever: Rigpa và Lhaksam – Hai món quà của Đức Đạt-lai Lạt-ma hiến tặng cho thế giới.

– Lời tựa của Jeffrey Hopkins.

– Phần thứ nhất: Con đường Phật Giáo.

  • Chương 1: Vài nhận định.
  • Chương 2: Lòng từ bi nhân ái.
  • Chương 3: Thiền định.
  • Chương 4: Trí tuệ.

– Phần thứ hai: Dẫn nhập về phép Đại Hoàn Thiện.

  • Chương 5: Căn bản chung của tất cả các học phái Phật giáo Tây Tạng.
  • Chương 6: Tâm thức tự tại của ánh sáng trong suốt.

– Phần thứ ba: Bình giải về Ba chữ đánh thẳng vào điểm chủ yếu của Patrul Rinpoché.

  • Chương 7: Giáo huấn thứ nhất.
  • Chương 8: Con đường tối thượng của sự nghỉ ngơi.
  • Chương 9: Tinh thần vajra hay “lòng nhân ái toàn cầu”.
  • Chương 10: Giáo huấn thứ hai.
  • Chương 11: Con đường thăng tiến tuần tự.
  • Chương 12: Giáo huấn thứ ba: Sự giải thoát tự nhiên.
  • Chương 13: Tính cách đồng nhất của cả ba giáo huấn.

– Phần thứ tư: Đối chiếu giữa hai học phái: Dịch thuật xưa và dịch thuật mới.

  • Chương 14: Cấu trúc căn bản của học phái dịch thuật xưa trong phép Đại Hoàn Thiện.
  • Chương 15: Lời khuyên của tôi.

– Phụ lục.

– Thư tịch chọn lọc.

Bìa sách ấn bản tiếng Anh (2016)

 

PHỤ LỤC 

Trong phần phụ lục dưới đây ngoài bản Việt dịch đầy đủ bài thơ của Patrul Rinpoché gộp chung các đoạn rời rạc trong quyển sách này, người chuyển ngữ cũng xin trích dẫn thêm bản dịch tiếng Pháp của bà Sofia Stril-Rever, bản dịch tiếng Anh của Jeffrey Hopkins và cả hai bản dịch song ngữ: Tây Tạng/Anh và Tây Tạng/Pháp do Ủy ban dịch thuật kinh sách Tây Tạng của Pháp là Rigpa thực hiện, hầu người đọc tiện tham khảo.

  • Phụ lục 1. Bản dịch tiếng Việt (Hoang Phong).
  • Phụ lục 2: Bản dịch tiếng Pháp của bà Sofia Stril-Rever.
  • Phụ lục 3: Bản dịch tiếng Anh của Jeffrey Hopkins.
  • Phụ lục 4: Bản dịch song ngữ Tây Tạng/Anh của Ủy ban dịch thuật Rigpa.
  • Phụ lục 5: Bản dịch song ngữ Tây Tạng/Pháp của Ủy ban dịch thuật Rigpa.

———— oOo ————

Phụ Lục 1 

Bài thơ Ba chữ đánh thẳng vào tâm điểm” của Dza Patrul Jigme Chokyi Wangpo (Bản đầy đủ bằng tiếng Việt do Hoang Phong chuyển ngữ)

Giáo Huấn vô song của vị Vua trí tuệ và vinh quang
Ba chữ đánh thẳng vào tâm điểm

Xin tôn vinh các vị thầy của trí tuệ.

Sự “Quán thấy” To rộng như không gian muôn chiều, [là nhà sư] Longchen Rabjam.

“Thiền định” là Muôn tia sáng của trí tuệ và tình thương yêu, [là nhà sư] Khyentse Öser.

“Hành động” là Hạt mầm của kẻ Chiến thắng, [là nhà sư] Gyalwe Nyugu.

Tôi nêu lên điều đó không một chút ngần ngại, bất cứ ai luyện tập theo phương cách đó,

Tất sẽ đạt được sự giác ngộ ngay trong kiếp sống này,

Hoặc ít nhất cũng đạt được một thể dạng phúc hạnh thật tuyệt vời! A la la!

Sự quán thấy mang tính cách bao quát và muôn chiều,

Được nêu lên trong những lời giảng dạy của ba giáo huấn:

Giáo huấn thứ nhất:

Trước hết hãy để cho tâm thức nghỉ ngơi,

Thoát khỏi mọi sự phóng tưởng, thoái lùi và mọi sinh hoạt khái niệm khác.

Đang trong lúc nghỉ ngơi nhờ lắng sâu vào thể dạng hoàn hảo của thiền định đó,

Thì hãy bất thần thét lên một tiếng thật lớn, thật sâu và cực ngắn: Phat!

Tương tự như một tiếng sét, đánh thẳng vào tri thức. Ồ! Thật lạ lùng!

[Hóa ra] Chẳng có một thứ gì cả, thật hết sức kinh hoàng!

Quả là một sự kinh hoàng, một sự xuyên thấu không có gì ngăn chận được nó!

Hãy xác định ngay tâm thức thần bí nhất ấy của Dharmakaya/Thân Đạo Pháp.

Thực thể đó, hãy nhận biết được nó từ bên trong chính mình – đây là giáo huấn thứ nhất.

Giáo huấn thứ hai:

Sau đó, dù bị phân tán bởi những gì bên ngoài hay vẫn thường trú bên trong chính mình,

Dù đang cảm thấy giận dữ hay thèm khát, an vui hay đau buồn,

Dù bất cứ lúc nào, đang trong hoàn cảnh nào,

Hãy cứ nhận biết trí tuệ nguyên sinh của Dharmakaya, mà mình đã nhận diện được nó.

Ánh sáng trong suốt mẹ và ánh sáng trong suốt con, đã quen biết nhau từ trước, sẽ cùng hòa nhập với nhau.

Hãy an trú bên trong thể dạng của phẩm tính không thể mô tả được của tâm thức thần bí nhất.

[Dù đấy là] sự thanh thản, niềm phúc hạnh, sự trong sáng hay niềm hân hoan, thì cũng cứ đập tan tất cả, cứ đập tan và đập tan,

Hãy đập tan tất cả bằng tiếng thét của phương pháp và trí tuệ.

Không có một sự khác biệt nào giữa thể dạng thăng bằng trong lúc hành thiền và kết quả mang lại [từ  thể dạng đó].

Hãy an trú trong thể dạng không bị phân tách ấy.

Không có gì khác biệt giữa lúc đang-thiền-định và sau-khi-thiền-định.

Tuy nhiên, khi nào đã đạt được sự thăng bằng [trong khi thiền định],

Thì nên chọn thể dạng thiền định nào mà mình đã loại bỏ được mọi sự xao lãng.

Hãy sắp đặt các buổi hành thiền thật đều đặn.

Bất cứ lúc nào và trong hoàn cảnh nào.

Chỉ cần đơn giản duy trì sự hiển lộ của Dharmakaya.

Phải nhất quyết nghĩ rằng chẳng có bất cứ một thứ gì khác đáng để phải quan tâm,

Phải ý thức minh bạch rằng duy nhất chỉ có điều đó mà thôi – đây là giáo huấn thứ hai.

Giáo huấn thứ ba:

Vào đúng lúc đó, trong khuôn khổ của sự hiểu biết [phát sinh từ] thực thể căn bản,

Giữa mọi sự thèm khát và hận thù,

Cũng như mọi sự thích thú và đớn đau, kể cả mọi thứ khái niệm phụ thuộc,

Không có bất cứ một sự kết nối nào được tạo tác và tồn lưu cả.

Hãy nhận biết Dharmakaya mà bên trong nó tất cả đã được buông bỏ.

Tất cả đều biến mất tương tự như những dòng chữ viết trên mặt nước.

Trên dòng chuyển biến không hề gián đoạn của sự tự-hiển-hiện và tự-giải-thoát đó,

Bất cứ một thứ gì hiện lên cũng chỉ là thức ăn nuôi dưỡng tri thức trần trụi và trống không.

Bất cứ một thứ gì chuyển động cũng chỉ là một trò đùa siêu đẳng của Dharmakaya mà thôi.

Tất cả đều được tinh khiết hóa một cách tự nhiên, không lưu lại một dấu vết nào! A la la!

Tất cả đã từng hiển lộ như trước đây,

Thế nhưng phương cách giải thoát thì lại hoàn toàn khác hẳn.

Nếu thiền định mà không thực hiện được điều đó thì chỉ đưa đến mọi sự lầm lẫn mà thôi.

Bất cứ ai hiểu được điều đó [đương nhiên] sẽ thường trú trong Dharmakaya [mà không cần phải thiền định thêm về bất cứ gì nữa cả].

Sự vững tin sẽ hiện lên đúng vào lúc [mà mình] đã loại bỏ được mọi thứ tư duy – và đây cũng là giáo huấn chủ yếu thứ ba.

Sự “quán thấy” là một trong ba giáo huấn chủ yếu,

Cùng với phép “Thiền định” về trí tuệ nồng nhiệt và Lòng “Từ bi” nhân ái,

Sẽ được hỗ trợ bởi sự tham gia của tất cả các người con của các vị Chiến Thắng.

Các vị Chiến Thắng của cả ba thời gian có bao giờ tự hỏi:

Mình đã từng trông thấy một giáo huấn nào siêu việt hơn giáo huấn này hay chăng?

Người khám phá ra kho tàng Dharmakaya, phát sinh từ sự tỏa sáng năng hoạt của tâm thức thần bí nhất,

Nhờ vào các cảm ứng hiện lên từ trí tuệ vô biên của mình, đã phát hiện ra văn-bản-kho-tàng này,

Một kho tàng [hoàn toàn] khác hẳn với các kho tàng khác, khai quật từ lòng đất hay trong núi đá.

Đây chính là di chúc tối hậu của Garab Dorgje,

Và cũng là cốt lõi tinh anh của tâm thức nồng nhiệt của tất cả ba dòng truyền thừa.

Sự bí mật trao truyền cho các đệ tử của con tim tôi.

Chính là những lời thuyết giảng này, phát xuất từ con tim tôi, và bên trong con tim của những lời thuyết giảng đó hàm chứa cả một ý nghĩa thật sâu xa.

Chớ khinh thường ý nghĩa cốt lõi ấy, đó là tinh anh của tất cả mọi ý nghĩa!

Không nên để thất thoát đi những lời giáo huấn ấy!

———— oOo ————

Phụ lục 2

Bài thơ Ba chữ đánh thẳng vào tâm điểm” của Dza Patrul Jigme Chokyi Wangpo (Bản đầy đủ bằng tiếng Pháp do bà Bà Sofia Stril-Rever dịch)

Enseignement incomparable du Roi sage et glorieux
Trois mots qui frappent le point vital

Hommage aux maîtres de sagesse.

La vue est “Vaste espace multidimentionnel”, Longchen Rabjam.

La méditation est “Rayons lumineux de sagesse et d’amour”, Khyentse Öser.

L’action est “Jeune pousse de Vainqueurs”, Gyalwe Nyugu.

e le dis sans hésiter, quiconque pratique ainsi s’éveillera en une seule vie.

On atteindra sinon une prodigieuse félicité! A la la!

La vue, étendue multidimentionnelle,

Est exposée dans les enseignements essentiels des trois instructions.

Première instruction:

Pour commencer, laisse reposer ton esprit.

Libre d’émission, de retrait et d’actìvité conceptuelle,

En ce délassement d’absorption méditative parfaite,

Lance soudain un son Phat, fort, intense, abrupt,

Qui foudroie ta conscience. Emaho

Il n’y a rien, sidération!

Sidération, percée non obstruée!

Percée non obstruée, inexprimable!

Identifie l’esprit la plus secret du Dharmakaya!

Cette identité, reconnais-la en toi – telle est la première instruction essentielle.

Deuxième instruction:

Ensuite, que tu te disperses à l’extérieur ou que tu demeures à l’intérieur,

Que tu éprouves colère ou désir, bonheur ou tristesse,

En tout temps, en toute situation,

Reconnais la sagesse primordiale du Dharmakaya que tu a identifiée.

Se connaissant déjà, les claires lumières mère et fille fusionnent.

Demeure dans l’état indicible de la qualité de l’esprit le plus secret.

Tranquillité, félicité, clarté et jubilation, brise-les, encore et encore.

Fais descendre d’un coup la syllabe de la methode et de la sagesse!

Nulle différence entre égalité méditative et obtention subséquente,

Demeure sans cesse dans l’état non divisé

Sans distinguer entre méditation et après-méditation.

Cependant jusqu’à ce que tu aies acquis la stabilité,

Privilégie la méditation dans l’état òu l’on abandonne toute distraction,

Répartis ta pratique de méditation en sessions formelles.

En tout temps, en toutes situations,

Maintiens simplement la manifestation du Dharmakaya.

Prends la décision ferme que rien d’autre ne compte.

Sois certain de cela seul – telle est la deuxième instruction essentielle.

Troisième instruction:

Alors, au sein de la connaissance de l’entité fondamentale,

Tous les désirs et toutes les haines,

Tous les plaisirs et toutes les peines, et tous les concepts adventices,

Plus aucune connexion ultérieure ne se crée.

Reconnais le Dharmakaya où tout se libère,

Comme des écrits, tracés sur l’eau, disparaissent.

Dans l’auto-apparition et l’auto-libération ininterrompues,

Tout ce qui se lève est nourriture pour la conscience nue et vide,

Tout ce qui fluctue est le jeu royal du Dharmakaya,

Spontanément purifié sans laisser de trace, A la la!

Tout se manifeste comme avant,

Mais les modes de libérations diffèrent grandement.

La méditation sans cette réalisation est un chemin d’erreur.

Ceux qui l’ont compris demeurent sans méditation dans le Dharmakaya.

La confiance se lève au moment de la libération des pensées – telle est la troisième instruction essentielle.

La vue dotée des trois instructions essentielles,

Et la méditation de la sagesse axaltée et de la compassion aimante

Sont soutenues par l’action commune de tous les enfants des Vaiqueurs.

Les Vainqueurs des trois temps se concerteraient-ils,

Ils ne trouveraient nulle instruction supérieure à celle-ci,

Le découvreur du trésor du Dharmakaya, issu du rayonnement dynamique de l’esprit

le plus secret,

A révélé ce text-trésor, émané de l’immensité de la sagesse,

Qui diffère des trésors axhumés de la terre et de la roche.

Tel est le testament ultime de Garab Dorje,

Quintessence de l’esprit exalté des trois lignées de transmissions.

Secret confié aux disciples de mon coeur,

Ce dicours de mon coeur, ce coeur de mon discours contient le sens profond.

Ne dépréciez pas le sens essentiel, l’essence du sens

Ne laissez pas échapper ces instructions!

———— oOo ————

Phụ lục 3

Bài thơ Ba chữ đánh thẳng vào tâm điểm” của Dza Patrul Jigme Chokyi Wangpo (Bản tiếng Anh trích trong quyển The Dalai Lama – The Heart of Meditation, Discovering Innermost Awareness – Jeffrey Hopskins Editor & Translator.

Three Keys Penetrating the Core
Dza Patrul Jigme Chokyi Wangpo

The Uniqueness of the Wise Glorious Monarch: Three Keys Penetrating the Core.

Homage to the mamas.

The view is the multitidinous great expanse (Longchen Rabjam)

The Meditation is light rays of knowledge and empathy (Kyentze Oser)

The behavior is the shoot of a Victor (Gyalwe Nyugu)

For one who practices in this way, there is no hesitation about buddhahood in one life.

Though not such, amazing blissful awareness! A LA LA!

The view, the multitudinous expanse.

Is cast in practical essentials of three keys

I.

First set your own mind in a relaxed state,

Not emitting, not withdrawing, without cenceptuality.

In this relaxed state of total ansorption,

Suddenly shout PAT, striking your awareness,

Strong, intense, short. E MA HO!

Not anything, astounding.

Astounding, unimpeded penetration.

Unimpeded penetration, inexpressible.

Identify innermost awareness of the truth body.

Its entity is identified within youself – the first essential.

II.

Then, whether spreading out or abiding within,

Whether angry or desirous, happy or sad.

At all times and occasions,

Recognize the indentified pristine wisdom truth body.

For those with prior acquaintance, the mother and child clear lights meet.

Be founded in the inexpressible state of the quality of innermost awareness.

Stability, bliss, luminisity, and delight should again and again be destroyed.

Make the syllable of method and wisdom suddenly descend.

Meditative equipoise and subsequent attainment do not differ.

Continuously dwelling in the undifferentiable state,

Session and between-session are not divided,

However, until attaining stability,

Meditation within having abandoned commotion is to be valued.

Practice is done within division into sessions.

At all times and occasions,

Maintain the display of just the truth body,

Be firmly decided that there is none other than this.

Be determined on this alone – the second essential.

III.

At this time, within knowing the basic entity

Of all desires and hatreds, pleasures and pains,

And all adventitious conceptions, no subsequent connection is made.

Through identifying the truth body, the mode of release,

They become like writing on water.

With uninterrupted self-appearance and self-release

Whatver dawns is sustenance for naked empty awareness.

Whatever fluctuates is the royal sport of the truth body,

Self-purifying without  a trace. A LA LA.

The way they dawn is like earlier,

But the modes of release are importanly different.

Meditation without this is a mistaken path.

Those having this, without meditation, are within the truth body.

Confidence, is found upon release – the third essential.

This view endowed with three essential points

Is assisted by and assists meditation entwined with axalted knowledge and empathy,

As well as the general deeds of the three times consulted together,

They would have no guidance exceeding this.

The revealer of the treasure from the vastness of wisdom.

Extractions of earth  and stone differ from this.

It is the final  word of Garab Dorje,

Final extract of the axalted mind of the three transmissions.

Restrictedly intended for heart children,

It is the profound meaning.

Conversation of the heart , heart conversation.

Do not lose this essential meaning, essence of meaning!

Do not neglect the instructions!

———— oOo ————

Phụ lục 4 

Bài thơ Ba chữ đánh thẳng vào tâm điểm” của Dza Patrul Jigme Chokyi Wangpo (Bản song ngữ tiếng Tây Tạng và tiếng Anh do Ủy Ban dịch thuật Rigpa của Pháp thực hiện, năm 2008).

༄༅། །མཁས་པ་ཤྲཱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་ཆོས་བཞུགས་སོ།  

Hitting the Essence in Three Words
“The Special Teaching of the Wise and Glorious King”

བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

Homage to the master!

ལྟ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཡིན། །

The view is Longchen Rabjam: infinite, vast expanse.

སྒོམ་པ་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར་ཡིན། །

Meditation is Khyentse Özer: rays of wisdom and love.

སྤྱོད་པ་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་ཡིན། །

Action is Gyalwé Nyugu, that of the bodhisattvas.

དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། །

One who practises in such a way,

ཚེ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ལ་ཐང་མེད། །

May well attain enlightenment in this very life.

མིན་ཀྱང་བློ་བདེ་ཨ་ལ་ལ། །

And even if not, what happiness! What joy! A la la!

  1. Introducing directly the face of rigpa in itself

ལྟ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ནི། །

As for the view, Longchen Rabjam,

ཚིག་གསུམ་དོན་གྱི་གནད་དུ་བརྡེག །

Three words hit the vital point.

དང་པོ་རང་སེམས་ལྷོད་དེ་བཞག །

First, relax and release your mind,

མི་སྤྲོ་མི་བསྡུ་རྣམ་རྟོག་མེད། །

Neither scattered, nor concentrated, without thoughts.

ངང་ལ་ཕྱམ་གནས་ལྷོད་དེའི་ངང༌། །

While resting in this even state, at ease,

ཐོལ་བྱུང་བློ་རྡེག་ཕཊ་ཅིག་རྒྱབ། །

Suddenly let out a mind-shattering ‘phat!’,

དྲག་ལ་ངར་ཐུང་ཨེ་མ་ཧོ། །

Fierce, forceful and abrupt. Amazing!

ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཧད་དེ་བ། །

There is nothing there: transfixed in wonder,

ཧད་དེ་བ་ལ་ཟང་ཐལ་ལེ། །

Struck by wonder, and yet all is transparent and clear.

ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་བརྗོད་དུ་མེད། །

Fresh, pure and sudden, so beyond description:

ཆོས་སྐུའི་རིག་པ་ངོས་ཟུངས་ཤིག །

Recognize this as the pure awareness of dharmakāya.

ངོ་རང་ཐོག་ཏུ་སྤྲད་པ་སྟེ་གནད་དང་པོའོ། །

The first vital point is:  introducing directly the face of rigpa in itself.

  1. The second vital point is: decide upon one thing, and one thing only

དེ་ནས་འཕྲོའམ་གནས་ཀྱང་རུང༌། །

Then, whether in a state of movement or stillness,

ཁྲོའམ་ཆགས་སམ་སྐྱིད་དམ་སྡུག །

Of anger or attachment, happiness or sorrow,

དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །

All the time, in any situation,

ངོ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་ལ། །

Recognize that dharmakāya you recognized before,

སྔར་འདྲིས་འོད་གསལ་མ་བུ་སྤྲད། །

And mother and child clear light, already acquainted, will reunite.

བརྗོད་མེད་རིག་ཆའི་ངང་ལ་བཞག །

Rest in the aspect of awareness, beyond all description.

གནས་བདེ་གསལ་འཕྲོ་ཡང་ཡང་བཤིག །

Stillness and bliss, clarity and thinking: disrupt them, again and again,

ཐབས་ཤེས་ཡི་གེ་གློ་བུར་འབེབས། །

Suddenly striking with the syllable of skillful means and wisdom.

མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ཐ་དད་མེད། །

With no difference between meditation and post-meditation,

ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་དབྱེ་བ་མེད། །

No division between sessions and breaks,

དབྱེར་མེད་ངང་དུ་རྒྱུན་དུ་གནས། །

Always remain in this indivisible state.

འོན་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པར། །

But, until stability is attained,

འདུ་འཛི་སྤངས་ནས་སྒོམ་པ་གཅེས། །

It is vital to meditate, away from all distractions and busyness,

མཉམ་གཞག་ཐུན་དུ་བཅད་ལ་བྱ། །

Dividing the practice into proper meditation sessions.

དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །

All the time, in any situation,

ཆོས་སྐུ་གཅིག་པོའི་ཡོ་ལངས་བསྐྱང༌། །

Abide by the flow of what is just dharmakāya.

དེ་ལས་གཞན་མེད་ཁོ་ཐག་བཅད། །

Decide with absolute conviction that there is nothing other than this—

ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་བཅད་པ་སྟེ་གནད་པ་གཉིས་པའོ། །

The second vital point is: decide upon one thing, and one thing only.

  1. The third vital point is: confidence directly in the liberation of rising thoughts

དེ་ཚེ་ཆགས་སྡང་དགའ་སྡུག་དང༌། །

At that point, whether attachment or aversion, happiness or sorrow—

གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་མ་ལུས་པ། །

All momentary thoughts, each and every one,

ངོ་ཤེས་ངང་ལ་རྗེས་མཐུད་མེད། །

Upon recognition, leave not a trace behind.

གྲོལ་ཆའི་ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་བས། །

For recognize the dharmakāya in which they are freed,

དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་རི་མོ་བཞིན། །

And just as writing vanishes on water,

རང་ཤར་རང་གྲོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །

Arising and liberation become natural and continuous.

ཅི་ཤར་རིག་སྟོང་རྗེན་པའི་ཟས། །

And whatever arises is food for the bare rigpa emptiness,

ཇི་འགྱུ་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་རྩལ། །

Whatever stirs in the mind is the inner power of the dharmakāya king,

རྗེས་མེད་རང་དག་ཨ་ལ་ལ། །

Leaving no trace, and innately pure. What joy!

འཆར་ལུགས་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལ། །

The way things arise may be the same as before,

གྲོལ་ལུགས་ཁྱད་པར་གནད་དུ་ཆེ། །

But the difference lies in the way they are liberated: that’s the key.

འདི་མེད་སྒོམ་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ། །

Without this, meditation is but the path of delusion,

འདི་ལྡན་མ་བསྒོམས་ཆོས་སྐུའི་ངང༌། །

With it, even without meditating, there’s the state of dharmakāya—

གདེང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་སྟེ་གནད་གསུམ་པའོ། །

The third vital point is: confidence directly in the liberation of rising thoughts.

  1. Colophon

གནད་གསུམ་ལྡན་པའི་ལྟ་བ་ལ། །

For the View which has the three vital points,

མཁྱེན་བརྩེ་འབྲེལ་བའི་སྒོམ་པ་དང༌། །

Meditation, the union of wisdom and love,

རྒྱལ་སྲས་སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་པ་གྲོགས། །

Is accompanied by the Action common to all the bodhisattvas.

དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཞལ་བསྡུར་ཀྱང༌། །

Were all the buddhas to confer,

འདི་ལས་ལྷག་པའི་གདམས་ངག་མེད། །

No instruction would they find greater than this,

རིག་རྩལ་ཆོས་སྐུའི་གཏེར་སྟོན་གྱིས། །

Brought out as a treasure from the depth of transcendental insight,

ཤེས་རབ་ཀློང་ནས་གཏེར་དུ་བླངས། །

By the tertön of dharmakāya, the inner power of rigpa,

ས་རྡོའི་བཅུད་དང་འདི་མི་འདྲ། །

Nothing like ordinary treasures of earth and stone,

དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་ཆེམས་ཡིན། །

For it is the final testament of Garab Dorje,

བརྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་ཐུགས་བཅུད་ཡིན། །

The essence of the wisdom mind of the three transmissions.

སྙིང་གི་བུ་ལ་གཏད་དོ་རྒྱ། །

It is entrusted to my heart disciples, sealed to be secret.

ཟབ་དོན་ཡིན་ནོ་སྙིང་གི་གཏམ། །

It is profound in meaning, my heart’s words.

སྙིང་གཏམ་ཡིན་ནོ་དོན་གྱི་གནད། །

It is the words of my heart, the crucial key point.

དོན་གནད་ཡལ་བར་མ་དོར་ཅིག །

This crucial point: never hold it cheap.

གདམས་ངག་ཟགས་སུ་མ་འཇུག་ཅིག །

Never let this instruction slip away from you.

མཁས་པ་ཤྲཱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །

This is the special teaching of the wise and glorious king.

———— oOo ————

Phụ lục 5

Bài thơ “Ba chữ đánh thẳng vào tâm điểm” (Bản song ngữ tiếng Tây Tạng và tiếng Pháp do Ủy ban dịch thuật Rigpa của Pháp thực hiện, năm 2010).

༄༅། །མཁས་པ་ཤྲཱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་ཆོས་བཞུགས་སོ། 

Frapper l’essence en trois mots
L’Enseignement spécial du roi sage et glorieux”

བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

Hommage au maître!

ལྟ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ཡིན། །

La Vue est Longchen Rabjam : espace vaste, infini.

སྒོམ་པ་མཁྱེན་བརྩེའི་འོད་ཟེར་ཡིན། །

La Méditation est Khyentsé Özer : lumière de sagesse et d’amour.

སྤྱོད་པ་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་ཡིན། །

L’Action est Gyalwé Nyougou, celle des bodhisattvas.

དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ། །

Quiconque pratique ainsi

ཚེ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ལ་ཐང་མེད། །

Peut fort bien réaliser l’Éveil en cette vie même.

མིན་ཀྱང་བློ་བདེ་ཨ་ལ་ལ། །

Et même si ce n’est pas le cas, quel bonheur! Quelle joie! A la la!

  1. Le premier point vital est : présentation directe du visage de rigpa en lui-même

ལྟ་བ་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་ནི། །

En ce qui concerne la Vue, Longchen Rabjam,

ཚིག་གསུམ་དོན་གྱི་གནད་དུ་བརྡེག །

Trois mots frappent le point vital.

དང་པོ་རང་སེམས་ལྷོད་དེ་བཞག །

D’abord, relâchez et détendez l’esprit,

མི་སྤྲོ་མི་བསྡུ་རྣམ་རྟོག་མེད། །

Ni dispersé, ni concentré, libre de pensées.

ངང་ལ་ཕྱམ་གནས་ལྷོད་དེའི་ངང༌། །

Tout en demeurant dans cet état d’équilibre détendu et à l’aise,

ཐོལ་བྱུང་བློ་རྡེག་ཕཊ་ཅིག་རྒྱབ། །

Lancez soudain un son « phat ! » qui fait voler l’esprit en éclats,

དྲག་ལ་ངར་ཐུང་ཨེ་མ་ཧོ། །

Fulgurant, puissant et soudain : Stupéfiant!

ཅི་ཡང་མ་ཡིན་ཧད་དེ་བ། །

Il n’y a rien : frappé d’émerveillement,

ཧད་དེ་བ་ལ་ཟང་ཐལ་ལེ། །

Foudroyé d’émerveillement… pourtant tout est d’une clarté transparente.

ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་བརྗོད་དུ་མེད། །

Frais, pur et soudain, au-delà de toute description:

ཆོས་སྐུའི་རིག་པ་ངོས་ཟུངས་ཤིག །

Reconnaissez ceci comme la pure conscience claire du dharmakâya.

ངོ་རང་ཐོག་ཏུ་སྤྲད་པ་སྟེ་གནད་དང་པོའོ། །

Le premier point vital est : présentation directe du visage de rigpa en lui-même. 

  1. Le deuxième point vital est : décidez d’une chose et d’une seule

དེ་ནས་འཕྲོའམ་གནས་ཀྱང་རུང༌། །

Alors, dans le mouvement ou la tranquillité,

ཁྲོའམ་ཆགས་སམ་སྐྱིད་དམ་སྡུག །

Dans la colère ou l’attachement, dans le bonheur ou dans la peine,

དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །

En tout temps et en toute situation,

ངོ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་ལ། །

Reconnaissez le dharmakâya reconnu auparavant,

སྔར་འདྲིས་འོད་གསལ་མ་བུ་སྤྲད། །

Et les claires lumières mère et fille, se connaissant déjà, se réuniront.

བརྗོད་མེད་རིག་ཆའི་ངང་ལ་བཞག །

Demeurez dans l’aspect de conscience claire, au-delà de toute description.

གནས་བདེ་གསལ་འཕྲོ་ཡང་ཡང་བཤིག །

Tranquillité, félicité et clarté : détruisez-les, encore et encore,

ཐབས་ཤེས་ཡི་གེ་གློ་བུར་འབེབས། །

Frappant soudain avec la syllabe des moyens habiles et de la sagesse.

མཉམ་གཞག་རྗེས་ཐོབ་ཐ་དད་མེད། །

Nulle différence entre méditation et après méditation,

ཐུན་དང་ཐུན་མཚམས་དབྱེ་བ་མེད། །

Nulle division entre sessions et pauses,

དབྱེར་མེད་ངང་དུ་རྒྱུན་དུ་གནས། །

Demeurez toujours dans cet état indivisible.

འོན་ཀྱང་བརྟན་པ་མ་ཐོབ་པར། །

Mais, jusqu’à ce que la stabilité soit atteinte,

འདུ་འཛི་སྤངས་ནས་སྒོམ་པ་གཅེས། །

Il est vital de méditer, loin de toute distraction et activité,

མཉམ་གཞག་ཐུན་དུ་བཅད་ལ་བྱ། །

Pratiquant en sessions de méditation formelles.

དུས་དང་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ། །

En tout temps et en toute situation,

ཆོས་སྐུ་གཅིག་པོའི་ཡོ་ལངས་བསྐྱང༌། །

Demeurez dans le flot de ce qui est simplement le dharmakâya.

དེ་ལས་གཞན་མེད་ཁོ་ཐག་བཅད། །

Décidez avec une conviction absolue qu’il n’y a rien d’autre que ceci.

ཐག་གཅིག་ཐོག་ཏུ་བཅད་པ་སྟེ་གནད་པ་གཉིས་པའོ། །

Le deuxième point vital est : décidez d’une chose et d’une seule.

  1. Le troisième point vital est : confiance directe dans la libération des pensées qui s’élèvent

དེ་ཚེ་ཆགས་སྡང་དགའ་སྡུག་དང༌། །

À ce moment-là, attachement ou aversion, bonheur ou peine:

གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་མ་ལུས་པ། །

Toutes les pensées passagères, sans aucune exception,

ངོ་ཤེས་ངང་ལ་རྗེས་མཐུད་མེད། །

Dans cette reconnaissance, ne laissent aucune trace.

གྲོལ་ཆའི་ཆོས་སྐུ་ངོས་བཟུང་བས། །

Reconnaissez le dharmakâya où elles sont libérées,

དཔེར་ན་ཆུ་ཡི་རི་མོ་བཞིན། །

Et comme des mots qui, tracés sur l’eau, disparaissent,

རང་ཤར་རང་གྲོལ་རྒྱུན་ཆད་མེད། །

L’émergence et la libération deviennent naturelles et continues.

ཅི་ཤར་རིག་སྟོང་རྗེན་པའི་ཟས། །

Tout ce qui s’élève est nourriture pour la vacuité nue de rigpa,

ཇི་འགྱུ་ཆོས་སྐུ་རྒྱལ་པོའི་རྩལ། །

Tout remous de l’esprit est le pouvoir intérieur du roi dharmakâya,

རྗེས་མེད་རང་དག་ཨ་ལ་ལ། །

Ne laissant aucune trace, inné et pur. Quelle joie!

འཆར་ལུགས་སྔར་དང་འདྲ་བ་ལ། །

Même si tout s’élève comme auparavant,

གྲོལ་ལུགས་ཁྱད་པར་གནད་དུ་ཆེ། །

La différence réside dans le mode de libération : voilà la clé.

འདི་མེད་སྒོམ་པ་འཁྲུལ་པའི་ལམ། །

Sans elle, la méditation n’est que le chemin de l’illusion,

འདི་ལྡན་མ་བསྒོམས་ཆོས་སྐུའི་ངང༌། །

Avec elle, c’est la non-méditation, l’état du dharmakâya.

གདེང་གྲོལ་ཐོག་ཏུ་བཅའ་བ་སྟེ་གནད་གསུམ་པའོ། །

Le troisième point vital est : confiance directe dans la libération des pensées qui s’élèvent.

  1. Colophon

གནད་གསུམ་ལྡན་པའི་ལྟ་བ་ལ། །

La Vue qui possède les trois points vitaux,

མཁྱེན་བརྩེ་འབྲེལ་བའི་སྒོམ་པ་དང༌། །

La Méditation, union de la sagesse et de l’amour,

རྒྱལ་སྲས་སྤྱི་ཡི་སྤྱོད་པ་གྲོགས། །

Sont accompagnées par l’Action commune à tous les bodhisattvas.

དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཞལ་བསྡུར་ཀྱང༌། །

Les bouddhas du passé, du présent et du futur se concerteraient-ils,

འདི་ལས་ལྷག་པའི་གདམས་ངག་མེད། །

Ils ne trouveraient nulle instruction supérieure à celle-ci.

རིག་རྩལ་ཆོས་སྐུའི་གཏེར་སྟོན་གྱིས། །

Trésor exhumé des profondeurs de la vue pénétrante transcendante,

ཤེས་རབ་ཀློང་ནས་གཏེར་དུ་བླངས། །

Par le tertön du dharmakâya, le pouvoir intérieur de rigpa,

ས་རྡོའི་བཅུད་དང་འདི་མི་འདྲ། །

Nullement semblable aux trésors ordinaires de terre et de pierre,

དགའ་རབ་རྡོ་རྗེའི་ཞལ་ཆེམས་ཡིན། །

Il est le testament ultime de Garab Dordjé,

བརྒྱུད་པ་གསུམ་གྱི་ཐུགས་བཅུད་ཡིན། །

L’essence de l’esprit de sagesse des trois transmissions.

སྙིང་གི་བུ་ལ་གཏད་དོ་རྒྱ། །

Il est confié aux disciples de mon cœur, scellé pour être secret.

ཟབ་དོན་ཡིན་ནོ་སྙིང་གི་གཏམ། །

Son sens est profond, ce sont les paroles de mon cœur;

སྙིང་གཏམ་ཡིན་ནོ་དོན་གྱི་གནད། །

Il est le discours de mon cœur, le point-clé fondamental;

དོན་གནད་ཡལ་བར་མ་དོར་ཅིག །

Ce point crucial, ne le négligez jamais!

གདམས་ངག་ཟགས་སུ་མ་འཇུག་ཅིག །

Ne laissez jamais cette instruction vous échapper!

མཁས་པ་ཤྲཱི་རྒྱལ་པོའི་ཁྱད་ཆོས་སོ། །

Ceci est l’enseignement spécial du roi sage et glorieux.

———— oOo ————

THƯ TỊCH CHỌN LỌC

A- Các sách chọn lọc trong quyển tiếng Anh của Jeffrey Hopkins

H.H the Dalai-Lama. Becoming Enlightened. Tranlation and edited by Jeffrey Hopkins. New York. Atria Books, 2009.

– Dzogchen: Heart Essence of the Great Perfection. Translated by Geshe Thupten Jinpa and Richard Barron (Chökyi Nyima) and edited bay Patrik Gaffney: Ithaca, N.Y: Snow Lion Publications, 2004.

– How to be Compassionate: A handbook for Greating Inner  Peace and a Happier World. Translated and edited by Jeffrey Hopkins. New York: Atria Books, 2011.

– How to expand Love: Widening the Circle of Loving Relationships. Translated and  edited by Jeffrey Hopkins. New York, Atria Books, 2005.

– How to Practice: The Way to a Meaningful Life. Translated and edited by Jeffrey Hopkins. New York. Atria Books, 2002.

– How to See Yourself as You Really Are. Translated and edited bay Jeffrey Hopkins. New York: Atria Books, 2006.

– Kindness, Clarity and Insight. Translated and edited bay Jeffrey Hopkins, coedited by Elizabeth Napper, Ithaca, New York: Snow Lion Publication, 1984. Revised edition, 2006.

– The Meaning of Life: Buddhist Perspectives on Cause and Effect. Translated and edited by Jeffrey Hopkins, Boston: Wisdom Publications, 2000.

– Mind of Clear Light: Advice on Living Well and Dying Consciuosly. Translated and edited by Jeffrey Hopkins. New York, Atria Books, 2003. Previously published in harcover as Advise on Dying.

Hompkins, Jeffrey. Mi-pamgya-tsbo’Mrimordial Enligtenment: The Nyingmapa View of Luminisity and Emptyness, Analyse of Fundamental Mind. With comentary by Khetsun Sangpo, Dyke, Va: UMA Institute for Tibetan Studies, 2015: uma-tibet.org.

– Nagarjuna’s Precious Garland: Buddhist Avice for Living and Liberation. Ithaca, New York: Snow Lion Publications,1998.

– A Truthful Heart: Buddhist Practice for Connecting with Others. Ithaca, N.Y: Snow Lion Publications, 2008.

Khetsun Sangpo Rinpoche. Tantric Practice in Nyingma. Translated and edited Jeffrey Hopkins coedited by Anne Carolyn Klein, Ithaca, N.Y: Snown Lion Publications, 1983.

Mi-pam-gya-tso. FundamentalMind: The Nuingma View of the Great completenteness. With practical commentary by Khetsun Sangpo Rinbochay. Translated and edited by Jeffrey Hopkins. Ithaca, N.Y: Snow Lion Publications, 2006.

Richen, Geshe Sonam, and Ruth Sonam. Yogic Deeds of  Bodhisattva Gyel-tsap on Âryadeva’s Four Hundred.  Ithaca, N.Y: Snow Lion Publications, 1994.

Tsong-kha-pa. The Great Treatese on the Stages of the Path to Enlightenment. 3 vols. Translated and edited by Joshua W.C. Cutler and Guy Newland. Ithaca, N.Y.: Snow Lion Publications, 2000-2004.

Wallace, Vesna A., and B. Alann Wallace. A guide to the Bodhisattva Way of Life. Ithaca, N.Y: Snow Lion Publications, 1997.

B- Các sách chọn lọc trong quyển tiếng Pháp của bà Sofia Stril-Rever

1) Sách tiếng Pháp của Đức Đạt-lai Lạt-ma, dịch lại từ các bản tiếng Anh do Jeffrey Hopkins dịch từ tiếng Tây Tạng:

  • Comment pratique le Bouddhisme. Pocket, 2003.
  • Le sens de la vie, J’ai lu, 2008.
  • Se voir tel qu’on est. Le Seuil, Points Sagesses, 2014.
  • Vaicre la mort et vivre une vie meilleure, J’ai lu, 2016.
  • Penser aux autres: La voie du bonheur, Le Seuil, Points Sagesses, 2012.
  • Cheminer vers l’éveil, Le Seuil, Points Sagesses, 2011.
  • Leçons d’amour: Comment élargir le cercle de vos relations affectives, Plon, 2006.

2) Các sách tiếng Pháp về phép luyện tập Dzogchen hay Đại hoàn thiện:

  • Dzogchen, L’essence du coeur de la Grande perfection, Enseignements donnés sur le  Dzogchen par le Dalai-Lama, édité par The Tertrön Sogyal Trust, 2000.
  • L’Union du Mahamoudra et du Dzogchen, Chökyi Nyima Rinpoché, Dharmachakra, 1998.
  • Le chemin de la Grande perfecton, Patrul Rinpoché, Padmakara, 1997.
  • Le trésor du coeur des êtres éveillés, Patrul Rinpoché, Le Seuil, 1996.
  • La liberté naturelle de l’esprit, Longchen Rabjam, Le Seuil, 1994.
  • Dzogchen, l’état d’auto-perfection, Namkhai Norbu, Les Deux Océans, 1994.

3) Sách của Đức Đạt-lai Lạt-ma cùng viết chung với bà Sofia Stril-Rever:

  • Mon autobiographie spirituelle, Presses de la Renaissance, 2008.
  • Appel au Monde, Le Seuil, 2011.
  • Nouvelle réalité, l’Âge de la responsabilité universelle, Les Arenes, 2016.

– HẾT –

Bures-Sur-Yvette, 30.05.2018
Hoang Phong chuyển ngữ

 

digg delicious stumbleupon technorati Google live facebook Sphinn Mixx newsvine reddit yahoomyweb