Những sự kiện thế giới nổi bật năm 2012

0

– Lụt bão gây thiệt hại nghiêm trọng nhân mạng & của cải

Có thể nói 2012 là năm có những thiên tai nghiêm trọng với mật độ dày dặc làm thiệt hại lớn đến tính mạng và tài sản của cộng đồng:

  • Cuối tháng 1, đầu tháng 2/2012, băng giá kỷ lục ở Đông Âu làm hơn 50 người chết.
  • Đầu tháng 7/2012, lũ lụt lớn trên địa bàn rộng tại Ấn Độ khiến 121 người thiệt mạng và khoảng 6 triệu người phải rời bỏ nhà cửa.
  • Cũng trong tháng 7/2012, lũ lớn ở Triều Tiên, 16.000 người mất nhà.
  • Tháng 8/2012, bão nhiệt đới Saola quét qua nhiều nước châu Á, 44 người chết.
  • Cuối tháng 10/2012, bão Sandy, một trong những cơn bão lớn nhất trong nhiều thập kỷ qua đổ bộ vào bờ đông nước Mỹ làm thiệt mạng hơn 90 người, gây thiệt hại về kinh tế tới 50 tỷ đô-la Mỹ.
  • Tháng 11/2012, Bắc Kinh đón trận bão tuyết lớn nhất nửa thế kỷ qua, Moscow cũng tương tự.
  • Đầu tháng 12/2012, bão Bopha rất lớn ập xuống Philippines khiến hơn 1.000 người chết và mất tích, 40.000 người phải di tản khỏi nơi cư trú.

Bão Bopha khiến hơn 1.000 người chết và mất tích ở Philippines

– Căng thẳng chủ quyền biển – đảo ở Biển Đông và khu vực Đông Bắc Á

Tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, lãnh hải ở Biển Đông giữa Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á cũng như giữa Trung Quốc và Nhật Bản đối với quần đảo Điếu Ngư/Senkaku; giữa Trung Quốc và Việt Nam đối với các quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa; giữa Nhật Bản và Hàn Quốc đối với quần đảo Takeshima/Dokdo gây căng thẳng trong khu vực.

Trên Biển Đông, tàu cá, tàu hải giám Trung Quốc bao quanh bãi đá ngầm Scarborough/Hoàng Nham, dẫn đến tình trạng tranh chấp căng thẳng với Philippines. Trung Quốc cũng tự ý thành lập thành phố Tam Sa trên quần đảo Hoàng Sa và cử hành lễ Quốc Khánh tại đây; mời thầu dầu khí trong vùng biển của Việt Nam; phát hành paspost (hộ chiếu) in bản đồ Trung Hoa có “đường lưỡi bò”. Tỉnh Hải Nam của Trung Quốc công bố kế hoạch kiểm tra, khống chế tàu thuyền nước ngoài trên biển Đông từ 1/1/2013… Một số nhà phân tích cho rằng đây là sách lược tiến 3 bước lùi 2 bước của Trung Quốc trong việc từng bước hiện thực hóa yêu sách “đường lưỡi bò”. Theo đó, Trung Quốc liên tục đưa ra các yêu sách, thực hiện các hành động gây căng thẳng; nếu bị phản đối mạnh thì sẽ nhượng bộ một chút, nhưng rốt cục vẫn thu lợi.

Căng thẳng Hoa – Nhật cũng gia tăng và kéo dài từ hồi tháng 4/2012 khi Thị Trưởng Tokyo công bố kế hoạch mua lại chuỗi đảo tranh chấp với Trung Quốc. Sau đó, hồi tháng 9/2012, Nhật Bản mua lại 3/5 đảo thuộc Senkaku/Điếu Ngư từ chủ sở hữu tư nhân. Hồi tháng 9, biểu tình chống Nhật diễn ra ở khắp Trung Quốc, gây thiệt hại nhiều cho các doanh nghiệp Nhật. Nhiều sự kiện lớn liên quan hai bên bị phía bên kia hủy bỏ. Trung Quốc gửi nhiều tàu thuyền tới Senkaku/Điếu Ngư. Căng thẳng cũng diễn ra giữa Nhật Bản và Hàn Quốc quanh các đảo tranh chấp.

Tàu hải giám Trung Quốc liên tục tiến vào gần quần đảo Senkaku/Điếu Ngư – Ảnh: AFP

– Cuộc khủng hoảng tại Syria leo thang nghiêm trọng

Tình trạng xung đột giữa lực lượng ủng hộ Tổng Thống Syria Basa Al-Assad và phe đối lập ở nước này leo thang nghiêm trọng làm hơn 42.000 người thiệt mạng, hơn 3 triệu người phải đi tỵ nạn. Các nước lớn vẫn bất đồng và chia rẽ sâu sắc về vấn đề Syria trong khi Liên Hiệp Quốc vẫn chưa thể đưa ra được giải pháp hữu hiệu cho cuộc khủng hoảng.

Lực lượng đối lập Syria

– Myanmar đạt được những kết quả quan trọng trong tiến trình cải cách toàn diện

Tiến trình cải cách ở Myanmar đã đạt được những kết quả tích cực, được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Cuộc bầu cử Quốc Hội bổ sung vào tháng tư năm nay làm tăng cường sự hòa hợp, hòa giải trong nước và mở rộng quan hệ hợp tác với các nước và các tổ chức quốc tế.

Sau nhiều thập niên, các nhà lãnh đạo quân sự của Myanmar đã tiến hành hàng loạt cải tổ trong lộ trình hướng tới dân chủ. Ngày 4/2/2012, Quốc Hội Myanmar đã nhóm họp để bầu Tổng Thống dân sự đầu tiên, và ông U Thein Sein đã trở thành Tổng Thống dân sự đầu tiên của Myanmar sau 50 năm quốc gia này thuộc quyền kiểm soát của quân đội.

Tại diễn văn nhậm chức, ông Thein Sein tuyên bố với dân chúng trong nước và thế giới bên ngoài rằng, Myanmar muốn hội nhập vào sân chơi khoáng đạt và bình đẳng của thế giới trong trào lưu dân chủ hóa toàn cầu. Nhiều biện pháp đối nội và đối ngoại được thực thi với tốc độ kỷ lục. Nhưng có lẽ chuyển biến quan trọng nhất là Tổng Thống Thein Sein mời lãnh tụ đối lập Aung San Suu Kyi tham dự một cuộc họp ở Naypyidaw, cho phép bà và Đảng của bà tham gia tranh cử. Ông tháo dỡ nhiều hạn chế đối với truyền thông, trả tự do cho gần 200 tù chính trị, thảo luận ngừng bắn với các nhóm vũ trang thiểu số… Thông điệp của nước Myanmar mới càng rõ ràng hơn khi Tổng Thống Thein Sein khẳng định ông muốn tìm kiếm sự công nhận của quốc tế và dỡ bỏ cấm vận của Tây phương.

Đầu tháng 12, Ngoại Trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton đã tới quốc gia này trong chuyến công du đầu tiên của một Bộ Trưởng Ngoại Giao Mỹ suốt nửa thế kỷ qua.

Palestine được công nhận quy chế quốc gia quan sát viên tại Liên Hiệp Quốc

Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc ngày 29/11/2012 vừa qua đã bỏ phiếu thông qua quyết nghị nâng quy chế Palestine từ “thực thể quan sát viên” lên “quốc gia quan sát viên phi thành viên”.

Với sự công nhận này của Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc, Palestine lần đầu tiên có quyền đệ đơn kiện Israel lên Tòa Án Công Lý Quốc Tế.

Chính quyền Palestine tuyên bố thành lập năm 1988, sau đó được hơn 130 quốc gia công nhận. Tuy nhiên, do những tranh chấp kéo dài trong lịch sử, Israel đang kiểm soát tất cả cửa khẩu với Palestine và sử dụng phần lớn nguồn lao động Palestine.

Năm 2011, Ban Lãnh Đạo Palestine đệ đơn xin gia nhập Liên Hiệp Quốc với tư cách quốc gia Palestine độc lập theo những đường biên giới năm 1967. Phía Israel cho rằng, việc Palestine đơn phương đề nghị công nhận quốc gia độc lập sẽ phá hỏng tiến trình hòa bình Trung Ðông. Lập trường của Mỹ là quốc gia Palestine nên được thành lập thông qua một hiệp định hòa bình với Israel. Nhiều người cho rằng, dù là thành viên Liên Hiệp Quốc hay không, Palestine vẫn sẽ phải giải quyết vấn đề lãnh thổ với Israel.

– Liên Minh Châu Âu (EU) đồng thuận giám sát ngân hàng trong khu vực Eurozone

Các nhà lãnh đạo Liên Minh Âu Châu (EU) đã đạt được sự đồng thuận về việc thiết lập cơ chế giám sát duy nhất đối với hệ thống ngân hàng trong “khu vực đồng tiền chung Âu châu” (Eurozone) nhằm chế ngự khủng hoảng. Sự kiện này không chỉ tác động đến hệ thống ngân hàng Âu châu trong tương lai mà cũng dỡ bỏ một số trở ngại để xử lý nợ và trợ giúp tài chính đối với Hy Lạp, mắt xích yếu nhất trong cuộc khủng hoảng nợ công kéo dài từ năm 2009.

– Bất đồng trong Hội nghị ngoại trưởng ASEAN

Lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm của ASEAN, hồi tháng 7/2012, Hội Nghị Ngoại Trưởng ASEAN kết thúc mà không công bố “thông cáo chung” do bất đồng giữa các nước trong cách tiếp cận vấn đề biển Đông. Chủ nhà Campuchia bị cho là ngả theo Trung Quốc. Phía Philippines chỉ trích Campuchia không làm tròn trách nhiệm của đương kim chủ tịch luân phiên ASEAN, cản trở sự đồng thuận của 10 nước thành viên về thông cáo chung.

Đây bị coi là bước thụt lùi của ASEAN với tư cách một tổ chức quốc tế, ảnh hưởng đáng kể thể diện của khối vốn được coi là rất đồng thuận, đoàn kết. Mặt tiêu cực của việc không ra được thông cáo chung là thế giới bên ngoài nhận thấy ASEAN đang bị phân hóa, thậm chí chia rẽ, cụ thể là quan điểm của các quốc gia liên quan tranh chấp  biển Đông có những khoảng cách nhất định. Tuy nhiên, điều đó cũng cho thấy ASEAN đã trưởng thành hơn và đang trực tiếp đối mặt vấn đề gai góc, không né tránh như xưa, xét về mặt tích cực.

– Đại hội XVIII Đảng Cộng Sản Trung Quốc chuyển giao thế hệ lãnh đạo

Trong Đại Hội Đảng diễn ra từ ngày 8 đến 14/11/2012, Trung Quốc bầu ra thế hệ lãnh đạo thứ 5, hoàn thành việc chuyển giao thế hệ lãnh đạo với ông Phó Chủ Tịch nước Tập Cận Bình ngày 15/11/2012 được bầu làm Tổng Bí Thư; Chủ Tịch Quân Ủy Trung Ương (đầu năm tới sẽ đảm nhiệm thêm cả chức vụ Chủ Tịch nước).

Theo các nhà phân tích, ban lãnh đạo mới này gồm nhiều nhân vật có xu hướng bảo thủ (mà ông Lưu Văn Sơn và ông Trương Đức Giang là đại diện tiêu biểu), nên ít có khả năng họ sẽ đưa ra những chủ trương, chính sách mang tính cải cách, tiến bộ. Trong số Ủy Viên Thường Vụ này, ông Lý Khắc Cường và ông Vương Kỳ Sơn được đánh giá là có tư tưởng cởi mở, thông thoáng nhất. Có khả năng hai ông này sẽ đưa ra một số chính sách cải cách kinh tế, tài chính quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo nhiều việc làm, giảm tỷ lệ thất nghiệp. Theo giới quan sát, ông Tập Cận Bình nhiều khả năng sẽ hành động thận trọng. Tuy nhiên, ngay sau khi ra mắt ban lãnh đạo mới, ông Tập Cận Bình đã tuyên bố chống tham nhũng một cách quyết liệt.

Thế hệ lãnh đạo mới của Trung Quốc được các nước rất quan tâm, vì nước này đã trở thành quốc gia có nền kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao phức tạp và đáng gờm trong những năm gần đây.

Tân Tổng Bí Thư – Chủ tịch Quân Ủy Trung Ương Trung Quốc: Tập Cận Bình

– Ông Barack Obama tái đắc cử Tổng thống Hoa Kỳ nhiệm kỳ 2

Sau khi giành thắng lợi trước Ứng Cử Viên M. Romney của Đảng Cộng Hòa trong cuộc bầu cử Tổng Thống vào ngày 6/11/2012 vừa qua, Tổng Thống Mỹ Barack Obama ở lại Tòa Bạch Ốc thêm một nhiệm kỳ và tiếp tục thực hiện chính sách đối ngoại với trọng tâm điều chỉnh chiến lược “tái cân bằng” tại khu vực Châu Á – Thái Bình Dương.

Ông Obama đắc cử nhiệm kỳ 2 trong bối cảnh nước Mỹ gặp nhiều khó khăn, bất ổn về kinh tế, xã hội. Chính vì thế, tạp chí Time của Mỹ hôm 19/12/2012 lại một lần nữa vinh danh ông Obama là nhân vật của năm, cho rằng ông “vừa là biểu tượng, vừa là kiến trúc sư của sự thay đổi”. Ông Obama là Tổng Thống thuộc đảng Dân Chủ đầu tiên kể từ sau Tổng Thống Franklin Roosevelt đắc cử nhiệm kỳ thứ hai liên tiếp với hơn 50% phiếu bầu, đồng thời là tổng thống đầu tiên kể từ năm 1940 tái đắc cử trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở Mỹ vượt 7,5%. Do ông Obama đã và đang xử lý được nhiều vấn đề tồn tại từ thời người tiền nhiệm George W. Bush, nên cử tri cho ông thêm 4 năm để phục hồi nền kinh tế, giảm tỷ lệ thất nghiệp, tạo thêm việc làm…

Tổng Thống Hoa Kỳ Barack Obama

– Ông Vladimir Putin tái đắc cử Tổng thống Nga nhiệm kỳ 3

Tháng 5/2012, ông Vladimir Putin nhậm chức Tổng Thống nhiệm kỳ 3 sau khi tái đắc cử trong cuộc bầu cử Tổng Thống vào ngày 4/3/2012 vừa qua và trở lại cương vị lãnh đạo cao nhất Liên Bang Nga, trong khi Tổng Thống tiền nhiệm Dmitry Medvedev trở thành Thủ Tướng theo sự đề cử của ông Putin.

Bộ đôi quyền lực Medvedev – Putin phối hợp ăn ý nhiều năm qua, giúp nước Nga vượt qua khủng hoảng kinh tế – tài chính. Năm 2011, GDP của Nga đạt gần 4%, trong khi tỷ lệ lạm phát giảm xuống mức thấp nhất: dưới 7%. Bộ đôi này cũng có những chủ trương, chính sách ăn ý trong vấn đề đối ngoại; giúp làm chậm quá trình mở rộng về phía đông của NATO; kiềm chế người hàng xóm Gruzia; tái điều chỉnh quan hệ Mỹ và Âu châu… Mặt khác, sự cầm quyền lâu năm của họ khiến nhiều nước Tây phương tỏ ý lo ngại rằng dễ dẫn tới những chính sách kiểu “nắm đấm sắt bọc nhung”, tạo nên một hệ thống độc tài toàn trị. Mới đây ông Putin đã lên tiếng bác bỏ nguồn dư luận này.

Tổng Thống Nga Vladimir Putin

– Ông Kim Jong-un nối nghiệp Kim Jong-il

Ông Kim Jong-un nắm giữ những chức vụ quan trọng nhất của Triều Tiên sau khi cha là nhà lãnh đạo Kim Jong-il qua đời hồi tháng 12/2011. Ông Kim tỏ ra có đường lối cứng rắn, tiếp tục thực hiện chính sách “tiên quân” (quân sự trước tiên) của cha mình. Sau khi lên nắm quyền, ông liên tục thay Bộ Trưởng, Thứ Trưởng Quốc phòng, Tổng Tham Mưu Trưởng, Tư Lệnh Quân Đoàn 4 (Quân Đoàn gần biên giới với Hàn Quốc trên Hoàng Hải)… bằng những người được đánh giá là có lòng trung thành tuyệt đối và có quan điểm rất cứng rắn.

Sau khi ông Kim Jong-un nhậm chức, Triều Tiên hai lần phóng tên lửa tầm xa, nói là để đưa vệ tinh quan sát trái đất vào quỹ đạo nhưng nhiều nước lên án và cho rằng đó là để thử tên lửa đạn đạo liên lục địa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Vụ phóng hồi tháng 4/2012 thất bại, vụ phóng ngày 12/12/2012 thành công, đưa được vệ tinh vào quỹ đạo. Sau đó, ông Kim Jong-un nói rằng Triều Tiên cần phóng nhiều vệ tinh hơn nữa, phát triển nhiều tên lửa đẩy hơn nữa. Ngày 23/12/2012, giới chức quốc phòng Hàn Quốc cho biết, sau khi nghiên cứu mảnh vỡ tên lửa Unha-3, có thể kết luận tên lửa của Triều Tiên có tầm bay hơn 10.000km, tới tận miền tây nước Mỹ.

Ông Kim Jong-un cho biết Triều Tiên sẽ phóng nhiều vệ tinh hơn nữa!

– Vụ án Bạc Hy Lai chấn động Trung Quốc

Vụ bê bối giết người, tham nhũng… của vợ chồng Bí Thư Tỉnh Ủy Trùng Khánh (Trung Quốc) Bạc Hy Lai – Cốc Khai Lai và Giám Đốc Công An Trùng Khánh Vương Lập Quân dần đi tới hồi kết. Bà Cốc Khai Lai lãnh án tử hình, Vương Lập Quân lãnh án 15 năm tù giam, ông Bạc Hy Lai mất hết chức vụ, bị khai trừ khỏi Đảng, sắp bị xét xử hình sự. Vụ bê bối bắt đầu hồi giữa tháng 2/2012, khi Vương Lập Quân chạy tới Tổng Lãnh Sự Mỹ tại Thành Đô, tố cáo vợ chồng Bạc – Cốc chủ mưu giết doanh nhân người Anh Neil Heywood; làm ăn phi pháp; tham nhũng; lộng quyền… Sự vụ gây chú ý mạnh mẽ vì ông Bạc được cho là một chính trị gia sáng giá, ứng viên nặng ký cho một ghế trong thường vụ Bộ Chính Trị.

Ông Bạc Hy Lai tích cực ủng hộ phong trào “Cách Mạng Đỏ”; ca ngợi sức mạnh tối cao của Đảng theo đường lối Mao Trạch Đông thời Cách Mạng Văn Hóa; dùng chiến dịch “bàn tay thép” để triệt phá tội phạm. Tuy nhiên, quan điểm của ông Bạc xung đột với đường lối của một số nhà lãnh đạo đương thời – những người chủ trương đẩy mạnh cải cách, mở cửa cả về chính trị và kinh tế.

Bạc Hy Lai và con trai Bạc Qua Qua, phía sau là bức ảnh người cha Bạc Nhất Ba, một lão thành cách mạng của Đảng Cộng Sản Trung Quốc

– Vụ xả súng tàn bạo tại trường học tiểu học Sandy Hook ở Mỹ

Vụ xả súng tồi tệ thứ hai vào trường học trong lịch sử nước Mỹ diễn ra ngày 14/12/2012 tại trường tiểu học Sandy Hook ở tiểu bang Connecticut khiến 20 học sinh và 6 giáo viên thiệt mạng. Trước khi vào trường thảm sát, hung thủ Adam Lanza, 20 tuổi, đã bắn chết mẹ mình ở nhà riêng. Khi cảnh sát tới hiện trường, Adam tự bắn vào đầu mình. Động cơ gây nên vụ án chưa được làm rõ, nhưng dư luận cho rằng có hai vấn đề nổi cộm là sự tác động của yếu tố gia đình (bố mẹ Adam ly thân rồi ly hôn, mẹ hung thủ tích trữ nhiều súng đạn, từng đưa con tới trường bắn để tập bóp cò…) và chính sách quản lý mua bán, sở hữu súng trong dân chúng của chính phủ.

Tổng Thống Mỹ Barack Obama đã tới thăm gia đình các nạn nhân vụ thảm sát ở tiểu bang Connecticut và phát biểu tại lễ tưởng niệm rằng: “Những thảm kịch như thế này phải chấm dứt và để chấm dứt chúng, chúng ta phải thay đổi”. Tổng Thống Mỹ không đề cập cụ thể biện pháp kiểm soát súng đạn nhưng theo các nhà phân tích, đây là cam kết mạnh mẽ nhất của ông đối với vấn đề này. Nhiều Nghị Sỹ đã đề nghị quản lý vũ khí nghiêm ngặt hơn. Tuy nhiên, quyền sử hữu vũ khí của dân chúng được ghi rõ trong Hiến Pháp Mỹ nên khó có khả năng nước này cấm sở hữu vũ khí như nhiều nước đã làm. Thay vào đó, Mỹ sẽ siết chặt việc đăng ký sở hữu súng.

Một nữ Cứu Hộ Viên đang di tản các em học sinh nạn nhân còn đang chưa hết bàng hoàng

– Phát hiện “hạt” mới tương thích với hạt căn bản Higgs

Tổ chức Nghiên Cứu Hạt Nhân Châu Âu (C.E.R.N) đã phát hiện một hạt mới có các đặc điểm tương thích với hạt căn bản Higgs. Đây là một thành quả nghiên cứu quan trọng, mở đường cho những nghiên cứu chi tiết hơn, đòi hỏi những thông kê ở phạm vi rộng hơn nhằm thiết lập những đặc tính của phần tử mới, đồng thời mở ra khả năng khám phá những bí ẩn khác trong vũ trụ.

– Tây Ban Nha lần đầu tiên bảo vệ thành công chức vô địch bóng đá châu Âu

Đội tuyển bóng đá Tây Ban Nha đã viết nên lịch sử khi là đội đầu tiên vô địch EURO hai lần liên tiếp và cũng là đội Châu Âu đầu tiên giành ba danh hiệu vô địch lớn liên tiếp (EURO 2008, World Cup 2010 và EURO 2012).

Tập thể Đội Tuyển Tây Ban Nha sau giây phút đăng quang

 

Quang Mai
(Tổng hợp thông tin đa chiều)

Share.

Leave A Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.