Đại Việt Sử Ký Toàn Thư: Tác giả – Tác phẩm – Mục lục

QUÁ TRÌNH BIÊN SOẠN VÀ TÁC GIẢ

Bộ Đại Việt sử ký toàn thư còn lại đến ngày nay là một bộ Quốc sử lớn, có giá trị, lần đầu tiên được khắc in toàn bộ và công bố vào năm Đinh Sửu, niên hiệu Chính Hoà thứ 18, triều Lê Hy Tông, tức năm 1697. Trong lời tựa của lần xuất bản đó – gọi là Tựa Đại Việt sử ký tục biên – nhóm biên soạn đứng đầu là Tham tụng, Hình bộ thượng thư tri Trung thư giám Lê Hy, cho biết bộ Quốc sử này là kết quả của một quá trình biên soạn, tu bổ qua nhiều đời: “Nước Việt ta, sử ký các đời do các tiên hiền Lê Văn Hưu, Phan Phu Tiên làm ra trước, Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh soạn tiếp sau, đến đời Lê Huyền Tông (1663 – 1671) sai bọn tể thần Phạm Công Trứ tham khảo sử cũ như sử ký ngoại kỷ, Bản kỷ toàn thư, Bản kỷ thực lục đều y theo danh lệ của các sử trước, lại tham xét biên soạn từ quốc triều Trang Tông Dụ Hoàng đế (1533 – 1548) “sai bọn khảo thần khảo đính sử cũ, chỗ nào sai thì sửa lại, chỗ nào đúng thì chép lấy Lại sưu tầm sự tích cũ, tham khảo các dã sử, loại biên, [biên sọan] từ Huyền Tông Mục Hoàng Đế năm Đức Nguyên thứ 2 (1675), tất cả sự thực trong 13 năm, cũng gọi là Bản kỷ tục biên. Sách làm xong, dâng lên ngự lãm, bèn sai thợ khắc in, ban bố trong thiên hạ” (Quyển thủ, Đại Việt sử ký tục biên tự, 1b – 3b).

Như vậy, bộ Đại Việt sử ký toàn thư là một công trình tập đại thành nhiều bộ sử do nhiều nhà sử học của các đời biên soạn, từ Lê Văn Hưu đời Trần, qua Phan Phu Tiên, Ngô Sĩ Liên, Vũ Quỳnh đời Lê sơ, đến Phạm Công Trứ, Lê Hy đời Lê Trung hưng, cùng những người cộng sự với họ. Theo bản in từ ván khắc năm Chính Hoà 18 (1697) mang danh hiệu bản in Nội các quan bản – từ đây gọi tắt là bản Chính Hoà – bộ sử này gồm quyển thủ 24 quyển, biên chép một cách hệ thống lịch sử dân tộc từ họ Hồng Bàng đến năm 1675.

Bố cục của bộ sử như sau:

Quyển thủ: gồm các Lời tựa của Lê Hy, Phạm Công Trứ, Ngô Sĩ Liên, Biểu dâng sách của Ngô Sĩ Liên, Phạm lệ, Kỷ niên mục lục và bài Việt giám thông khảo tổng luận của Lê Trung.

Ngoại kỷ: gồm 5 quyển, từ họ Hồng Bàng đến các Sứ quân.

Quyển 1: Kỷ họ Hồng Bàng; Kỷ họ Thục.
Quyển 2: Kỷ họ Triệu.
Quyển 3: Kỷ thuộc Tây Hán; kỷ Trưng Nữ Vương; kỷ thuộc Đông Hán; kỷ Sĩ Vương.
Quyển 4: Kỷ thuộc Ngô-Tấn-Tống-Tề-Lương; Kỷ Tiền Lý; kỷ Triệu Việt vương; kỷ Hậu Lý.
Quyển 5: Kỷ thuộc Tùy – Đường; Kỷ họ Ngô.

Bản kỷ: gồm 19 quyển, từ triều đình đến năm 1675.

Quyển 1: Kỷ nhà Đinh; Kỷ nhà Lê.
Quyển 2: Kỷ nhà Lý: Thái Tổ, Thái Tông.
Quyển 3: Thánh Tông, Nhân Tông.
Quyển 4: Anh Tông, Cao Tông, Huệ Tông, Chiêu Hoàng.
Quyền 5: Kỷ nhà Trần, Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông.
Quyển 6: Anh Tông, Minh Tông.
Quyển 7: Hiến Tông, Dụ Tông, Nghệ Tông, Duệ Tông.
Quyển 8: Phế Đế, Thuận Tông, Thiếu Đế, Hồ Quý Ly, Hồ Hán Thương.
Quyển 9: Kỷ Hậu Trần, Kỷ thuộc Minh.
Quyển 10: Kỷ Lê Hoàng Triều: Thái Tổ.
Quyển 11: Thái Tông, Nhân Tông.
Quyển 12: Thánh Tông (thượng).
Quyển 13: Thánh Tông (hạ).
Quyển 14: Hiến Tông, Túc Tông, Uy Mục.
Quyển 15: Tương Dực, Đà Vương, Cung Hoàng, Mạc Đăng Dung, Mạc Đăng Khanh.
Quyển 16: Trang Tông, Trung Tông, Anh Tông, Mạc Đăng Doanh đến Mạc Mậu Hợp.
Quyển 17: Thế Tông, Mạc Mậu Hợp.
Quyển 18: Kính Tông, Chân Tông, Thần Tông.
Quyển 19: Huyền Tông, Gia Tông.

19 quyển Bản kỷ lại chia làm 3 phần:

Bản kỷ toàn thư: Từ quyền 1 đến quyển 10.
Bản kỷ thực lục: Từ quyển 11 đến quyển 15.
Bản kỷ tục biên: Từ quyển 16 đến quyển 19.

Bộ Đại Việt sử ký toàn thư với bố cục như trên đã được hoàn thành, khắc in và công bố vào năm 1697.

Một vấn đề khoa học được đặt ra là quá trình biên soạn từ Lê Văn Hưu đến Lê Hy diễn ra như thế nào, những ai đã tham gia vào công trình đó, đóng góp của mỗi người (haymỗi nhóm) ra sao và để lại dấu ấn gì trong bộ quốc sử cón lại đến ngày nay?

Muốn giải đáp vấn đề trên, chúng ta hãy lấy bộ Đại Việt sử ký toàn thư đời Chính Hoà làm cơ sở và ngược dòng thời gian, nghiên cứu những bộ sử tiền thân của nó, bắt đầu từ Đại Việt sử ký của Lê Văn Hưu đời Trần.

PHAN HUY LÊ

Đọc bài tiếp theo…

 

 M Ụ C    L Ụ C

(Liên kết đang tiếp tục cập nhật theo tiến trình đăng tải)

STT

DANH MỤC

CHÚ THÍCH

01

Giới thiệu Đại Việt Sử Ký Toàn Thư

02

Tác giả – Tác phẩm – Mục lục

03

Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư – Quyển I

04

Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư – Quyển II

05

Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư – Quyển III

06

Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư – Quyển IV

07

Đại Việt Sử Ký Ngoại Kỷ Toàn Thư – Quyển V

08

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển I

09

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển II

10

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển III

11

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển IV

12

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển V  Phần 1 ; Phần 2

13

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển VI

14

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển VII

15

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển VIII

16

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển IX

17

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển X  Phần 1 ; Phần 2

18

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XI  Phần 1 ; Phần 2

19

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XII  Phần 1 ; Phần 2

20

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XIII  Phần 1 ; Phần 2

21

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XIV

22

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XV  Phần 1 ; Phần 2

23

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XVI

24

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XVII

25

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XVIII

26

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XIX

27

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XX

28

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XXI

29

Đại Việt Sử Ký Bản Kỷ Toàn Thư – Quyển XXII

 

Từ khóa: ·
digg delicious stumbleupon technorati Google live facebook Sphinn Mixx newsvine reddit yahoomyweb