Các câu trích dẫn giáo lý của Đức Phật – Bài 4

0

CÁC CÂU TRÍCH DẪN GIÁO LÝ CỦA ĐỨC PHẬT

HOANG PHONG chuyển ngữ

———=oOo=———

Bài 4
(Câu 78 đến 157)

Lời giới thiệu của người chuyển ngữ

Bốn mươi câu trích dẫn lời Đức Phật dưới đây được chọn lọc trong số 60 câu đã được đăng tải trên một trang mạng bằng tiếng Pháp: https://www.motive-toi.com/uncategorized/60-des-meilleures-citations-de-bouddha/. Xin mạn phép nhắc lại các câu trích dẫn thường ngắn gọn, tóm lược một ý niệm, một tư tưởng hay một quan điểm nào đó, do vậy không nhất thiết là các câu nguyên văn của người phát biểu. Các câu trích dẫn cũng chẳng khác gì như một món thức ăn nhanh giúp chúng ta, nhất là những người ít thì giờ tìm hiểu và học hỏi, có một điểm tựa, một cơ sở để suy tư và chiêm nghiệm. Thế nhưng đôi khi cũng nên đi xa hơn sự suy tư, có nghĩa là nếu nhận thấy những lời trích dẫn là đúng thì nên ghi nhớ và áp dụng vào sự suy nghĩ của mình. Nếu đọc câu sau lại quên câu trước, hoặc khi đọc xong câu cuối, đứng lên thì đâu lại vào đấy, thì chỉ là cách đánh mất thời giờ trong cuộc sống của mình mà thôi.

oOo

Câu 78

Không nên tìm kiến sự hoàn hảo trong thế giới đầy biến động này mà chỉ nên phát động tình thương thật tròn đầy.

Câu 79

Hãy tỏa rộng tình thương vô tận của mình ra khắp hướng, trên đầu và cả dưới chân. (Kinh Metta Sutta – Sutta Nipata).

Câu 80

Có những hôm chúng ta cảm thấy mình chẳng khác gì một kẻ xa lạ trong thế giới này. Thế nhưng nếu biết mở rộng con tim mình thì mình sẽ hiểu được chỗ đứng của mình không phải ở một nơi nào khác, mà là tại nơi này, trong thế giới này.

Câu 81

Nếu muốn mang lại hạnh phúc cho mình thì phải tự nhổ bỏ ra khỏi con người của mình những mũi tên của sự ta thán, phiền trách và lo buồn.

Câu 82

Dưới bầu trời này không có bất cứ một thứ gì bền vững, cũng chẳng có bất cứ một thứ gì trường tồn mãi mãi.

Câu 83

Giáo huấn chẳng khác gì một chiếc bè giúp mình sang sông, không nên bám víu vào nó.

Câu 84

Trong số toàn thể nhân loại chỉ có một ít người vượt được sang bờ bên kia, phần còn lại hết chạy ngược lại chạy xuôi ở bờ bên này.

Câu 85

Những gì chúng ta vun trồng trong những lúc sáng suốt là sức mạnh dự trữ phòng khi biến động.

Câu 86

Không sao tránh khỏi sự đổi thay và mất mát trong cuộc sống. Tạo cho mình một nếp sống tự do và hạnh phúc là biện pháp vừa uyển chuyển lại vừa nhẹ nhàng, giúp mình sẵn sàng tiếp nhận sự đổi thay.
(Sự tự do ở đây có nghĩa là sự dừng lại: dừng lại trước tham vọng, hận thù, thèm khát và bám víu. Sự dừng lại đó là cách tách mình ra khỏi sự lôi cuốn của thế giới, mang lại cho mình một sự giải thoát. Sự tự do đó, sự giải thoát đó hay sự dừng lại đó cũng chính là hạnh phúc, một thứ hạnh phúc thật sâu xa mà những người đang quay cuồng trong cơn lốc triền miên của cuộc sống không sao hiểu được).

Câu 87

Hãy hình dung tất cả chúng sinh trong vũ trụ đều đạt được giác ngộ, riêng mình thì không. và hãy cứ tưởng tượng tất cả các chúng sinh đó đều là thầy mình, tận lực giúp đỡ mình phát huy sự kiên nhẫn, trí tuệ và lòng từ bi vô biên.
(Hình dung và tưởng tượng tất cả chúng sinh trong vũ trụ đều hướng vào mình và giúp đỡ mình, là cách tạo ra cho mình một sức mạnh vô biên, giúp mình thực hiện các ước vọng của mình. Câu này được trích từ “Quyển sách nhỏ về những lời giảng dạy của Đức Phật” / Le petit Manuel du Bouddha – tr.90 / Buddha’s Little Instruction Book, tác giả Jack Kornfield).

Câu 88

Tất cả chúng ta đều là những kẻ mù lòa, chỉ ít hay nhiều mà thôi, kẻ mù này dắt kẻ mù kia. Thế nhưng tại sao kẻ mù này lại không thể dẫn dắt được kẻ mù lòa khác?
Thế rồi vào một ngày nào đó, với vị thế của một kẻ mù lòa đích thật, chúng ta bỗng khám phá ra một điều vô cùng kinh ngạc: mình vẫn có thể tự bước đi một mình, hướng dẫn bởi ánh sáng của ngọn đuốc nội tâm bên trong chính mình, đồng thời cũng nhận thấy các vị thầy và cả những lời giáo huấn của họ, chỉ vỏn vẹn là các điểm chuẩn và những tiếng động khe khẽ vang lên từ thế giới bên ngoài.

Câu 89

Trí tuệ bị vẩn đục bởi vô mình sẽ không bao giờ phát triển được.

Câu 90

Không nên bước theo giáo kuấn của ta một cách mù quáng, mà phải tự mình chứng nghiệm những lời giáo huấn ấy.

Câu 91

Có hai yếu tố trực tiếp dự phần vào sự hiểu biết (dưới hình thức trí tuệ): đó là thế giới nội tâm và sự tĩnh lặng thật im lìm.

Câu 92

Người vô minh (u mê) già đi như một con bò: thân thể ngày càng nặng, ngược lại trí tuệ thì không. (Kinh Dhammapada – câu 152).

Câu 93

Một ngày sống với sự sáng suốt và chú tâm, vẫn hơn là sống suốt một thế kỷ trong tình trạng u mê (vô minh) và xao lãng. (Kinh Dhammapada – câu 110).

Câu 94

Nếu bạn đốt một ngọn đuốc để soi đường cho kẻ khác, thì ngọn đuốc cũng sẽ tỏa sáng trên con đường mà chính bạn đang bước đi.

Câu 95

Hành động tốt là hành động không tạo ra một sự hối tiếc nào, hơn nữa kết quả do nó mang lại sẽ là niềm hân hoan và sự trong sáng.

Câu 96

Một người tạo được những điều tốt lành sẽ xóa được những điều xấu mà mình vi phạm. Người ấy sẽ tỏa sáng cả địa cầu, tương tự như mặt trăng ló ra khỏi những đám mây mù. (Kinh Dhammapada – câu 173).

Câu 97

Bàn tay không xây xát sẽ chẳng hề hấn gì khi cầm phải chất độc. Độc tố không gây tác hại cho một bàn tay lành lặn. Cũng vậy, sự xấu xa không thể bám vào một người không gây ra những điều tai ác.

Câu 98

Không nên nghĩ rằng làm một điều thiện nhỏ bé sẽ chẳng lợi ích gì. Nước dù chỉ là từng giọt một thế nhưng vẫn có thể làm đầy được chiếc hũ. Điều thiện dù là từng tí một thế nhưng sẽ ngập tràn tâm hồn của kẻ hiền nhân.

Câu 99

Tinh khiết hay ô nhiễm là chuyện cá nhân, không có bất cứ ai có thể tinh khiết hóa kẻ khác được.

Câu 100

Quả hết sức khó khắc phục sự kiêu hãnh khi nó vẫn không ngừng thốt lên “cái tôi”.

Câu 101

Sự thèm muốn mang lại lo buồn và sợ hãi. (Kinh Dhammapada – câu 216)

Câu 102

Một nắm bụi ném ngược chiều gió sẽ hắt vào người ném. Những điều tai ác sẽ quay ngược lại với kẻ gây ra tổn thương cho người vô tội. (Kinh Dhammapada – câu 125).

Câu 103

Kẻ độc ác vẫn có thể thụ hưởng hạnh phúc, cho đến khi nào những điều độc ác do mình gây ra chưa chín mùi. Khi chúng chín mùi thì kẻ độc ác không sao tránh khỏi những điều bất hạnh. (Kinh Dhammapada – câu 119).

Câu 104

Hãy làm việc thiện với tất cả sự hăng say! Đấy là cách gạt bỏ những ý nghĩ xấu xa. Ngược lại nếu làm việc thiện một cách hờ hững, thì có nghĩa là tâm thức đồng lõa với sự xấu xa. (Kinh Dhammapada – câu 116).

Câu 105

Một người đi buôn chuyên chở những vật quý gíá nhưng thiếu người hộ tống, thì nên tránh các con đường nguy hiểm. Cũng vậy, những ai muốn bảo vệ sự sống của mình, thì phải tránh các thứ độc tố và cả những hành động xấu xa. (Kinh Dhammapada – câu 123).

Câu 106

Thế giới phát sinh từ dục vọng (desir/ thèm khát, ham muốn). Khống trị dục vọng là cách giải thoát mình ra khỏi thế giới.
(Thế giới được hình thành từ các sức mạnh bản năng: thèm khát được sinh tồn, thèm khát được truyền giống, thèm khát được khỏe mạnh và sống lâu. Các sức mạnh đó là động cơ tạo ra sự chuyển động của thế giới. Nói một cách khác thì đấy là cách mà chúng ta làm phát sinh ra thế giới xuyên qua các thứ dục vọng của chính mình. Chính chúng ta là tác giả của đời mình, là người tham gia vào sự sáng tạo ra thế giới. Do vậy không có ai có thể giải thoát chúng ta ra khỏi thế giới, ngoài chính mình).

Câu 107

Hai núi vàng cao ngất cũng không lấp đầy được cái hố thèm khát của một con người.

Câu 108

Những gì mình thích không tạo ra vấn đề gì cả, chỉ có sự bám víu vào các thứ ấy mới là nguyên nhân gây ra mọi thứ khó khăn.

Câu 109

Hầu hết mọi người đều quên mất là mình sẽ chết vào một ngày nào đó. Những ai biết nhắc nhở mình về sự thật ấy thì sự đương đầu với cái chết sẽ nhẹ nhàng hơn.
(Hiểu được sự phù du của sự hiện hữu, thì cái chết của mình cũng chỉ là một sự tự nhiên. Sự ý thức đó sẽ giúp mình không sống trong lo sợ và sẽ không hoảng hốt khi cái chết gần kề).

Câu 110

Một người có một tâm thức không xao động và vẩn đục vì dục vọng, một người vượt lên trên cái tốt lẫn cái xấu, là một người thức tỉnh, không hề biết sợ hãi là gì. (Kinh Dhammapada – câu 39).

Câu 111

Với sức cố gắng, lòng hăng say, sự kỷ cương và chủ động, kẻ hiền nhân sẽ tạo được cho mình một hòn đảo mà không có bất cứ một ngọn sóng nào có thể làm cho nó bị tràn ngập.
(Kinh Dhammapada – câu 25).

Câu 112

Kẻ u mê (vô minh) và đần độn buông mình trong sự lơ là và xao lãng, kẻ hiền nhân bảo vệ sự chú tâm và ý thức như là một kho tàng vô giá. (Kinh Dhammapada – câu 26).

Câu 113

Quả hết sức khó bước theo Con Đường khi đang trong cảnh giàu có.
(Thông thường chúng ta cảm thấy niềm đau của chính mình trước khi ý thức được nỗi khổ đau của tất cả chúng sinh. Khi chưa cảm thấy niềm đau trong thâm tâm mình và cảnh trầm luân của thế giới thì quả hết sức khó bước theo Con Đường).

Câu 114

Thật hết sức khó cưỡng lại dục vọng và đương đầu với nó.
(Đó cũng là sự thách đố sơ đẳng nhất đối với những người chập chững bước vào Con Đường, nhưng chưa loại bỏ được các sự thèm khát trong thế giới).

Câu 115

Quả khó tạo ra của cải và quyền lực một khi chưa bị các thứ ấy thống trị mình.

Câu 116

Có bốn trường hợp gây ra nghiệp xấu bằng ngôn từ: đó là nói dối, ba hoa vô tích sự, nói lên những lời thô bạo và nói xấu kẻ khác.

Câu 117

Một người say mê thụ hưởng lạc thú và xem đấy là những đóa hoa thơm sẽ bị cái chết mang đi tương tự như một cơn lũ cuốn trôi một ngôi làng ngủ say.

Câu 118

Nếu muốn mang lại hòa bình cho thế giới, thì trước hết phải biết sống an lạc với chính mình.

Câu 119

Hạnh phúc thay cho những ai biết sống trong sự an bình, tránh các hành động tai ác, sự kiêu hãnh và giả dối, đồng thời phát huy được lòng từ bi, sự nhún nhường và tình thương yêu.

Câu 120

Tuyệt vời thay những khu rừng êm ả, đám người nhộn nhịp nào có bao giờ biết đến! Chỉ có những ai thoát khỏi đam mê, mới tìm thấy được niềm vui trong những nơi đó. Họ sẽ chẳng bao giờ còn bị thu hút bởi các lạc thú của chốn phồn hoa. (Kinh Dhammapada – câu 99).

Câu 121

Một người có tâm thức bình lặng, ngôn từ bình lặng, hành động bình lặng, là một người đã đạt được một sự hiểu biết hoàn hảo, tạo được một sự tự do hoàn hảo, một tâm thức cân bằng và phẳng lặng. (Kinh Dhammapada – câu 96).

Câu 122

Những ai mong muốn mang lại sự an bình cho cuộc đời mình, thì phải biết sống trong sự giản dị và niềm hân hoan trong lòng. Họ là những người thanh thản, bình lặng, ít tham vọng, không để mình bị lối cuốn bởi cảnh huyên náo của những đám đông người. (Kinh Metta Sutta, Sutta Nipata SN 1.8).

Câu 123

Chịu đựng sự lăng nhục nhưng không nổi giận là một điều rất khó.

Câu 124

Không có bất cứ ai trong thế giới có thể thoát khỏi sự chỉ trích. (Kinh Dhammapada – câu 227).

Câu 125

Quả hết sức khó giữ được sự yên lặng trước những gì nên làm và không nên làm.

Câu 126

Một nghìn bài thuyết giảng tầm phào, không bằng một lời hữu ích mang lại sự lắng dịu trong lòng người nghe. (Kinh Dhammapada – câu 100).

Câu 127

Ghềnh đá không hề lung lay trước gió, kẻ hiền nhân không hề xao động trước những lời chê trách và cả ngợi khen. (Kinh Dhammapada – câu 81).

Câu 128

Dù đọc được và thốt lên cho người khác nghe bao nhiêu lời thánh thiện đi nữa, thế nhưng tự mình không mang ra thực hành thì nào có ích lợi gì đâu?

Câu 129

Mỗi buổi sáng thức dậy, lại thêm một lần tái sinh, vì thế những gì mình làm trong ngày hôm nay thật hết sức quan trọng.
(Bởi vì mình sẽ thừa hưởng kết quả tạo ra bởi các hành động đó trong ngày hôm sau).

Câu 130

Tương tự như tiếng vọng âm vang từ tiếng nói, bóng theo sát với hình, hậu quả không bao giờ tách ra khỏi hành động. Vì thế không nên phạm vào những điều tai ác và tội lỗi.

Câu 131

Những gì đang là mình vào ngày hôm nay là kết quả do tư duy của mình tạo ra cho mình vào ngày hôm qua. Cuộc sống của mình vào ngày mai sẽ tùy thuộc vào tư duy của mình trong ngày hôm nay. Đấy là cách mà tư duy của mình tác tạo ra sự sống của chính mình.

Câu 132

Những gì tai hại nhất mà một kẻ thù tạo ra cho kẻ thù của mình, những gì hung dữ nhất do một kẻ hung dữ tạo ra cho một kẻ hung dữ, cũng không sánh kịp với những gì gây ra bởi một tâm thức sai lầm.
(Chiến tranh phát sinh từ tâm thức: kẻ thù này gây chiến với kẻ thù kia, kẻ hung dữ này gây ra tác hại cho kẻ hung dữ khác. Khí giới, từ gậy gộc, giáo mác đến bom hạt nhân, nhất loạt đều phát sinh từ tâm thức, là các phương tiện cụ thể của tâm thức).

Câu 133

Không có bất cứ một thứ gì hoàn toàn biệt lập với nhau. Tất cả đều liên hệ với tất cả.

Câu 134

Nếu tất cả mọi người trong gia đình biết thương yêu và dịu ngọt với nhau, thì gian nhà sẽ trở thành một khu vườn đầy hoa.

Câu 135

Bất cứ ai nhận biết được tính độc nhất (unity) của sự sống cũng sẽ nhận ra cái tôi của mình nơi tất cả chúng sinh, và cũng sẽ nhận ra cả cái tôi của tất cả chúng sinh bên trong cái tôi của chính mình. Điều đó sẽ giúp mình nhìn vào tất cả chúng sinh không một chút phân biệt nào.

Câu 136

Con ong không hề gây ra thiệt hại cho một cánh hoa, cho màu sắc và cả hương thơm của hoa, mà chỉ mang theo với nó mật ngọt, tương tự như một kẻ hiền nhân đi ngang qua một ngôi làng. (Kinh Dhammapada – câu 49).
(Đóng được tàu thuyền to lớn để khám phá cái đẹp của địa cầu và để đến gần với các dân tộc xa lạ, nhưng không xem đó là phương tiện lùa bắt nô lệ, cướp bóc, diệt chủng, chiếm hữu đất đai, cũng không áp đặt văn hóa, tín ngưỡng của mình cho các dân tộc khác. Đấy là thái độ của những kẻ hiền nhân).

Câu 137

“Ước mong sao thực hiện được sự kiên nhẫn” là lời nguyện cầu to lớn nhất.

Câu 138

Không có một thứ ánh sáng nào rạng ngời bằng ánh sáng của trí tuệ.

Câu 139

Một người bình lặng, không hề biết hận thù và sợ hãi, quả xứng đáng được gọi là một kẻ hiền nhân.

Câu 140

Chính mình phải tự phát huy sự cố gắng, các vị hiền nhân trong quá khứ chỉ đơn giản trỏ cho mình trông thấy con đường mà thôi. (Kinh Dhammapada – câu 276).

Câu 141

Không có một nơi nào thiêng liêng, cũng không có một con người thiêng liêng nào cả, mà chỉ có những khoảnh khắc thiêng liêng, những khoảnh khắc của trí tuệ.

Câu 142

Một người sống với trí tuệ sẽ không biết sợ hãi là gì, kể cả cái chết.
(Sống với trí tuệ có nghĩa là sống với sự hiểu biết về bản chất của thế giới, ý thức được sự vận hành của thế giới và hòa nhập với thế giới).

Câu 143

Kẻ đần độn (vô minh) không có một chút ý thức nào về các hành động của mình, thế nhưng các hành động đó vẫn cứ tiếp tục đốt cháy kẻ ấy, tương tự như một đốm than hồng âm ỉ dưới lớp tro đen. (Kinh Dammapada – câu 136).

Câu 144

Một kẻ vô ý thức nhận thấy được sự dại dột của mình sẻ là một kẻ hiền nhân, Một kẻ vô ý thức nghĩ rằng mình là một kẻ hiền nhân thì quả đúng là một tên điên rồ. (Kinh Dhammapada – câu 63).

Câu 145

Không có ai từ bên ngoài có thể kiểm soát (chỉ huy, sai khiến) được nội tâm mình. Hiểu được điều đó chính là sự giải thoát.
(Mũi súng chỉ cướp được của cải, nhưng không cướp được sự tự do bên trong nội tâm của kẻ khác).

Câu 146

Trong thế giới này không có nhiều sự thật khác biệt nhau. Sự thật là duy nhất, luôn là một,
xuyên qua không gian và cả thời gian.
(Sự thật đúng nghĩa của nó không tùy thuộc vào lịch sử, văn hóa hay xã hội, cũng không phải là gia tài của một quốc gia hay một dân tộc nào cả. Sự thật chỉ có thể tìm thấy bên trong tâm thức, vì vậy mỗi người phải tự mình tìm thấy sự thật đó bên trong chính mình).

Câu 147

Hãy nhìn vào giáo huấn của người thầy, không nên nhìn vào cá tính của vị ấy.
Hãy nhìn vào ý nghĩa, không nên nhìn vào chữ.
Hãy tìm hiểu chủ đích tối thượng, không nên tìm hiểu ý nghĩa tương đối.
Hãy tin vào tâm thức trí tuệ của mình, không nên tin vào sự xét đoán của tâm thức bình dị.
(Kinh Kamala Sutta, AN 3.65).

Câu 148

Những người xem sai lầm là sự thật, xem sự thật là sai lầm, những người được nuôi dưỡng và lớn lên trong cánh đồng cỏ của những thứ tư duy sai lầm là những người chẳng bao giờ trông thấy được hiện thực.
Những người xem sự thật là sự thật, xem sự sai lầm là sai lầm, là những người được nuôi dưỡng và lớn lên trong một cánh đồng cỏ của các tư duy đúng đắn. Họ là những người sẽ đạt được hiện thực. (Kinh Dhammapada – câu 11).

Câu 149

Hãy sống thật trọn vẹn qua từng hành động một, và hãy xem đó như là hành động cuối cùng trong cuộc đời mình.

Câu 150

Hãy sống với giây phút mà mình đang sống, và hãy xem đó là giây phút quan trọng nhất trong cuộc đời mình.
(Xem giây phút mà mình đang sống là giây phút mà mình thực hiện được những điều đẹp nhất trong cuộc đời mình).

Câu 151

Sống một trăm năm phóng đãng, thiếu đạo đức (buông thả, vô trách nhiệm), không bằng sống một ngày trong một kiếp sống biết hành thiền và thực thi những điều đạo hạnh.
Sống một trăm năm trong sự u mê (vô minh) và phóng đãng, không bằng sống một ngày trong một kiếp sống biết chăm lo học hỏi và hành thiền.
Sống một trăm năm trong sự lơ là (chểnh mảng, hoang mang, lười biếng), thiếu nghị lực, không bằng sống một ngày trong một kiếp sống cương quyết và nghi lực.
(Kinh Dhammapada – các câu 110, 111, 112).

Câu 152

Sức mạnh là nước mắt của những kẻ sai lầm.
(Sử dụng sức mạnh là thái độ của những kẻ lầm lẫn, những kẻ đó sẽ không sao tránh khỏi đau thương và nước mắt).

Câu 153

Chỉ nên làm những gì không khiến mình hối hận.

Câu 154

Thân xác vô cùng quý báu, bởi vì đấy là phương tiện chuyển tải sự giác ngộ của mình.
(Thân xác là phương tiện thật cần thiết giúp mình tu tập, vì vậy phải luôn giữ gìn nó thật tinh khiết, từ miếng ăn cho đến nếp sống. Thế nhưng thân xác không phải là một thứ sở hữu trường tồn và quý giá để bảo vệ nó bằng mọi cách, hay tô điểm nó để thu hút kẻ khác).

Câu 155

Người chăn bò dùng chiếc gậy để điều khiển đàn bò; già nua và cái chết là chiếc gậy điều khiển những đoàn người đang sống. (Kinh Dhammapada – câu 135).

Câu 156

Nhà cửa mình, con cái mình, kể cả thân xác mình, không phải là của mình. Tất cả chỉ là của mình trong một khoảng thời gian nào đó mà thôi. Tuy thế chúng ta cũng nên chăm lo cho các thứ ấy thật thận trọng.
(Đối với của cải không phung phí, cũng không ôm chặt, mà phải biết sử dụng nó để mang lại lợi ích cho mình và kẻ khác; đối với con cái thì phải răn dạy và bảo vệ chúng, thế nhưng phải biết tôn trọng nhân phẩm và sự tự do của chúng; đối với thân xác phải chăm lo sức khỏe và giữ gìn sự tinh khiết cho nó, thế nhưng không phải vì thế mà bám víu vào nó một cách bệnh hoạn, và cũng nên hiểu rằng thân xác chỉ là tạm bợ mà thôi).

Câu 157

Hành động của tôi là của cải của riêng tôi;
Hành động của tôi là gia tài mà tôi thừa hưởng;
Hành động của tôi là chiếc tử cung cưu mang tôi;
Hành động của tôi nhào nặn ra bản tính của tôi;
Hành động của tôi cũng là nơi an trú cho chính tôi.
(Vì thế cũng nên tạo cho mình một nơi an trú an vui và tinh khiết).

———= HẾT =———

Bures-Sur-Yvette, 25.02.2021
HOANG PHONG chuyển ngữ

>>> TRỞ LẠI ĐẦU SÁCH <<<

Share.

Leave A Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.