PHẬT TỬ
(Ý nghĩa từ kinh Pháp Hoa)
Trich bài giảng: “Cách xây dựng đề tài và nội dung Luận án cấp Dũng”
oOo
“Phật tử” (佛 子) là dịch từ các thuật ngữ Sanskrit như buddha-putra, jinaputra hoặc tathāgata-putra, nghĩa là “con của Phật”, “con của Như Lai”, hay “con của Đấng Chiến Thắng”.
Trong kinh điển Đại thừa, đây không phải là quan hệ huyết thống mà là quan hệ tâm linh và đạo nghiệp.
Danh xưng này chỉ những người tiếp nhận giáo pháp của Phật, kế thừa lý tưởng giác ngộ và tiếp nối sự nghiệp giáo hóa chúng sinh của Như Lai.
Phẩm Thí Dụ (phẩm thứ 3), sau khi Xá-lợi-phất nghe Đức Phật dạy về pháp Nhất thừa, thưa rằng:
Hôm nay [con] mới biết [mình] thật là Phật tử, từ miệng Phật sinh, từ Chánh pháp hóa sinh, được phần gia tài Phật pháp.
Hán: Kim nhật nãi tri chân thị Phật tử, tùng Phật khẩu sanh, tùng Pháp hoá sanh, đắc Phật pháp phần, thị danh Phật tử.
(今 日 乃 知 真 是 佛 子，從 佛 口 生，從 法 化 生，得 佛 法 分, 是 名 佛 子).
Phẩm Thí Dụ (phẩm thứ 3) ghi:
Nay ba cõi này đều là Như Lai; tất cả chúng sinh trong đó đều là con Như Lai.
Đoạn kinh này cho thấy tất cả chúng sinh đều được xem là “con của Phật” trên phương diện lòng từ bi và sự giáo dưỡng của Như Lai. Tuy nhiên, trong ý nghĩa sâu hơn của Đại thừa, “Phật tử” còn chỉ những người đã phát tâm hướng đến giác ngộ và bước vào con đường thành Phật.
Kinh Pháp Hoa cho thấy Phật tử là người tiếp nối sự nghiệp giáo hóa.
Trong phẩm Pháp Sư, phẩm Tùng Địa Dũng Xuất và phẩm Như Lai Thọ Lượng, các Bồ-tát được xem là những người tiếp nối công việc của Như Lai sau khi Phật thị hiện Niết-bàn.
Từ đó: Phật tử là người gánh vác gia nghiệp của Phật.
Gia nghiệp ấy là: Hoằng truyền diệu pháp, Thành tựu Bồ-đề và Giáo hóa chúng sinh.
Từ đó, danh xưng “Phật tử” gắn liền với lý tưởng Bồ-tát đạo. Một người trở thành Phật tử theo nghĩa đầy đủ không chỉ nhờ quy y Tam Bảo mà còn phải phát khởi Bồ-đề tâm, tu tập các hạnh Ba-la-mật (pāramitā), và đảm nhận trách nhiệm hoằng truyền Chánh pháp.
“Phật tử” chính là người kế thừa chí nguyện Chư Phật, bước đi trên con đường Bồ-tát để hướng đến quả vị Phật trong tương lai.
Các pháp từ xưa nay
Thường mang tướng tịch diệt
Phật tử nay hành đạo
Vị lai sẽ thành Phật.
(Phẩm Phương Tiện – phẩm thứ 2 kinh Pháp Hoa).
THÍCH NHUẬN CHÂU