Chứng Đạo Ca (Thiền Sư Vĩnh Gia – Huyền Giác)

0

CHỨNG ĐẠO CA (zh. 證道歌, ja. shōdōka) nghĩa là “bài ca về sự trực nhận chân lý”. Có 2 ý nghĩa:

1. Chỉ những bài ca tán tụng chân như của các thánh nhân khi thành đạo, đặc biệt là những vị đại thành tựu.

2. Đây là một kiệt tác của Thiền Sư Vĩnh Gia Huyền Giác, cũng được gọi là Tối Thượng Thừa Phật Tánh Ca (最上乘佛性歌, ja. saijōjō busshō-ka). Tác phẩm này chứa đựng những khái niệm căn bản của Pháp Bảo Đàn Kinh, của các bộ kinh thuộc hệ Bát-nhã-ba-la-mật-đa.

Ngay trong bài kệ đầu, Thiền Sư đã nhấn mạnh đến quan niệm trung tâm của Thiền Tông:

無明實性即佛性
幻化空身即法身

Vô minh thật tánh tức Phật tánh
Huyễn hoá không thân tức Pháp thân

Tánh thật vô minh tức Phật tánh,
Thân không ảo hoá tức Pháp thân.
(Bản dịch của Trúc Thiên).

Câu “(Bản lai) Vô nhất vật” – từ trước đến bây giờ chẳng có một vật – vốn đã có trong Pháp Bảo Đàn Kinh, được nhắc lại hai lần trong bài ca này. Theo Thiền Sư, sự chứng ngộ chân lý xảy ra một cách bất thình lình (đốn ngộ).

Cùng với Tín Tâm Minh của Tam Tổ Tăng Xán. Chứng Đạo Ca là tác phẩm Thiền nổi danh, được dịch sang rất nhiều ngôn ngữ. Bản Chứng Đạo Ca dưới đây do Dịch giả – Cư sỹ Trúc Thiên dịch, được NXB Lá Bối ấn loát và phát hành lần thứ nhất tại Saigon năm 1970.

BBT.TVGĐPT

 

 

 

證 道 歌

Thiền Sư
Vĩnh Gia
Huyền Giác

 

君不見
絕學無為閒道人
不除妄想不求真
無明實性即佛性
幻化空身即法身

法身覺了無一物
本源自性天真佛
五陰浮雲空去來
三毒水泡虛出沒

證實相無人法
剎那滅却阿鼻業
若將妄語誑眾生
自招拔舌塵沙劫

 

頓覺了如來禪
六度萬行體中圓
夢裏明明有六趣
覺後空空無大千

無罪福無損益
寂滅性中莫問覓
比來塵鏡未曾磨
今日分明須剖析

誰無念誰無生
若實無生無不生
喚取機關木人問
求佛施功早晚成

放四大莫把捉
寂滅性中隨飲啄
諸行無常一切空
即是如來大圓覺

 

決定說表真僧
有人不肯任情徵
直截根源佛所印
摘葉尋枝我不能

摩尼珠人不識
如來藏裏親收得
六般神用空不空
一顆圓光色非色

淨五眼得五力
唯證乃知難可測
鏡裏看形見不難
水中捉月爭拈得

 

常獨行常獨步
達者同遊涅槃路
調古神清風自高
貌顇骨剛人不顧

窮釋子口稱貧
實是身貧道不貧
貧則身常披縷褐
道則心藏無價珍

無價珍用無盡
利物應機終不悋
三身四智體中圓
八解六通心地印

上士一決一切了
中下多聞多不信
但自懷中解垢衣
誰能向外誇精進

 

從他謗任他非
把火燒天徒自疲
我聞恰似飲甘露
銷融頓入不思議

觀惡言是功德
此即成吾善知識
不因訕謗起冤親
何表無生慈忍力

 

宗亦通說亦通
定慧圓明不滯空
非但我今獨達了
恒沙諸佛體皆同

師子吼無畏說
百獸聞之皆腦裂
香象奔波失却威
天龍寂聽生欣悅

 

遊江海涉山川
尋師訪道為參禪
自從認得曹谿路
了知生死不相關

行亦禪坐亦禪
語默動靜體安然
縱遇鋒刀常坦坦
假饒毒藥也閒閒

 

我師得見然燈佛
多劫曾為忍辱仙
幾迴生幾迴死
生死悠悠無定止

自從頓悟了無生
於諸榮辱何憂喜
入深山住蘭若
岑崟幽邃長松下
優游靜坐野僧家
閴寂安居實蕭灑

覺即了不施功
一切有為法不同
住相布施生天福
猶如仰箭射虛空
勢力盡箭還墜
招得來生不如意
爭似無為實相門
一超直入如來地

 

但得本莫愁末
如淨瑠璃含寶月
既能解此如意珠
自利利他終不竭
江月照松風吹
永夜清宵何所為

佛性戒珠心地印
霧露雲霞體上衣
降龍鉢解虎錫
兩鈷金環鳴歷歷
不是標形虛事持
如來寶杖親蹤跡

 

不求真不斷妄
了知二法空無相
無相無空無不空
即是如來真實相

心鏡明鑒無礙
廓然瑩徹周沙界
萬象森羅影現中
一顆圓光非內外

豁達空撥因果
莽莽蕩蕩招殃禍
棄有著空病亦然
還如避溺而投火

捨妄心取真理
取捨之心成巧偽
學人不了用修行
深成認賊將為子

損法財滅功德
莫不由斯心意識
是以禪門了却心
頓入無生知見力

 

大丈夫秉慧劍
般若鋒兮金剛焰
非但空摧外道心
早曾落却天魔膽

震法雷擊法鼓
布慈雲兮灑甘露
龍象蹴踏潤無邊
三乘五性皆醒悟

 

雪山肥膩更無雜
純出醍醐我常納
一性圓通一切性
一法遍含一切法
一月普現一切水
一切水月一月攝
諸佛法身入我性
我性同共如來合

一地具足一切地
非色非心非行業
彈指圓成八萬門
剎那滅却三祇劫
一切數句非數句
與吾靈覺何交涉

不可毀不可讚
體若虛空勿涯岸
不離當處常湛然
覓即知君不可見
取不得捨不得
不可得中只麼得
默時說說時默
大施門開無壅塞

有人問我解何宗
報道摩訶般若力
或是或非人不識
逆行順行天莫測

 

吾早曾經多劫修
不是等閒相誑惑
建法幢立宗旨
明明佛勅曹溪是

第一迦葉首傳燈
二十八代西天記
法東流入此土
菩提達磨為初祖
六代傳衣天下聞
後人得道何窮數

真不立妄本空
有無俱遣不空空
二十空門元不著
一性如來體自同

心是根法是塵
兩種猶如鏡上痕
痕垢盡除光始現
心法雙忘性即真

 

嗟末法惡時世
眾生福薄難調制
去聖遠兮邪見深
魔強法弱多恐害
聞說如來頓教門
恨不滅除令瓦碎

作在心殃在身
不須冤訴更尤人
欲得不招無間業
莫謗如來正法輪

 

旃檀林無雜樹
欝密森沈師子住
境靜林間獨自遊
走獸飛禽皆遠去

師子兒眾隨後
三歲便能大哮吼
若是野干逐法王
百年妖怪虛開口

 

圓頓教勿人情
有疑不決直須爭
不是山僧逞人我
修行恐落斷常坑

非不非是不是
差之毫釐失千里
是則龍女頓成佛
非則善星生陷墜

 

吾早年來積學問
亦曾討疏尋經論
分別名相不知休
入海算沙徒自困
却被如來苦訶責
數他珍寶有何益
從來蹭蹬覺虛行
多年枉作風塵客

種性邪錯知解
不達如來圓頓制
二乘精進勿道心
外道聰明無智慧
亦愚癡亦小騃
空拳指上生實解
執指為月枉施功
根境法中虛揑怪

不見一法即如來
方得名為觀自在
了即業障本來空
未了應須還夙債

饑逢王饍不能飡
病遇醫王爭得瘥
在欲行禪知見力
火中生蓮終不壞
勇施犯重悟無生
早時成佛于今在

 

師子吼無畏說
深嗟懵懂頑皮靼
秖知犯重障菩提
不見如來開祕訣

有二比丘犯婬殺
波離螢光增罪結
維摩大士頓除疑
猶如赫日銷霜雪

不思議解脫力
妙用恒沙也無極
四事供養敢辭勞
萬兩黃金亦銷得
粉骨碎身未足酬
一句了然超百億

 

法中王最高勝
恒沙如來同共證
我今解此如意珠
信受之者皆相應

了了見無一物
亦無人亦無佛
大千沙界海中漚
一切聖賢如電拂

假使鐵輪頂上旋
定慧圓明終不失
日可冷月可熱
眾魔不能壞真說
象駕崢嶸謾進途
誰見螗蜋能拒轍

大象不遊於兔徑
大悟不拘於小節
莫將管見謗蒼蒼
未了吾今為君訣。

CHỨNG ĐẠO CA

(Phiên âm)

 

 

Quân bất kiến:
Tuyệt học vô vi nhàn đạo nhân,
Bất trừ vọng tưởng bất cầu chân?
Vô minh thực tánh tức Phật tánh,
Ảo hóa không thân tức Pháp thân.

[2] Pháp thân giác liễu vô nhất vật,
Bổn nguyên tự tánh thiên chân Phật.
Ngũ ấm phù vân không khứ lai,
Tam độc thủy bào hư xuất một.

[3] Chứng thực tướng, vô nhân pháp,
Sát na diệt khước a tì nghiệp.
Nhược tương vọng ngữ cuống chúng sanh.
Tự chiêu bạt thiệt trần sa kiếp.

 

[4] Đốn giác liễu Như Lai thiền,
Lục độ vạn hạnh thể trung viên.
Mộng lý minh minh hữu lục thú,
Giác hậu không không vô đại thiên.

[5] Vô tội phước, vô tổn ích,
Tịch diệt tánh trung mạc vấn mịch.
Tỷ lai trần kính vị tằng ma,
Kim nhật phân minh  tu phẫu tích.

[6] Thùy vô niệm? Thùy vô sanh?
Nhược thực vô sanh vô bất sanh.
Hoán thủ cơ quan mộc nhân vấn:
Cầu Phật thi công tảo vãn thành?

[7] Phóng tứ đại, mạc bả tróc,
Tịch diệt tánh trung tùy ẩm trác.
Chư hành vô thường nhất thiết không,
Tức thị Như Lai đại viên giác.

 

[8] Quyết định thuyết, biểu chân tăng,
Hữu nhân bất khẳng nhiệm tình trưng :
Trực triệt căn nguyên P’hật sở ấn:
Trích diệp tầm chi ngã bất năng!

[9] Ma ni châu, nhân bất thức,
Như Lai tạng ly’ thân thâu đắc:
Lục ban thần dụng không bất không,
Nhất lỏa viên quang sắc phi sắc.

[10] Tịnh ngũ nhãn, đắc ngũ lực,
Duy chứng nãi tri nan khả trắc.
Kính li khán hình kiến bất nan,
Thủy trung tróc nguỵệt tranh niên đắc.

 

[11] Thường độc hành, thường độc bộ,
Đạt giả đồng du niết bàn lộ.
Điệu cổ thần thanh phong tự cao.
Mao tụy cốt cương nhân bất cố.

[12] Cùng Thích tử, khẩu xưng bần,
Thực thị thân bần đạo bất bần.
Bần tắc thân thường phi lũ hạt,
Đạo tắc tâm tàng vô giá trân.

[13] Vô giá trân, dụng vô tận,
Lợi vật ứng cơ chung bất lận.
Tam thân tứ trí thể trung viên,
Bát giải lục thông tâm địa ấn.

[14] Thượng sĩ nhất quyết nhất thiết liễụ
Trung hạ đa văn đa bất tín.
Đản tự hoài trung giải cấu y,
Thùy năng hướng ngoại khoa tinh tiến?

 

[15] Tòng tha báng, nhiệm tha phi,
Bả hỏa thiêu thiên đồ tự bì.
Ngã văn kháp tự ẩm cam lộ,
Tiêu dung đốn nhập bất tư nghì.

[16] Quán ác ngôn, thị công đức,
Thử tắc thành ngô thiện tri thức.
Bất nhân sán báng khởi oan thân,
Hà biểu vô sanh từ nhẫn lực.

 

[17] Tông diệc thông, thuyết diệc thông,
Định huệ viên minh bất trệ không.
Phi đản ngã kim độc đạt liễu,
Hằng sa chư Phật thể giai đồng.

[18] Sư tử hống, vô úy thuyết,
Bách thủ văn chi giai não liệt.
Hương tượng bôn ba thất khước uy,
Thiên long tịch thính sanh hân duyệt.

 

[19] Du giang hải, thiệp sơn xuyên,
Tầm sư phỏng đạo vi tham thiền.
Tự tòng nhận đắc Tào Khê lộ,
Liễu tri sanh tử bất tương can.

[20] Hành diệc thiền, tọa diệc thiền,
Ngữ mặc động tịnh thể an nhiên.
Túng ngộ phong đao thường thản thản,
Giả nhiêu độc dược giã nhàn nhàn

 

[21] Ngã Sư đắc kiến Nhiên Đăng Phật,
Đa kiếp tằng vi nhẫn nhục tiên.
Kỉ hồi sanh? Kỉ hồi tử?
Sanh tử du du vô định chỉ!

[22] Tự tòng đốn ngộ liễu vô sanh,
Ư chư vinh nhục hà ưu hỉ
Nhập thâm sơn, trú lan nhã,
Sầm ngâm u thúy trường tùng hạ,
Ưu du tĩnh tọa dã tăng gia,
Quých tịch an cư thực tiêu sái?

[23] Giác tức liễu, bất thi công,
Nhất thiết hữu vi pháp bất đồng.
Trụ tướng bố thí sanh thiên phước,
Do như ngưỡng tiễn xạ hư không.
Thế lực tận, tiễn hoàn trụy,
Chiêu đắc lai sanh bất như ý.
Tranh tự vô vi thực tướng môn,
Nhất siêu trực nhập Như Lai địa.

 

[24] Đản đắc bổn, mạc sầu mạt,
Như tịnh lưu li hàm bửu nguyệt.
Kí năng giải thử như ý châu,
Tự lợi lợi tha chung bất kiệt.
Giang nguyệt chiếu, tùng phong xuy,
Vĩnh dạ thanh tiêu – hà sở vi?

[25] Phật tánh giới châu tâm địa ấn,
Vụ lộ vân hà thể thượng y.
Hàng long bát, giải hổ tích,
Lưỡng cổ kim hoàn minh lịch lịch.
Bất thị tiêu hình hư sự trì,
Như Lai bửu trượng thân tung tích.

 

[26] Bất cầu chân, bất đoạn vọng,
Liễu tri nhị pháp không vô tướng.
Vô tướng vô không vô bất không,
Tức thị Như Lai chân thực tướng.

[27] Tâm kính minh giám vô ngại,
Quách nhiên oánh triệt châu sa giới.
Vạn tượng sâm la ảnh hiện trung,
Nhất lỏa viên quang phi nội ngoại.

[28] Hoát đạt không, bát nhân quả,
Mãng mãng đãng đãng chiêu ương họa.
Khí hữu trước không bệnh diệc nhiên,
Hoàn như tị nịch nhi đầu hỏa.

[29] Xả vọng tâm, thủ chân lý,
Thủ xả chi tâm thành xảo ngụy.
Học nhân bất liễu dụng tu hành,
Chân thành nhận tặc tương vi tử.

[30] Tổn pháp tài, diệt công đức,
Mạc bất do tư tâm ý thức.
Thị dĩ thiền môn liễu khước tâm,
Đốn nhập vô sanh tri kiến lực.

 

[31] Đại trượng phu bỉnh huệ kiếm,
Bát nhã phong hề kim cương diệm.
Phi đản năng thôi ngoại đạo tâm,
Tảo tằng lạc khước thiên ma đảm.

[32] Chấn pháp lôi, kích pháp cổ,
Bố từ vân hề sái cam lộ.
Long tượng xúc đạp nhuận vô biên,
Tam thừa ngũ tánh giai tỉnh ngộ.

 

Tuyết sơn phì nhị cánh vô tạp,
Thuần xuất đề hồ ngã thường nạp.
Nhất tánh viên thông nhất thiết tánh.
Nhất pháp biến hàm nhất thiết pháp,
Nhất nguyệt phổ hiện nhất thiết thủy,
Nhất thiết thủy nguyệt nhất nguyệt nhiếp.
Chư Phật pháp thân nhập ngã tánh,
Ngã tánh đồng cộng Như Lai hiệp.

[33] Nhất địa cụ túc nhất thiết địa,
Phi sắc phi tâm phi hạnh nghiệp.
Đàn chỉ viên thành bát vạn môn,
Sát na diệt khước tam kỳ kiếp.
Nhất thiết số cú phi số cú,
Dữ ngô linh giác hà giao thiệp?

[34] Bất khả hủy, bất khả tán,
Thể nhược hư không vô nhai ngạn.
Bất ly đương xứ thường trạm nhiên.
Mịch tức tri quân bất khả kiến.
Thủ bất đắc, xả bất đắc,
Bất khả đắc trung chỉ ma đắc.
Mặc thời thuyết, thuyết thời mặc.
Đại thí môn khai vô ủng tắc.

[35] Hữu nhân vấn ngã giải hà tông,
Báo đạo Ma Ha Bát Nhã lực.
Hoặc thị hoặc phi nhân bất thức,
Nghịch hành thuận hành thiên mạc trắc.

 

[36] Ngô tảo tằng kinh đa kiếp tu.
Bất thị đẳng nhàn tương cuống hoặc.
Kiến pháp tràng, lập tông chỉ
Minh minh Phật sắc Tào Khê thị.

[37] Đệ nhất Ca Diếp thủ truyền đăng,
Nhị tháp bát đại Tây Thiên ký.
Pháp đông lưu, nhập thử thổ,
Bồ Đề Đạt Ma vi sơ tổ.
Lục đại truyền y thiên hạ văn,
Hậu nhân đắc đạo hà cùng số.

[38] Chân bất lập, vọng bổn không.
Hữu vô câu khiển bất không không,
Nhị thập không môn nguyên bất trước,
Nhất tánh Như Lai thể tự đồng.

[39] Tâm thị căn, pháp thị trần,
Lưỡng chủng do như kính thượng ngân.
Ngân cấu tận trừ quang thỉ hiện,
Tâm pháp song vong tánh tức chân.

 

[40] Ta mạt pháp! Ác thời thế!
Chúng sanh phước bạc nan điều chế.
Khứ thành viễn hề tà kiến thâm,
Ma cường pháp nhược đa oan hại,
Văn thuyết Như Lai đốn giáo môn,
Hận bất diệt trừ như ngõa toáị.

[41] Tác tại tâm, ương tại thân,
Bất tu oan tổ cánh vưu nhân.
Dục đắc bất chiêu vô gián nghiệp,
Mạc báng Như Lai chánh pháp luân.

 

[42] Chiên đàn lâm vô tạp thụ,
Uất mật sâm trầm sư tử trú.
Cảnh tịnh lâm nhàn độc tự du,
Tẩu thú phi cầm giai viễn khứ.

[43] Sư tử nhi, chúng tùy hậu,
Tam tuế tiện năng đại hao hống.
Nhược thị dã can trục Pháp Vương,
Bách niên yêu quái hư khai khẩu!

 

[44] Viên đốn giáo vật nhân tình,
Hữu nghi bất quyết trực tu tranh.
Bất thị sơn tăng sinh nhân ngã,
Tu hành khủng lạc đoạn thường khanh!

[45] Phi bất phi, thị bất thị,
Sai chi hào li thất thiên lý.
Thị tắc Long nữ đốn thành Phật,
Phi tắc Thiện Tinh sanh hãm trụy.

 

[46] Ngô tảo niên lai tích học vấn,
Diệc tằng thảo sớ tầm kinh luận,
Phân biệt danh tướng bất tri hưu,
Nhập hải toán sa đồ tự khốn,
Khước bị Như Lai khổ ha trách,
Sổ tha trân bửu hữu hà ích?
Tòng lai tắng đắng giác hư hành,
Đa niên uổng tác phong trần khách!

[47] Chủng tánh tà, thác tri giải,
Bất đạt Như Lai viên đốn chế.
Nhị thừa tinh tiến vật đạo tâm,
Ngoại đạo thông minh vô trí huệ.
Diệc ngu si, diệc tiểu ngãi,
Không quyền chỉ  thượng sanh thực giải,
Chấp chỉ vi nguyệt uổng thi công,
Căn cảnh pháp trung hư niết quái!

[48] Bất kiến nhất pháp tức Như Lai,
Phương đắc danh vi Quán Tự Tại.
Liễu tức nghiệp chướng bổn lai không,
Vị liễu ưng tu hoàn túc trái.

[49] Cơ phùng ngọc thiện bất năng xan.
Bệnh ngộ Y Vương chẩm đắc sái?
Tại dục hành thiền tri kiến lực,
Hỏa trung sanh liên chung bất hoại.
Dõng Thi phạm trọng ngộ vô sanh,
Tảo thời thành Phật ư kim tại.

 

[50] Sư tử hống vô úy thuyết,
Thâm ta mông đổng ngoan bì đát,
Chỉ tri phạm trọng chướng bồ đề,
Bất kiến Như Lai khai bí quyết.

[51] Hữu nhị tỳ khưu phạm dâm sát.
Ba Ly huỳnh quang tăng tội kết.
Duy Ma đại sĩ đốn trừ nghi,
Do như hách nhật tiêu sương tuyết.

[52] Bất tư nghị giải thoát lực,
Diệu dụng hằng sa giã vô cực.
Tứ sự cúng dường cảm từ laọ
Vạn lượng hoàng kim diệc tiêu đắc.
Phấn cốt toái thân vị túc thù,
Nhất cú liễu nhiên siêu bách ức.

 

[53] Pháp trung Vương tối cao thắng,
Hằng sa Như Lai đồng cộng chứng.
Ngã kim giải thử như ý châu,
Tín thọ chi giả giai tương ứng.

[54] Liễu liễu kiến vô nhất vật,
Diệc vô nhân diệc vô Phật.
Đại thiên sa giới hải trung âu,
Nhất thiết thánh hiền như điện phất.

[55] Giả sử thiết luân đỉnh thượng triền,
Định huệ viên minh chung bất thất.
Nhật khả lãnh, nguyệt khả nhiệt,
Chúng ma bất năng hoại chân thuyết.
Tượng giá tranh vanh mạn tiến đồ,
Thùy kiến đường lang năng cự triệt?

[56] Đại tượng bất du ư thố kính,
Đại ngộ bất câu ư tiểu tiết.
Mạc tương quản kiến báng thương thương,
Vị liễu, ngô kim vị quân quyết.

KHÚC CA CHỨNG ĐẠO

(Trúc Thiên phiên dịch)

 

I. Như Lai Vô Thượng Thiền

Anh thấy chăng:
Dứt học, vô vi, ấy đạo nhân,
Không trừ vọng tưởng chẳng cầu chân
Tánh thực vô minh tức Phật tánh,
Thân không ảo hóa tức Pháp thân.

Pháp thân giác rồi không một vật,
Vốn nguồn tự tánh thiên chân Phật.
Năm ấm: ảo hư mây lại qua
Ba độc: huyễn hoặc bọt còn mất.

Chứng thực tướng, không nhân pháp,
Sát na rũ sạch a tỳ nghiệp.
Bằng đem lời vọng dối chúng sanh,
Tội rút lưỡi nguyện mang cùng kiếp.

II. Cảnh Giới Tự Chứng

Thoắt giác rồi Như Lai Thiền,
Sáu độ muôn hạnh thể tròn nguyên.
Trong mộng lao xao bày sáu nẻo,
Tỉnh ra bằn bặt chẳng ba nghìn.

Không tội phước, không thêm bớt,
Tánh mình vắng lặng đừng hỏi bắt.
Bấy lâu gương bụi chửa từng lau,
Này lúc rõ phân cần dứt khoát.

Ai không niệm? Ai không sanh?
Ví thực không sanh không chẳng sanh.
Gọi người gỗ hỏi nguồn cơn ấy:
Cầu Phật ra công mấy thuở thành?

Buông bốn đại, đừng nắm bắt,
Tánh mình vắng lặng tùy ẩm trác.
Muôn vật vô thường thảy thảy không,
Đấy chính Như Lai thật viên giác.

III. Đại Ý Chí

Dám nói quyết, rõ chân tăng,
Ví còn thắc mắc xin thưa rằng:
Thẳng tận đầu nguồn phăng dấu Phật,
Chọn lá tìm cành ta chẳng đương! 

Ngọc ma ni, người có biết,
Như Lai kho ấy thâu trọn hết:
Sáu ban thần dụng không chẳng không,
Một điểm viên quang sắc chẳng sắc.

Tịnh năm mắt, được năm lực,
Có chứng mới hay không lượng được.
Trong gương ngắm ảnh dễ thấy hình
Đáy nước mò trăng khôn nắm nguyệt.

IV. Con Đường Niết Bàn

Thường một mình, thường tản bộ,
Đạt giả lại qua Niết Bàn lộ.
Điệu xưa thần nhẹ dáng thanh thanh,
Thân cứng xương gầy ai chiếu cố?

Hèn con Phật, miệng xưng nghèo,
Rõ thực thân nghèo đạo chẳng nghèo.
Nghèo ắt thân thường manh áo chắp,
Đạo ắt tâm hằng châu báu đeo.

Châu báu đeo dùng chẳng hết,
Tùy duyên rải khắp thèm keo kiết.
Ba thân bốn trí thể tròn nguyên,
Tám giải sáu thông tâm ấn hiệp.

Bậc cao một quyết là xong hẳn,
Kẻ thấp càng nghe lại lắm ngờ.
Hãy vứt trong lòng manh áo bẩn,
Sá gì tinh tiến hướng ngoài khoe?

V. Đổi phẩm Chướng Đạo thành Trợ Đạo

Mặc ai biếm, mặc ai gièm,
Châm lửa đốt trời nhọc xác thêm.
Ta nghe như uống cam lồ vậy,
Tan hết vào trong chẳng nghĩ bàn.

Xét lời ác, ấy công đức,
Đó mới chính là thầy ta thực.
Chớ vì báng bổ nổi oán, thân,
Sao tỏ vô sanh, nêu nhẫn lực?

VI. Tông Thông Thuyết Thông

Tông cũng thông, thuyết cũng thông,
Định huệ sáng tròn chẳng trệ không.
Nào phải mình ta riêng đạt đấy,
Hằng sa chư Phật thể chung đồng.

Sư tử hống thuyết vô uý,
Trăm thú nghe qua xé óc tủy.
Hương tượng chạy dài hết liệt uy,
Thiên long lặng ngóng lòng hoan hỷ.

VII. Tâm Ấn Tào Khê

Chơi biển cả, dạo rừng thiêng,
Tìm thầy hỏi lấy đạo tham thiền.
Từ ngày rõ nẻo Tào Khê ấy,
Mới hay sống chết chẳng tương can.

Đi cũng thiền, ngồi cũng thiền,
Nói im động tịnh thảy an nhiên.
Phỏng gặp gươm đao thường nhẹ hững
Ví nhằm thuốc độc vẫn bồng tênh.

VIII. Tự  Giác

Thầy ta được thấy Nhiên Đăng Phật,
Bao kiếp từng làm Tiên nhẫn nhục.
Mấy hồi tử? Mấy hồi sanh?
Sanh tử mơ màng không định dứt!

Tự thời thoắt ngộ pháp vô sanh,
Cơn vinh nhục mừng lo gì tá?
Vào rừng sâu, ở lan nhã,
Núi dựng, tùng già ôm bóng cả,
Thong dong ngồi tịnh mái chùa tranh,
Cảnh lặng lòng yên thanh thoát lạ!

Biết là xong tất, chẳng cần công,
Thảy thảy hữu vi pháp chẳng đồng.
Của cho trụ tướng phước trời hưởng,
Ví như tên nhắm bắn hư không.
Đà bắn hết, mũi tên rơi,
Kiếp sau hận cũ lại bời bời,
Sao bằng tự cửa vô vi ấy,
Một nhẩy vào liền đất Như Lai.

IX. Giác  Tha

Cốt ở gốc, lo chi cành,
Như ngọc lưu ly ngậm ánh trăng.
Đã hay thấu được châu như ý,
Lợi ta lợi người không biết mấy.
Trăng sông tỏ, gió tùng lay,
Đêm trường thanh vắng – để chi đây?

Ngọc giới hạnh, tâm in, tánh tỏ,
Trên mình mây ráng khoác làm y.
Bát thâu rồng, gậy giải cọp,
Hai dãy khoen vàng khua lảnh lót,
Phải đâu hư sự giữ làm vì,
Gậy báu Như Lai dấu tự ghi.

X. Đất Như Lai

Không cầu chân, chẳng dứt vọng,
Mới hay chân vọng không chẳng tướng.
Chẳng tướng, chẳng không, không chẳng không, Ấy mới Như Lai chân thực tướng.

Gương tâm sáng, soi chẳng ngại
Suốt thông chiếu khắp hằng sa giới.
Muôn tượng um tùm ảnh hiện trong,
Một điểm viên quang không nội ngoại.

Đắm ngoan không, phá nhân quả,
Bừa bãi, rối ren, càng thêm họa.
Bỏ có, níu không, bệnh vẫn nguyên,
Khác nào trốn nước sa vào lửa.

Buông vọng tâm, giữ chân lý,
Buông, giữ, tâm hoàn tâm xảo ngụy.
Đạo nhân chẳng rõ dốc lòng tu,
Chân thành nhận giặc làm con quý.

Tốn pháp tài, dứt công đức,
Chỉ vì điên đảo theo vọng thức.
Cho nên thiền pháp dạy thông tâm,
Thoắt chứng vô sanh, sáng trí Phật.

XI. Hành Như Lai Sự

Đại trượng phu cầm kiếm huệ,
Ánh bát nhã hề kim cương lóe,
Đã hay ngoại đạo bạt tâm mê,
Lại khiến thiên ma lùi khiếp vía.

Nổi pháp lôi, đánh pháp cổ,
Bủa mây từ hề rưới cam lộ.
Voi rồng giẫm bước nhuận ân sâu,
Năm tánh ba thừa đều tỉnh ngộ.

XII. Vô Trụ Niết Bàn

Cỏ phì nhị đơm ròng đỉnh Tuyết,
Vị đề hồ ta từng nếm biết.
Một tánh viên thông muôn tánh hệt,
Một pháp bao gồm muôn pháp hết.
Một trăng hiện khắp tất cả nước,
Tất cả trăng nước, một trăng nhiếp,
Chư pháp thân Phật vào tánh ta,
Tánh ta cùng với Như Lai hiệp.

Một địa gồm đủ tất cả địa,
Chẳng sắc chẳng tâm chẳng hạnh nghiệp,
Búng tay, tám vạn pháp môn thành,
Nháy mắt, rũ xong ba kỳ kiếp,
Tất cả văn tự, chẳng văn tự:
Cùng linh giác ấy nào can dự?

Không thể chê, không thể khen,
Như hư không ấy vốn vô biên.
Tìm kiếm đã hay không thấy được,
Mà luôn trước mắt vẫn thường nhiên.
Lấy chẳng được, bỏ chẳng được,
Trong cái chẳng được là cái được.
Im thời nói, nói thời im,
Cửa đại thí mở thông, thông suốt.

Có người hỏi ta giải tông nào,
Xin thưa: “Ma Ha Bát Nhã lực.”
Làm ngược làm xuôi trời biết đâu,
Rằng phải rằng trái ai rõ được.

XIII. Truyền Tâm Pháp Yếu

Ta sớm từng qua bao kiếp tu,
Nào dám sai ngoa lời dối mị.
Dựng pháp tràng, lập tông chỉ,
Rỡ ràng tâm Phật ứng Tào Khê.

Thoạt tiên Ca Diếp đèn tâm truyền,
Hăm tám đời Tổ sử Tây Thiên.
Pháp sang Đông, vào Trung Thổ
Bồ Đề Đạt Ma là Sơ Tổ.
Sáu đời y bát thiên hạ nghe.
Người sau được đạo nhiều vô số.

Chân chẳng lập, vọng vốn không,
Hữu vô dứt trọn chẳng không không,
Hai chục cửa không nguyên chẳng chấp,
Một tánh Như Lai vốn thể đồng.

Tâm là căn, pháp là trần,
Thầy đều ngấn bụi ám gương trong.
Bao giờ ngấn hết gương trong lại,
Tâm pháp cùng quên tánh rõ chân.

XIV. Ma Chướng Thời Mạt Pháp

Ôi mạt pháp! Ác thời thế!
Chúng sanh phước mỏng khôn cầm chế.
Hiền Thánh xa rồi, tà vạy sâu,
Ma mạnh pháp yếu nhiều ác tệ.
Nghe nói Như Lai phép đốn tu,
Hận chẳng nghiền tan như ngói bể.

Tại tâm làm, tại thân chịu,
Đừng có kêu oan chớ trách người.
Muốn khỏi nghiệp vương muôn kiếp lụy,
Vành xe chánh pháp chớ chê cười.

XV. Khí Tượng Phật Thừa

Rừng chiên đàn không tạp thụ,
Sâu kín um tùm sư tử trú.
Cảnh vắng rừng im một mình chơi,
Cao chạy xa bay chim cùng thú.

Sư tử con, chúng theo mẹ,
Tuổi mới lên ba đà hống khỏe,
Chó rừng dầu bén gót Pháp Vương,
Trăm năm yêu quái há mồm suông!

XVI. Pháp Viên Đốn

Pháp viên đốn vượt tình thường,
Mọi niềm ngờ vực quyết không vương.
Sãi tôi đâu sính bàn nhân ngã,
Sợ lạc đường tu hố đoạn thường.

Thị chẳng thị, phi chẳng phi,
Sai lạc đường tơ ngàn dăm đi,
Thị: đấy Long Nữ thoắt thành Phật,
Phi: đấy Thiện Tinh rơi địa ngục.

XVII. Chứng Tích Cá Nhân

Ta sớm bao năm chuyên học vấn,
Từng viết sớ sao tìm kinh luận,
Phân biệt danh tướng mãi không thôi,
Vào biển đếm cát tự chuốc hận,
Quả đáng bị Như Lai quở trách,
Châu báu của người, có gì ích?
Lâu nay đắng đót rõ công suông,
Uổng bấy làm thân phong trần khách!

Tánh tà vạy, giải lạc lầm,
Chẳng được pháp Như Lai đốn chế.
Hai thừa tinh tiến thiếu đạo tâm,
Ngoại đạo thông minh không trí huệ.
Như trẻ dại, như ngu si,
Thấy nắm tay không quyền tưởng thiệt,
Chấp lấy ngón tay làm mặt nguyệt,
Bóng ma căn cảnh uổng công ghì!

Chẳng thấy một pháp tức Như Lai,
Nên cũng kêu là Quán Tự Tại .
Tỏ rồi, nghiệp chướng hóa thành không.
Chưa tỏ, nợ xưa đành trang trải.

Đói gặp tiệc vua không thể ăn,
Bệnh tránh Y Vương sao mạnh được?
Thiền trong biển dục rõ kiến lực,
Sen trong lửa đỏ muôn đời rực.
Dõng Thi phạm giới chứng vô sanh,
Sớm vẫn viên thành trong cõi tục.

XVIII. Duy Ma Sư Tử Hống

Sư tử hống thuyết vô úy,
Thương thay ai vẫn mê mờ rối.
Mảng e tội chướng lấp bồ đề,
Chẳng được Như Lai mở kho bí!

Có hai Tỳ Khưu phạm dâm sát,
Đóm huỳnh Ba Ly thêm buộc siết.
Bồ tát Duy Ma chốc giải ngờ,
Như vừng dương hực tiêu sương tuyết.

Bàn nghĩ chi sức giải thoát,
Diệu dụng hằng sa như số cát.
Bốn sự cúng dường dẫu nhọc bao,
Muôn lượng vàng ròng dầu tiêu hết,
Thịt tan xương nát chửa đền xong,
Một câu thấu suốt siêu ngàn ức.

XIX. Pháp Vương Vương Pháp

Đấng Pháp Vương, bậc Tối Thắng,
Hằng sa Như  Lai cùng chung chứng.
Ta nay giải vậy như ý châu,
Người người tin nhận đều tương ứng.

Suốt suốt thấy không một vật,
Cũng không người, cũng không Phật.
Thế giới ba ngàn bọt nước xao,
Mỗi mỗi thánh hiền như điện phất.

Ví phỏng thiết luân trên đầu chuyển,
Định huệ sáng tròn luôn chẳng biến.
Nguyệt dầu thành lửa, nhật thành băng,
Ma nào phá được chân thuyết hiện?
Xe voi dốc ngược vững đường lên,
Sức mấy bọ trời ngăn bước tiến?

Voi lớn đâu thèm đi dấu thỏ,
Ngộ lớn sá gì chút tiết nhỏ.
Đừng dòm trong ống biếm trời xanh,
Chưa tỏ, vì anh ta mở rõ.

 

 

Share.

Leave A Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.