TVGĐPT – Lam Sơn Thực Lục là pho Việt sử đoản kỳ chỉ ghi chép lại công cuộc khởi nghĩa của Nghĩa quân Lam Sơn do Lê Lợi cầm đầu chống lại quân Minh (Trung Quốc) đô hộ và đã thắng lợi vẻ vang. Lam Sơn Thực Lục được Nguyễn Trãi – một trong những khai quốc công thần của triều Hậu Lê – biên soạn theo lệnh của vua Lê Thái Tổ (Lê Lợi); nguyên bản bằng chữ Hán (藍 山 實 錄) và được viết từ ngày mùng Sáu, tháng Mười Hai, năm Thuận Thiên thứ 4 -1431 (Thế kỷ XV), do Lê Thái Tổ đích thân đề tựa. Hiện có tất cả 6 bộ Lam Sơn Thực Lục bằng chữ Hán và đều được viết tay, không có một bản in chữ Hán nào. Năm 1944, dịch giả Mạc Bảo Thần đã dịch cuốn Lam Sơn Thực Lục và in thành sách vào năm 1956 bởi NXB Tân Việt.
Sách sử (đặc biệt là Đại Việt Sử Ký Toàn Thư) và ngay trong Lam Sơn Thực Lục đều không ghi tác giả của sách này. Tuy nhiên, căn cứ vào những dòng cuối sách: “Thuận-thiên năm thứ sáu, Quý-sửu, tháng mười, ngày lành, Vinh-Lộc đại-phu Nhập-nội Hành-khiển, chủ việc Ba Quân, tôi là Nguyễn Trãi phụng Sắc, soạn – Hàn-lâm-viện đãi chế tôi là Vũ văn Phỉ phụng viết.”; đồng thời theo lời Bạt của dịch giả Bảo Thần cũng như nhận định của nhiều nhà nghiên cứu khác (cụ thể là trong sách ‘Nguyễn Trãi Toàn Tập’) thì soạn giả – tác giả Lam Sơn Thực Lục chính là Nguyễn Trãi.
Nội dung Lam Sơn Thực Lục được chia làm 3 phần chính:
– Phần thứ nhất kể lại thân thế của nhà vua và chuyện từ buổi đầu khởi nghĩa cho đến thời điểm Nghĩa quân bao vây thành Nghệ An sau khi thắng trận Bồ Ải (từ năm 1418 đến năm 1424)
– Phần thứ hai kể lại chuyện đánh quân Minh từ năm 1424 đến khi quân Minh rút quân về nước năm 1428.
– Phần thứ ba kể về việc chỉnh đốn nước nhà sau chiến thắng; chép bản hịch Bình Ngô Đại Cáo và lời tổng kết của vua Lê Thái Tổ.
Ấn bản điện tử chuyển thể PDF mà Thư Viện GĐPT giới thiệu với Quý độc giả dưới đây do nhóm Công Đệ, Tuyết Mai, Doãn Vượng và Lê Bắc thực hiện năm 2001.
