Tương tự như Việt Nam và một số quốc gia khác ở châu Á có truyền thống tổ chức “Tết Trung Thu” (Tết Nhi Đồng), Singapore cũng tổ chức ngày hội Trung Thu vào ngày Rằm tháng Tám âm lịch (thường nhằm vào tháng 9 dương lịch hằng năm). Tuy nhiên có điểm hơi khác là Tết Trung Thu tại Sigapore có ý nghĩa tựa như Lễ Tạ Ơn tại phương Tây – theo truyền thống của “Đảo quốc Sư tử” này, đây là dịp đoàn tụ, sum họp gia đình và cũng là dịp để dân chúng ăn mừng sau khi gặt hái thành quả canh tác trong nông vụ mùa Thu. Họ quây quần ấm cúng cùng gia đình, ngắm trăng và thưởng thức món bánh Trung Thu truyền thống hấp dẫn, biểu trưng hình mặt trăng tròn. Đêm rằm Trung Thu mặt trăng thường tròn đầy và trong sáng nhất, cũng giống như sự tròn trịa của những chiếc bánh Trung Thu tượng trưng cho sự sum vầy, viên mãn và no đủ. Ngoài ra, với nền kinh tế thị trường thời đại ngày nay, Trung Thu còn là dịp để mọi người gởi những món quà ý nghĩa và lời chúc may mắn, tốt lành tới gia đình, bạn bè và đối tác làm ăn.
Tại Singapore, cư dân người gốc Hoa chiếm tới hơn 72% dân số, nên hằng năm hơn một nửa số lễ, hội truyền thống – trong đó có hội Trung Thu – tại đây đều xuất phát từ cộng đồng cư dân này. Ban đầu, ngày hội Trung Thu ở Singapore gắn liền với việc thờ cúng Thần Mặt Trăng để cầu mong những vụ mùa bội thu, và cũng nhằm tưởng nhớ đến Hằng Nga, một người vợ hiền thục vốn là Tiên nữ giáng trần nhưng không còn trở về trời được phải ở nơi cung Quảng. Ngày nay, ở đất nước Singapore hiện đại, tuy hầu hết các gia đình không còn duy trì tục lệ thờ cúng Thần Mặt Trăng, nhưng chiếc bánh Trung thu vẫn có hình tròn của mặt trăng cũng vì lẽ này.
Cũng về sau này, ngoài tên gọi ‘’Tết Trung Thu’’ như chúng ta đã biết, dân chúng Sigapore còn gọi ngày hội Trung Thu này là ngày “Hội Lồng Đèn” hay “Hội Bánh Trung Thu” bởi lẽ trong những ngày này, khắp phố phường cho đến nông thôn Singapore tràn ngập trong ánh đèn lung linh rực rỡ của những chiếc đèn lồng khổng lồ nơi công cộng và từ những cửa tiệm, các sạp bày bán đủ loại đèn lồng giấy nhỏ nhắn, xinh xắn đủ màu, đủ kiểu: lồng đèn cầm tay, lồng đèn trang trí nhà riêng hay tại các nơi công cộng, các sự kiện giải trí vui chơi…
NGÀY HỘI LỒNG ĐÈN
Ngày lễ hội sẽ bắt đầu sôi động sau khi mặt trời vừa lặn. Vào thời điểm này, hàng ngàn, hàng vạn chiếc lồng đèn lớn nhỏ bắt đầu được thắp sáng tại các địa điểm công cộng và được rước tập trung trên khắp các đường phố, khóm phường, lân ấp.
Trước đây, Tết Trung Thu truyền thống thường chỉ được tổ chức tập trung ở khu phố người Hoa, với đặc trưng là những chiếc lồng đèn hình ngôi sao, con cá, được làm bằng giấy nhiều màu sắc và thắp sáng bằng nến (đèn cầy, đèn sáp). Chúng được bày bán ở các cửa hàng trên đường phố Temple hay Smith, chen lẫn cùng đủ thứ bánh Trung Thu đa dạng từ hình dáng đến nhân bánh bên trong ở các tiệm bánh truyền thống.
Ngày nay, đảo quốc Singapore hiện đại đón Tết Trung Thu với những màn trình diễn lồng đèn lộng lẫy và trình diễn ánh sáng nhân tạo hiện đại, không chỉ ở khu phố Chinatown (khu phố Tàu) mà trên khắp đất nước, tại các địa điểm nổi tiếng như công viên Gardens By The Bay, công trường Sengkang hay khu phố đi bộ Mass Lantern Walk. Trẻ em thì đã thay cho những chiếc lồng đèn truyền thống bằng loại lồng đèn làm bằng giấy bóng kính sang trọng, hình dáng mô phỏng theo các nhân vật hoạt họa nổi tiếng, và được thắp sáng bằng pile.
Thú vị và xuất sắc hơn cả trong các dịp tổ chức ngày hội Moonfest Festival (Hội Trăng Rằm) ở Singapore là sự kiện trình diễn đèn lồng. Có năm người ta đã ghép tới gần 600 chiếc lồng đèn các loại để tạo ra một chiếc đèn khổng lồ duy nhất trong “Lễ hội đèn lồng Kính Vạn Hoa” (năm 2013). Ngày nay, ngoài lồng đèn, vào mỗi dịp Trung Thu, tại các địa điểm công cộng ở Singapore còn có những màn trình diễn ánh sáng quy mô lớn vô cùng rực rỡ và mỹ thuật.
Đặc biệt nhân văn là các mô hình ánh sáng hiện đại xen lẫn và kết hợp với đèn lồng truyền thống mang dáng dấp biểu trưng những nghề nghiệp cần lao của đất nước như nông nghiệp, ngư nghiệp, thương nghiệp, công nghiệp (công nhân, khuân vác v.v…) hoặc diễn tả những câu chuyện truyền thuyết, thần thoại, cổ tích quen thuộc như 12 con giáp (hình dưới), Ô thước bắc cầu (hình trên cùng) v.v…
HỘI BÁNH TRUNG THU
Cũng như ở Việt Nam, những ngày hội Trung Thu của Singapore sẽ không trọn vẹn nếu thiếu những chiếc bánh Trung Thu thơm ngon với đa dạng hình dáng, màu sắc và hương vị.
Bánh Trung Thu là món ăn cổ truyền khó có thể thiếu đối với người Singapore trong dịp lễ này. Những chiếc bánh Trung Thu truyền thống ở Singapore thường được làm với nhân đậu đỏ, hạt sen, hoặc một số loại nhân đặc trưng khá khác lạ so với bánh Trung Thu của Việt Nam: Bánh dẻo nhân trà xanh, bánh nướng nhân bí đỏ hay nhân sầu riêng…, và được biến tấu với đủ loại hình dạng, màu sắc. Không có gì tuyệt vời bằng cùng người thân thưởng thức những chiếc bánh thơm ngon, thư thả nhấp một ngụm trà đậm đà trong đêm trăng thu.
Cũng như các quốc gia châu Á khác có tổ chức hội Trung Thu, dĩ nhiên Singapore cũng không thể thiếu các tiết mục biểu diễn múa lân, múa sư tử, múa rồng (hình bên trên) và múa rối; các sân khấu ca vũ nhạc lộ thiên biểu diễn sự tích Hằng Nga trên cung Quảng cùng các vũ điệu dân gian, sự tích Ngưu Lang – Chức Nữ bên cầu Ô thước…; các cuộc thi vẽ đèn lồng…; và cũng dĩ nhiên, như các quốc gia tiến bộ hiện đại khác, hội Trung Thu ở đây cũng không thể thiếu những tụ điểm công cộng (không chỉ cho thiếu nhi) biểu diễn nhạc cụ dân tộc truyền thống hay ca nhạc hiện đại; càng không thể thiếu những hội chợ ẩm thực, những khu ẩm thực tự doanh với các món ăn đường phố truyền thống và vật phẩm lưu niệm Trung Thu vô cùng bắt mắt. Không những thế, phong tục ‘Phá Cổ Trông Trăng của thiếu nhi (và cả người lớn nữa) tại rất nhiều gia đình trong cộng đồng vẫn được duy trì chưa hề mai một…
QUANG MAI
Sưu tầm & biên soạn