LIÊN ĐOÀN TRƯỞNG
(Theo tài liệu cập nhật hiện hành của Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN)
oOo
A/ DẪN NHẬP:
Gia Đình Phật Tử Việt Nam (GĐPTVN) là một tổ chức tu học – sinh hoạt theo giáo lý Phật-đà, giáo dục tuổi trẻ Việt Nam biết đi trên con đường thiện lành, biết sống hướng thượng, hướng thiện bằng việc thành toàn phẩm hạnh bản thân, góp phần phụng sự Đạo pháp và Dân tộc. Sứ mạng thiêng liêng này được Tổ chức chúng ta thực hiện xuyên suốt tại 3 cấp đó là: Ban Hướng Dẫn Trung ương – Ban Hướng Dẫn Tỉnh/Thị – Đơn vị Gia Đình. Đặc thù giáo dục của Tổ chức chúng ta là hướng dẫn chứ không giảng dạy, không chỉ đạo, mà cùng dìu dẫn nhau đi trên con đường Chánh pháp.
Mỗi đơn vị Gia Đình Phật Tử (GĐPT} là tế bào của Tổ chức, được phát triển và tồn tại giữa cộng đồng dân cư, gắn liền với mái chùa và hồn dân tộc. Đứng đầu một đơn vị là vị Gia trưởng có nhiệm vụ đối ngoại. Mỗi đơn vị GĐPT có 2 Liên Đoàn: Liên Đoàn ngành Nam và Liên Đoàn ngành Nữ. Liên Đoàn là một tổ chức hoàn hảo, căn bản và xuyên suốt trong hệ thống tổ chức GĐPT. Lãnh đạo một Liên Đoàn là LIÊN ĐOÀN TRƯỞNG. Để hoàn thành những vai trò, nhiệm vụ trên thực tiễn là công việc không dễ dàng.
Nên chức danh Liên Đoàn trưởng vô cùng thiêng liêng, một hình ảnh mà mỗi chúng ta phải nỗ lực hướng đến để góp phần mình phụng sự lý tưởng nhà Lam.
B/ NỘI DUNG:
1. Vị trí của người Liên Đoàn trưởng:
– Là người điều hành đối nội và quán xuyến tất cả các công việc trong một đơn vị GĐPT.
– Với vai trò quan trọng như thế nên theo Nội Quy – Quy Chế Huynh Trưởng GĐPTVN thiết lập: Người Liên Đoàn trưởng phải trúng cách Trại huấn luyện Huynh Trưởng cấp II Huyền Trang, được đề nghị xếp vào hàng Huynh Trưởng cấp Tín mới trở thành một Liên Đoàn trưởng thực thụ và chịu trách nhiệm về sự thịnh suy của một đơn vị GĐPT.
– Liên Đoàn trưởng là người kết hợp các thành viên trong Ban Huynh Trưởng thành một khối, thực hiện tất cả các Phật sự từ tổ chức, điều hành, kiểm tra, đôn đốc…; thực hiện nhiệm vụ giáo dục Đoàn Sinh thông qua các Huynh Trưởng cộng sự; là người quán xuyến hết tất cả các công việc đối nội trong đơn vị; là người chịu trách nhiệm về toàn thể công việc trong Gia Đình từ nhỏ đến lớn, từ bắt đầu đến kết thúc; cũng chính là người lãnh đạo, người có bổn phận đưa Gia Đình thăng tiến.
– Do đó người Liên Đoàn trưởng phải thấu đáo thông suốt Nội quy, Quy chế, cơ cấu tổ chức để dễ dàng điều hành công việc trong Gia Đình.
– Là người “lãnh đạo trong hệ thống lãnh đạo” nghĩa là người lãnh đạo trong đơn vị, nhưng cũng chịu sự lãnh đạo của cấp trên (Ban Hướng Dẫn) và thực hiện các quyết định của tập thể (Ban Huynh Trưởng).
2. Quyền hạn – Nhiệm vụ – Bổn phận của người Liên Đoàn trưởng:
Đây là những vấn đề căn bản mang tính pháp quy mà Tổ chức chúng ta đã ấn định cho người Liên Đoàn trưởng qua Nội Quy – Quy Chế Huynh Trưởng như sau:
Trong Nội Quy GĐPTVN, Chương thứ hai, Điều 7: NHIỆM VỤ VÀ LIÊN LẠC:
Mục D: CẤP GIA ĐÌNH:
Khoản 2: LIÊN ĐOÀN TRƯỞNG:
– Điều động Ban Huynh Trưởng
– Thi hành chỉ thị của Ban Hướng Dẫn tỉnh,
– Tổ chức các khóa huấn luyện Đội hay Chúng trưởng trong Gia Đình để chuẩn bị dự các khóa huấn luyện của Ban Hướng Dẫn tỉnh hay thị xã.
– Tổ chức các cuộc lễ, trại, triển lãm, văn nghệ và công tác xã hội thuộc phạm vi Gia Đình có sự đồng ý của Ban Hướng Dẫn tỉnh hay thị xã.
– Báo cáo sinh hoạt hàng tháng cho Ban Hướng Dẫn tỉnh hay thị xã.
Ngoài các nhiệm vụ, bổn phận, trách nhiệm ghi rõ trong Nội Quy GĐPTVN, Liên Đoàn trưởng còn quán xuyến:
– Soạn thảo chương trình sinh hoạt thường niên cho Ban Huynh Trưởng Gia Đình.
– Tổ chức Thi vượt bậc thường niên cho Gia Đình.
– Thấu đáo Tổ chức, Nội Quy, Quy Chế Huynh Trưởng, chương trình tu học Huynh Trưởng và Đoàn Sinh.
– Liên hệ hàng ngang với cấp Liên Đoàn trong Gia Đình.
– Liên hệ hàng dọc lên Gia trưởng, Ban Hướng Dẫn tỉnh (thông qua Đại Diện Ban Hướng Dẫn tại quận).
Từ những ấn định của Tổ chức được minh thị qua Nội quy, chúng ta cần lưu tâm:
- Liên Đoàn trưởng điều động Ban Huynh Trưởng; và chúng ta có 2 Liên Đoàn trưởng tương ứng với 2 Ngành nam, nữ, trong điều hành sinh hoạt cần gắn bó với nhau và có sự tương tác, liên đới trách nhiệm giữa hai Liên Đoàn trưởng trong tinh thần cùng chịu sự thịnh suy của đơn vị Gia Đình. Chúng ta tuân thủ ‘sinh hoạt riêng Ngành’ chứ không chia rẽ hai Ngành.
- Trong điều hành, hướng dẫn tập thể đơn vị, cần tuân thủ nguyên tắc: ‘Tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách’.
3. Tư cách của một người Liên Đoàn trưởng:
Mục đích của tổ chức GĐPTVN là “Đào luyện Thanh, Thiếu, Đồng niên thành Phật tử chân chánh; góp phần xây dựng xã hội theo tinh thần Phật giáo”. Để làm được trọn vẹn sứ mạng này thì trước hết người Liên Đoàn trưởng chúng ta phải thành toàn nhân cách bản thân, vì muốn xây dựng xã hội trước hết phải xây đựng con người và muốn xây dựng cho người trước hết phải xây dựng chính mình, phải thân giáo, phải ‘khắc kỷ độ tha’. Nhân cách của người Liên Đoàn trưởng là hình ảnh để Huynh Trưởng đàn em noi theo, và dẫn dắt các em Đoàn Sinh.
Và nhân cách của người Liên Đoàn trưởng đầu tiên thể hiện:
3.1. Qua pháp hành căn bản cho đời sống của người Liên Đoàn trưởng:
- Bố thí nhiếp.
- Ái ngữ nhiếp.
- Lợi hành nhiếp.
- Đồng sự nhiếp.
Một Huynh Trưởng với Tứ Nhiếp Pháp tất yếu không rời xã hội. Ở trong xã hội mà giữ được tư cách của mình để nhiếp hóa các Huynh Trưởng cấp dưới và các em Đoàn Ssinh là điều cần thiết.
Tư cách là cách thể hiện của từng người, cái nhân cách của mình được thể hiện qua tác phong bên ngoài và đức độ bên trong. Tư cách của Liên Đoàn trưởng phải hơn tư cách của người Huynh Trưởng nói chung, vì đây là “tư cách lãnh đạo”, bởi Liên Đoàn trưởng là người không đóng khung trong GĐPT mà còn thể hiện ngay tại gia đình riêng: Cha mẹ/ con, anh chị/ em, chồng/ vợ, thầy/ trò, bạn bè…, và trong cộng đồng xã hội (Kinh Thiện Sinh).
3.2. Tư cách người Liên Đoàn trưởng thể hiện qua tác phong bên ngoài với 3 tố chất như sau:
3.2.1. Trang phục: Bất cứ khi nào, bất cứ ở đâu, người Liên Đoàn trưởng đều phải ăn mặc đứng đắn, giản dị, không luộm thuộm, lòe loẹt, không chưng diện chạy theo thời trang kệch cỡm. Tóc tai gọn gàng, thân thể sạch sẽ. Lúc sinh hoạt, công tác Phật sự thì đồng phục chỉnh tề, đầy đủ, đúng quy định.
3.2.2. Ngôn ngữ: Người Liên Đoàn trưởng luôn nói lời trong sạch, lịch sự, thành thật, từ hòa, xây dựng, điềm tĩnh bất cứ ở tình huống nào, biết cân nhắc trong từng phát biểu, ngôn ngữ thể hiện tính khiêm tốn, biết kính trên nhường dưới chứ không ăn nói thô lỗ, cộc cằn, hống hách, kiêu ngạo hay ba hoa, khoác lác.
3.2.3. Cử chỉ hành động: Người Huynh Trưởng lại phải khoan thai tự nhiên chứ không vội vàng, lụp chụp hay làm dáng, điệu bộ. Quan trọng hơn nữa là việc làm phải đúng đắn, chính đáng, hợp đạo đức, nhất là đời sống phải luôn trong sạch, lương thiện, đúng Chánh pháp, không được bê tha, phóng đãng, ham mê rượu chè, cờ bạc, chơi bời, nghiện hút, không làm những việc ngược đạo đức, trái thuần phong mỹ tục.
Những yếu tố trên kết hợp lại tạo nên một hình ảnh oai nghiêm của người Liên Đoàn trưởng. Nếu chúng ta không giữ gìn lối phục sức nghiêm chỉnh, hành động minh chính và tư tưởng vững vàng thì không những đã tự hại mà còn hủy hoại nhân cách của kẻ khác bằng các gương xấu. Người Liên Đoàn trưởng phải luôn luôn nghĩ rằng các em sẽ bắt chước cái tác phong bê tha, cẩu thả của ta nên phải luôn chỉnh tề tự thân của mình.
3.3. Nội tàng tư cách của người Liên Đoàn trưởng là phẩm hạnh bên trong với các tố chất:
3.3.1. Có một đời sống tu học và thực hành lời Phật dạy: Một đời sống tu tập với pháp môn cụ thể, hành trì có thời khóa, sẽ đem đến đời sống an lạc và chất liệu ngọt ngào trong mỗi Liên Đoàn trưởng; có như thế tam nghiệp thanh tịnh, nêu gương hạnh sáng lành; và khi có học, có tu, có sống với lời Phật dạy thì chúng ta mới có đủ dưỡng chất để trao truyền cho đàn em, làm niềm tin cho quần chúng khi gửi con em đến với Tổ chức chúng ta.
3.3.2. Đức tin vững chãi: Luôn giữ vững đức tin đó là: tin sâu Tam Bảo, tin Tổ chức, tin chính mình, nhất là tin vào lập trường lý tưởng của Tổ chức chúng ta là giáo dục trên nền tảng Phật giáo và phi chánh trị, góp phần phụng sự Đạo pháp và Dân tộc.
3.3.3. Sống khiêm hạ – tri túc: Đức khiêm tốn là thể hiện chí nguyện cầu học của mình, thể hiện sự tôn kính, tương kính của chúng ta với các bậc trưởng thượng cũng như mọi người xung quanh, từ đây mà tạo dựng được niềm tin trong nhau, tình yêu thương thêm nảy nở. Đời sống tri túc rất cần đối với người Liên Đoàn trưởng, sống biết đủ thì an vui sẽ đến, khi sống biết đủ thì sứ mạng người Liên Đoàn trưởng sẽ chu toàn.
3.3.4. Tình thương – Lòng bao dung: Tình thương là động lực chính thúc đẩy người Huynh Trưởng đến với GĐPT để yêu thương và phụng sự tuổi trẻ. Yêu thương sẽ giúp chúng ta gần gũi nhau, xây dựng được cho đàn em. Và yêu thương thật sự khi chúng ta biết bao dung, tha thứ lỗi lầm của đàn em. Đây là điều kiện khởi đầu cũng là tiên quyết cho sự thành công của Huynh Trưởng chúng ta.
3.3.5. Thí xả – Dấn thân: Vì tình thương, người Huynh Trưởng sẽ quên mình, không những chẳng nghĩ đến lợi lộc riêng tư mà còn phải chịu đựng khó nhọc, vất vả, nhận nhiều điều khó để cho các em nên người tốt đẹp an vui. Xả kỷ, lợi tha, góp vật lực, tài lực cho sự phát triển Tổ chức, đó là tinh thần thí xả. Khi thực hiện Phật sự thì vô cầu, tin sâu nhân quả để nỗ lực gieo trồng hạt giống lành. Để làm sáng thêm cho tinh thần đó, người Liên Đoàn trưởng phải biết dấn thân phụng hành Phật sự không từ gian khó; không chấp vào danh lợi; không bị kẹt vào tư tưởng đơn vị mình hay đơn vị khác; việc quan trọng hay không quan trọng…, mà luôn tâm niệm việc gì làm đúng Phật pháp, tốt đẹp cho Tổ chức thì chúng ta dấn thân.
3.3.6. Trung kiên – Nêu cao hạnh Nhẫn: Bất cứ nền đạo lý nào cũng đề cao đức tính kiên nhẫn, trung thành. Trước khó khăn, chướng duyên vây bủa, trước bao nhiêu thử thách đối với phần hành trách nhiệm thì người Liên Đoàn trưởng cần thể hiện đức kiên nhẫn. Nhẫn là cơ sở để ta không quyết định vội vàng, thiếu suy xét. Khi đức kiên nhẫn đi cùng mục đích cao đẹp sẽ giúp con người un đúc nên lòng trung kiên, tức là chúng ta biết việc mình làm có mục đích cao đẹp, thì chúng ta không bao giờ phản bội. Người Liên Đoàn trưởng không thể thiếu đức tính này trong sự nghiệp dìu dẫn đàn em đi trên con đường chân chánh, nhờ trung kiên mà Tổ chức chúng ta cao quý, nhờ trung kiên mà Áo lam Truyền thống vững bền, chúng ta sống trong Tổ chức phải nêu cao tinh thần này, không để bã lợi danh làm mất bản chất, không để sự sợ hãi làm mất đi hương liệu trong ta.
3.3.7. Cầu học – Trao truyền: Có tình thương, biết thí xả, nhẫn nại và trung kiên là đáng quý. Nhưng nếu người Liên Đoàn trưởng thiếu kiến thức, không năng lực, mà lại tự cao tự đại, ngã mạn…, thì sẽ không thể hoàn thành nhiệm vụ tốt đẹp. Vì vậy người Liên Đoàn trưởng cần không ngừng tu dưỡng đạo đức, bồi dưỡng tinh thần, ý chí mà còn phải đề cao tinh thần cầu học, nỗ lực học tập để tiến bộ bản thân, để phục vụ tổ chức có hiệu quả. Ngoài cầu học cho mình, thì người Liên Đoàn trưởng cần phải biết trao truyền cho đàn em, trao truyền tình thương, trao truyền kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm, un đúc trung kiên, chỉ bày các phương pháp thực hiện Phật sự hiệu quả.
3.3.8. Tinh thần trách nhiệm – Làm việc có phương pháp: Sống có trách nhiệm với chính mình, nỗ lực thực hiện trách nhiệm của bản thân với gia đình, với cộng đồng, vai trò Liên Đoàn trưởng phải nêu cao gương trách nhiệm của người Phật tử tại gia hộ trì Chánh pháp; tròn trọng trách, nhiệm vụ của người Huynh Trưởng hướng dẫn đàn em; luôn ý thức trách nhiệm mình đang gánh vác và không xao lãng; nỗ lực chu toàn, từ việc nhỏ đến việc lớn chúng ta cũng đều phải chuẩn bị một cách chu đáo. Ngoài ra, để chu toàn trách nhiệm thì làm việc phải có phương pháp: xây dựng kế hoạch (từng tuần, từng tháng, từng quý, từng năm, từng phần hành đều có kế hoạch như: tu học, nhân sự, trại mạc, lễ lược,…), biết phân nhiệm cụ thể, kiểm tra tiến độ, chỉ dẫn đàn em, có kế hoạch dự phòng…, điều quan trọng cần quan tâm trong phương pháp làm việc đó chính là sự sáng tạo, luôn biết làm mới mình, làm mới công việc để không gây ra nhàm chán, làm mới trên tinh thần không ra ngoài Chánh pháp và Mục đích GĐPT.
3.3.9. Biết lắng nghe – Nêu cao tinh thần tàm, quý: Lắng nghe là một hạnh lành, người Liên Đoàn trưởng cần thực tập để hoàn thiện mình, lắng nghe chỉ dạy của Chư tôn đức và Quý anh chị Huynh Trưởng cấp trên; lắng nghe góp ý của Đạo tràng, của Phụ huynh, của các đơn vị bạn; lắng nghe cảm xúc, góp ý của đàn em…, cần phải lắng xuống để nghe tất cả những góp ý tốt hoặc chưa tốt. Để nghe tốt, chúng ta cần lắng tự ngã để nghe, lắng định kiến để nghe, lắng địa vị để nghe. Và còn nêu cao tinh thần tàm, quý, tức là biết hổ thẹn với chính mình khi gây ra lỗi lầm, biết hổ thẹn với mọi người khi mình gây ra phiền não, buồn lòng cho họ. Và biết hổ thẹn không chưa đủ mà còn phải biết sám hối để hoàn thiện mình.
Tư cách của người Liên Đoàn trưởng không phải chỉ để thể hiện trong sinh hoạt Áo Lam mà nó còn phải thể hiện trong đời sống hằng ngày qua: nếp sống gia đình, xóm làng, kết bạn, giao tế, công việc, công sở. Có thế mới là LIÊN ĐOÀN TRƯỞNG – NGƯỜI PHẬT TỬ TẠI GIA GƯƠNG MẪU.
“Tướng tự tâm sanh”, tư cách bên ngoài chỉ thật sự tốt đẹp khi bên trong có đời sống tốt, còn nếu không chịu rèn luyện những phẩm hạnh thì “cây kim trong bọc cũng có ngày lòi ra”. Trong thân giáo, Liên Đoàn trưởng luôn ý thức mình cần Tổ chức, mình nhận ơn Tổ chức, nhận ơn của cả đàn em chứ không nên cho rằng Tổ chức cần mình, đàn em cần mình.
4. Đào luyện tư cách Liên Đoàn trưởng:
Tư cách không tự nhiên có, người Liên Đoàn trưởng chúng ta phải tu dưỡng, đào luyện để thành toàn, hầu mong viên mãn trách nhiệm của mình trước thệ nguyện mà người Huynh Trưởng Huyền Trang đã phát lập:
– Luôn nỗ lực tấn tu, phát tâm hành trì pháp môn thích hợp, phát tâm sám hối để tội diệt phước sanh, căn lành tăng trưởng.
– Thọ trì Bồ-tát giới tại gia.
– Biết hoán cải tự thân và trang nghiêm: Thân – Khẩu – Ý.
– Sống bằng tinh thần “Tri hành hợp nhất”.
– Không ngừng học tập nâng cao kiến thức, nâng cao lý luận, thông suốt đường lối của Tổ chức…, để gìn giữ và phát triển đơn vị.
– Biết gieo trồng nhân lành nơi Phật pháp, tạo mọi điều kiện để anh chị em đồng sự và đàn em được gieo nhân lành qua việc tu tập, bố thí, cúng dường.
C/ KẾT LUẬN:
Liên Đoàn trưởng, người được Tổ chức giao phó chịu trách nhiệm về thịnh suy của đơn vị Gia Đình, mà trách nhiệm này thập phần cao cả, vì thế mà mỗi chúng ta luôn tâm niệm:
– Lấy Bồ-đề tâm làm nơi an trú vững chắc trong phụng sự, để từ đó vững vàng trước khen, chê.
– Lấy tinh thần ‘Hộ Pháp chứ không hộ người’ làm phương châm hành xử để không thoái xuất chí hướng vì Thầy, vì anh, vì chị, vì em đã làm buồn lòng mình.
– Lấy tâm niệm “Vô ma khảo bất thành đại đạo” để vững tâm trước gian nguy, suy thịnh.
– Xem dấn thân là sứ mạng của Huynh Trưởng Huyền Trang hầu mong thăng tiến Tổ chức; là cơ hội để thực hiện Bồ-Đề tâm, nên người Liên Đoàn trưởng tâm niệm dấn thân không đợi mời thỉnh./.
Nguồn: Tài liệu hiện hành Trại huấn luyện Huynh Trưởng cấp II Huyền Trang – Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN.