Tổ Thiền Tông thứ VIII: Phật-đà-nan-đề

0

Tổ Thiền Tông thứ 8: Phật-đà-nan-đề

Tổ Phật-đà-nan-đềbuddhanandi; 佛 陀 難 提 – hoặc Phù-đà-nan-đề; 浮 陀 難 提
(Đầu thế kỷ thứ tư sau Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nhập diệt).

oOo

Ngài họ Cù-đàm, người nước Ca-ma-la. Thuở nhỏ trên đảnh Ngài có cục thịt nổi cao, thường phát ra hào quang năm sắc xen lẫn. Ngài thông minh tuyệt vời, chữ nghĩa một phen xem qua là ghi nhớ.

Năm 14 tuổi, Ngài phát tâm xuất gia, chuyên dùng hạnh thanh tịnh để tự tu. Khi Tổ Bà-tu-mật đến nước Ca-ma-la, Ngài đến vấn nạn, nhơn đó kính phục xin theo làm đệ tử. Tổ sắp Niết-bàn, gọi Ngài đến phó chúc rằng:

– Chánh pháp nhãn tạng của Như Lai nay ta trao cho ngươi, ngươi phải truyền bá chớ để đoạn dứt. Nghe ta nói kệ:

Tâm đồng hư không giới
Thị đằng hư không pháp
Chứng đắc hư không thời
Vô thị vô phi pháp.

Dịch:

Tâm đồng hạn hư không
Chỉ pháp bằng thái hư
Khi chứng được hư không
Không pháp, không phi pháp.

Ngài vâng giữ phụng trì.

Sau khi đắc pháp, Ngài thống lãnh đồ chúng du hóa khắp nơi. Đến nước Đề-già, Ngài đi qua cổng nhà họ Tỳ-xá-la, chợt thấy trên nóc nhà có hào quang trắng xông lên hư không. Ngài chỉ Chúng xem và bảo:

– Trong nhà nầy hiện có một vị thánh nhơn, tuy miệng không nói một lời, chân không đi một bước, mà thật là bậc căn khí Đại Thừa. Dù không ra ngoài đường mà biết việc xúc uế; quả là người nối pháp cho ta, khiến Phật Pháp hưng thịnh. Vị nầy, sau sẽ độ được năm trăm người chứng quả Thánh.

Ngài nói xong, có người trưởng giả trong nhà bước ra làm lể thưa:

– Tôn Giả cần điều gì dừng lại đây?

Ngài bảo:

– Ta đến tìm người thị giả chớ không cần gì.

Trưởng giả thưa:

– Nhà tôi đâu có người kỳ đặc mà Ngài tìm, chỉ có đứa con trai tên Phục-đà-mật-đa không biết nói, không biết đi, tuổi đã năm mươi, nếu Ngài cần tôi cho không tiếc.

Ngài bảo:

– Đứa con ông nói đó chính là người tôi tìm.

Trưởng giả thỉnh Ngài vào nhà. Phục-đà-mật-đa vừa trông thấy Ngài liền trổi dậy, chấp tay nói kệ:

Phụ mẫu phi ngã thân
Thùy vi tối thân giả?
Chư Phật phi ngã đạo
Thùy vi tối đạo giả?

Dịch:

Cha mẹ chẳng phải thân
Ai là người chí thân?
Chư Phật phi đạo tôi
Cái gì là tột đạo?

Ngài nói kệ đáp:

Nhữ ngôn dữ tâm thân
Phụ mẫu phi khả tỷ
Nhữ hạnh dữ đạo hiệp
Chư Phật tâm tức thị
Ngoại cầu hữu tướng Phật
Dữ nhữ bất tương tợ
Nhược thức nhữ bổn tâm
Phi hiệp diệc phi ly.

Dịch:

Lời ngươi cùng tâm thân
Cha mẹ không thể sánh
Hạnh ngươi cùng đạo hiệp
Chư Phật chính là tâm
Ngoài cầu Phật có tướng
Cùng ngươi không chút giống
Nếu biết bổn tâm ngươi
Chẳng hiệp cũng chẳng lìa.

Mật-đa nghe bài kệ xong rất hoan hỷ, bước xuống đảnh lễ Ngài và đi bảy bước, một lòng thành khẩn xin xuất gia.

Ngài chấp nhận cho xuất gia, liền triệu tập chúng Hiền Thánh làm lễ truyền giới Cụ-túc. Sau đó, Ngài lại dặn dò Mật-đa:

– Pháp nhãn của Như Lai thầm truyền đến đời ta, nay ta trao lại cho ngươi, ngươi nên truyền trao chớ đoạn dứt. Nghe ta nói kệ:

Hư không vô nội ngoại
Tâm pháp diệc như thử
Nhược liễu hư không cố
Thị đạt chơn như lý.

Dịch:

Hư không chẳng trong ngoài
Tâm pháp cũng như thế
Nếu hiểu rõ hư không
Là đạt lý chơn như.

Mật-đa hân hạnh được truyền pháp vui mừng vô hạn, liền nói kệ khen ngợi:

Ngã sư Thiền Tổ trung
Thích đương vi đệ bát
Pháp hóa chúng vô lượng
Tất hoạch A-la-hán.

Dịch:

Thầy tôi trong Thiền Tổ
Hiện là vị thứ tám
Giáo hóa chúng không cùng
Thảy được quả La-hán.

Ngài truyền pháp xong, sắp vào Niết-bàn.

Hôm ấy đang ngồi trên bổn tòa, Ngài an nhiên thị tịch. Số chúng Ngài độ có đến năm trăm vị chứng Nhị Quả. Toàn chúng trà tỳ hài cốt Ngài, lượm Xá-lợi xây bảo tháp tôn thờ./.

Xem danh sách truyền thừa và di ảnh 33 vị Tổ Thiền Tông

Xem sử liệu Tổ Thiền Tông thứ 9

Share.

Leave A Reply

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.