
ĐÔI MẮT THÁI TỬ CÂU NA LA
Bi hùng kịch – 5 màn, 5 cảnh
Soạn giả: QUANG VIỄN
Biên tập: QUANG MAI
oOo
NHÂN VẬT
- HOÀNG ĐẾ A DỤC.
- HOÀNG THỨ HẬU XÍCH DI
- THÁI TỬ CÂU NA LA.
- CÔNG CHÚA MA ĐA VI.
- QUAN TỂ TƯỚNG.
- QUAN CẬN THẦN BA THĂNG.
- MỘT SỐ VĂN & VÕ QUAN.
- CÁC VÕ TƯỚNG & QUÂN SỸ.
- DÂN CHÚNG (THÀNH ĐẮC XÔ THI LA).
oOo
MÀN I
MÀN DẠO ĐẦU
KHUNG CẢNH: Cuộc gặp gỡ bí mật giữa Hoàng hậu Xích Di và quan cận thần Ba Thăng trong hậu cung.
HOÀNG HẬU XÍCH DI (cười vẻ bí hiẻm): Ha…ha…ha… Mộng ước bấy lâu của ta sắp thành hiện thực.
CẬN THẦN BA THĂNG: Bẩm, sao Hoàng hậu lại tin chắc vậy?
HOÀNG HẬU: Người không nhớ sao Ba Thăng? Khi bệ hạ lâm trọng bệnh, chính ta là người đã mời ngự y trị hết bệnh cho Ngài, Bệ hạ có hứa rằng sẽ cho ta một điều ước nếu Ngài có thể làm được, lúc ấy ta sẽ thực hiện ý định của ta mà bấy lâu nay nung nấu; cơ hội ngàn năm một thuở, ta sẽ xin Bệ hạ cho con trai ta được nối ngôi sau khi Bệ hạ tuổi cao sức yếu. Cờ vào tay ai chứ vào tay ta thì người cứ chờ xem nó sẽ được phất như thế nào!
BA THĂNG: Hoàng hậu có lẽ đã quên một điều rồi sao?
HOÀNG HẬU: Quên gì, ngươi hãy nói thử xem.
BA THĂNG: Bẩm, trước khi Hoàng hậu Liên Hoa qua đời, Bệ hạ đã hứa với Hoàng hậu Liên Hoa sẽ cho Thái tử Câu Na La nối ngôi trị vì vương quốc. Lệnh bà cũng đã biết tính của Bệ hạ, Ngài là người rất trọng chữ tín vả lại hết mực yêu thương Câu Na La.
HOÀNG HẬU: Câu Na La! Câu Na La! Tại sao lúc nào cũng là Câu Na La?!
BA THĂNG: Bẩm, vì trong mắt Bệ hạ, Câu Na La chính là quốc bảo.
HOÀNG HẬU: Không lẽ để con ta mãi thiệt thòi như thế sao? Vậy Xích Di này sao có thể ăn no ngủ yên kia chứ! Ôi!…
BA THĂNG: Hoàng hậu chớ vội thất vọng, thần đã có kế sách.
HOÀNG HẬU: Ngươi hãy mau nói đi, ta nóng lòng lắm rồi. Nếu thành công, chức vị tể tướng của vương quốc này sẽ thuộc về ngươi, lời ta đã hứa thì ngươi hãy yên tâm.
BA THĂNG: Ý thần là… chúng ta kích động cho dân thành Đắc Xô Thi La nổi loạn; sau đó tiến cử Thái tử đến dẹp loạn; lúc ấy Hoàng hậu chỉ cần xin Bệ hạ cho lên nắm quyền vương quốc một ngày, nhân cơ hội này ta làm như thế này… như thế này… (nói nhỏ vào tai Hoàng hậu).
HOÀNG HẬU: Hay! Hay! Thật là một tuyệt kế; không uổng công ta đã tin tưởng và chọn dùng ngươi; thực hiện kế này thì sợ gì không nhổ được cái gai trong mắt. Ha…ha…ha… Con trai yêu dấu, mẹ sẽ đưa con đến đỉnh cao danh vọng.
MÀN HẠ TỪ TỪ…

MÀN II
KHUNG CẢNH: HỘI TRIỀU
Mở màn – Vua A Dục chậm rãi bước vào; văn võ bá quan đứng dậy cúi đầu, chắp tay đồng thanh tung hô: “Bệ hạ anh minh!”.
HOÀNG ĐẾ A DỤC (từ từ ngồi xuống): Ta miễn lễ, tất cả hãy bình thân! Ha…ha…ha… Lâu lắm rồi ta mới thấy vui như thế này, thời gian vừa qua ta phải thoái triều vì long thể bất an, nay có thể ngự tọa long ngai cùng các khanh nghị sự. Để ăn mừng dịp này, trẫm sẽ mở yến tiệc cùng các khanh chia vui; trẫm cũng nóng lòng muốn đi ra ngoại thành thưởng ngoạn cho khuây khỏa sau những ngày phải nằm vùi trên long sàn. Trẫm được như thế này cũng là nhờ tất cả các khanh chung lòng lo lắng; trẫm sẽ ban thưởng thật hậu hĩnh cho các khanh.
BÁ QUAN (đồng thanh): Tạ ơn bệ hạ! Chúng thần luôn mong Ngài vạn thọ an khang.
HOÀNG ĐẾ: Nghĩ lại mà thấy thương cho vợ chồng Câu Na La, luôn túc trực đêm ngày để hầu hạ trẫm, đúng là những đứa con chí hiếu.
THÁI TỬ CÂU NA LA (đứng lên): Thưa cha, chăm sóc cha mẹ là bổn phận của con cái chứ có gì lớn lao đâu, huống gì thân thể này của con là do cha ban tặng, một đời khó nổi đáp đền.
HOÀNG ĐẾ: Đúng là một đứa con chí hiếu. À! Còn nữa; có một người vô cùng quan trọng, không ai khác, chính là Xích Di, Hoàng hậu đã mời được ngự y giỏi đến điều trị cho trẫm khi bệnh tình nguy kịch.
HOÀNG HẬU XÍCH DI: Dạ, đó là bổn phận của thiếp.
HOÀNG ĐẾ: Nào! Vợ chồng con muốn cha ban thưởng gì hỡi Câu Na La – Ma Đa Vi thân thương?
CÂU NA LA: Nếu được, xin Phụ vương cho xây thêm những ngôi nhà mát và đào giếng nước ven đường để những người đi đường có chốn nghỉ chân; tăng thêm bệnh xá để điều trị bệnh cho người nghèo; giảm thuế cho dân.
HOÀNG ĐẾ: Thật chí lý! không cô phụ lòng ta trông đợi một minh vương trong tương lai. Con ta thật đức độ. Còn Ma Đa Vi, con muốn cha ban thưởng gì nào?
CÔNG CHÚA MA ĐA VI (ấp úng): Dạ con… dạ con…
HOÀNG ĐẾ: Con hãy nói đi có gì đâu mà ngần ngại.
CÔNG CHÚA: Con muốn xin cha một điều, nếu cha ra thành thưởng ngoạn xin cha hãy cho vợ chồng con cùng theo.
HOÀNG ĐẾ: Tưởng chuyện gì chứ chuyện đó có gì khó; có vợ chồng con cạnh bên cùng thưởng ngoạn phong cảnh hữu tình ta đây càng thêm vui. Còn Ái hậu, nàng thì sao?
HOÀNG HẬU: Bệ hạ hứa sẽ cho thiếp một lời thỉnh cầu, nhưng e rằng lời thỉnh cầu của thiếp làm khó Ngài chăng?
HOÀNG ĐẾ: Hậu có công rất lớn để giữ sinh mạng trẫm trước lưỡi hái của tử thần, hậu xin gì mà trẫm chẳng cho, trừ khi là hái sao trên trời.
HOÀNG HẬU: Xin Bệ hạ cho con trai thiếp được nối ngôi Ngài.
HOÀNG ĐẾ: Điều này thì không được; bởi ta đã hứa với Hoàng hậu Liên Hoa sẽ cho Thái tử Câu Na La nối ngôi vua. Ta là môt vị vua sao có thể bất tín; vả lại Câu Na La hội đủ tố chất trị vì vương quốc. Hậu hãy đưa ra một điều khác, nếu làm được ta sẽ không từ.
HOÀNG HẬU: Bệ hạ có thể cho thiếp trị vì vương quốc thay Ngài trong một ngày được không? Thiếp muốn biết những khó khăn của một vị vua phải âm thầm chịu đựng để xử lý việc trong thiên hạ như thế nào?
HOÀNG ĐẾ: Được! Được! Ta cho nàng ba ngày.
HOÀNG HẬU: Thiếp không cần nhiều như thế. Thiếp chỉ cần một ngày là đủ.
HOÀNG ĐẾ: Được! Trẫm chấp thuận ý của Hậu.
HOÀNG HẬU: Đội ơn bệ hạ! Thiếp đã mời những vũ công giỏi nhất kinh thành để bệ hạ cùng các quan vui vẻ dự khán.
HOÀNG ĐẾ: Vậy còn chờ gì nữa. Hậu hãy mau cho tiến hành.
Hoàng hậu vỗ tay 3 tiếng; cung nữ vào hát múa… Đang múa hát thì một người lính chạy nhanh vào.
QUÂN SĨ (hớt hãi lắp bắp): Cấp báo! Cấp báo!!!
QUAN TỂ TƯỚNG (nạt lớn): Tên kia hỗn xược! Ngươi không thấy Bệ hạ đang thưởng thức màn múa hay sao? Ngươi có biết phá vỡ cuộc vui này là tội gì không? Lính đâu! Đem tên này ra ngoài đánh 10 gậy.
HOÀNG HẬU: Khoan đã! Chắc phải có chuyện gấp gì hắn mới bẩm báo lúc này.
HOÀNG ĐẾ: Đúng đó! Hãy để hắn nói thử xem.
QUÂN SĨ: Bẩm Hoàng thượng! Dân chúng thành Đắc Xô Thi La đang nổi loạn.
HOÀNG ĐẾ: Hả?! Sao lại có chuyện này xảy ra trong vương quốc ta.
MỘT VÕ QUAN: Xin Bệ hạ yên tâm! Hãy cho thần dẫn quân dẹp loạn.
HOÀNG ĐẾ: Được! Khanh hãy mau thi hành.
CÂU NA LA: Bẩm khoan, chắc có điều gì đó nhầm lẫn chăng? Xin cha chớ vội động binh để tránh cảnh đầu rơi máu đổ.
HOÀNG ĐẾ: Con có ý gì khác chăng?
CÂU NA LA: Xin cha cho con đến thành Đắc Xô Thi La một chuyến để an dân.
HOÀNG ĐẾ: Không được! Không được! Còn gì nguy hiểm hơn đưa con đến nơi một thành phiến loạn? Cha chỉ có một mình con; lỡ con có chuyện gì thì sao?
VÕ QUAN: Bệ hạ anh minh! Không thể mạo hiểm đưa Thái tử đến đó, hãy để thần dùng một đội quân, trong ba ngày, thần hứa sẽ dẹp tan đám dân đen nổi loạn.
HOÀNG HẬU (nói chen vào): Bệ hạ lấy đức trị vì nên thiếp thấy ý của Câu Na La thật hợp lý, Bệ hạ không nhớ sao? Trong toàn vương quốc, từ già đến trẻ ai mà không thương mến Thái tử, vậy thì sao có người hại Thái tử được, với lời lẽ hòa ái và cách xử sự nhu hòa của Thái tử, thiếp nghĩ mọi việc sẽ yên thôi.
HOÀNG ĐẾ: Được! Hậu nói có lý lắm, ta chuẩn tấu. Con trai mau chóng lên đường nhưng nhớ lo cho mình nhiều nhé, con có chuyện gì suốt đời ta không thể tự tha thứ cho mình.
CÂU NA LA: Cha yên tâm, con hứa sẽ bình an trở về.
MA ĐA VI (vẻ lo sợ, ngậm ngùi): Chàng…, Chàng…
CÂU NA LA: Nàng đừng quá lo lắng, ta đã từng lưu lại thành Đắc Xô Thi La; người dân nơi đây chất phác hiền lành nên chẳng sao đâu, ta sớm trở về thôi.
HOÀNG ĐẾ: Bãi triều.
MÀN HẠ NHANH.

MÀN III
KHUNG CẢNH: THÀNH ĐẮC XÔ THI LA
Mở màn – Dân chúng thành Đắc Xô Thi La đang tụ họp nơi một mảnh vườn rộng với thái độ hết sức bất mãn, phẩn uất; quang cảnh nhốn nháo, ồn ào, lộn xộn…
DÂN CHÚNG 1: Hỡi dân thành Đắc Xô Thi La! Mọi người hãy nghĩ xem, với chính sách sưu cao thuế nặng khắc nghiệt vừa ban hành; triều đình lại còn bắt chúng ta cắt nộp ruộng đất, sung trâu bò phục vụ quân đội! Cả đời làm lụng còn không đủ ăn, huống gì… Thật vô lý quá, vô lý quá!… (Toàn thể dân chúng đồng thanh: Vô lý, vô lý quá!…).
DÂN CHÚNG 2: Đúng vậy! Làm thế chẳng khác nào đào mồ chôn sống chúng ta. Từ một vị minh quân bỗng nay trở thành một hôn quân tàn bạo. Nếu chúng ta chấp thuận cũng đồng nghĩa là bó tay chịu chết. Hãy vì tương lai con em của chúng ta; chúng ta phải đấu tranh! (Toàn thể dân chúng đồng thanh: Phải đấu tranh!…)
Một số binh lính xuất hiện, bắt đầu đánh đập, trấn áp dân chúng.
QUÂN SĨ 1: Đấu tranh này! Đấu tranh này! Để ta xem các ngươi có đủ bản lĩnh ấy không (vừa nói vừa cầm roi đánh loạn xạ vào dân chúng).
VIÊN QUAN CHỈ HUY: Còn bà! Già mà không an phận sống những ngày cuối đời. Để ta cho bà biết thế nào là tạo phản. Đấu tranh này! Tranh đấu này!… (dùng roi đánh vào một cụ bà tóc bạc trắng…) Còn ai? Còn ai dám lên tiếng để ta cắt lưỡi luôn một thể cho đỡ tốn nước rửa đao. Hãy đem tất cả nhốt vào lao cho chúng chết đói mọt gông, tịch thu toàn bộ tài sản của chúng!
(Bổng Thái tử Câu Na La xuất hiện trên lưng ngựa, cất tiếng thét lên).
CÂU NA LA: Không! Không! Tất cả ngừng tay!
QUÂN SĨ 2: Ngươi là ai? Ha…ha…ha… Lại một tên muốn chết.
CÂU NA LA: Ta là Thái tử Câu Na La.
VIÊN QUAN (ném gươm, quỳ xuống): Thái tử giá đáo! Chúng thần có mắt như mù không nghinh đón, xin Thái tử xá tội.
DÂN CHÚNG (đồng loạt quỳ xuống tung hô): Thái tử khinh an! (một người tấu trình): Xin Thái tử cứu giúp chúng tôi! Chúng tôi sống không bằng chết; chúng tôi khổ quá Thái tử ơi! Van xin thái tử mở lòng từ tâm cứu giúp…
CÂU NA LA: Mọi người đứng dậy cả đi, mau đứng dậy. Thật tội nghiệp! Còn những tên quan quân kia! Ai sai khiến các ngươi làm những điều tàn ác này?
VIÊN QUAN: Xin Thái tử tha tội. Chúng tôi chỉ làm theo chiếu lệnh.
CÂU NA LA: Chiếu lệnh ư? Phụ vương ta thương dân như con, sao có thể ra chiếu lệnh tàn bạo ấy? Chắc có ẩn khuất chăng? Cận vệ đâu! Hãy đưa những tên này về kinh thành điều tra. Trả hết của cải cho dân chúng.
DÂN CHÚNG (xôn xao vui mừng, một tiếng nói cất lên giữa đám đông, và tiếp đó tiếng dân chúng hò reo…): Tạ ơn Thái tử! Đúng Thái tử Câu Na La là vị cứu tinh của chúng tôi, toàn thể chúng dân thành Đắc Xô Thi La. Thái tử Câu Na La vạn tuế! Thái tử Câu Na La vạn tuế!
Vừa lúc ấy, viên cận thần Ba Tăng và một đội kỵ binh hung hãn, vũ khí tuốt trần mang theo chiếu chỉ đến. Ba Thăng tuyên: “Thái tử tiếp chiếu” (Thái tử Câu Na La liền quỳ xuống).
BA THĂNG (tuyên chiếu): Phụng thiên thừa vận, Hoàng đế ban chiếu: Thái tử Câu Na La cấu kết dân tình phản loạn. Nay thi hành hình phạt đổ dầu vào mắt để thị uy dân chúng. Khâm thử! (cuốn tờ chiếu chỉ lại). Quân đâu! Ngay lập tức tiến hành hình phạt với Câu Na La.
CÂU NA LA: Trời! Ta có nghe lầm chăng? Câu Na La chưa từng mảy may suy nghĩ chứ nói gì thực hiện mưu đồ phản loạn! Phụ vương ơi! Người hiểu lầm rồi chăng?
DÂN CHÚNG (nhất loạt quỳ cả xuông van xin): Xin tha cho Thái tử. Xin tha cho Thái tử. Oan cho Thái tử quá!
BA THĂNG: Không nói nhiều! Ai ngăn cản sẽ bị ghép cùng tội Câu Na La và bị chung hình phạt. Bây đâu! Thi hành quyết lệnh! Ha…ha…ha… Câu Na La! Ngày tàn của ngươi là đây!
Vài người lính nhanh chóng ập vào đè Thái tử xuống, một người đổ dầu vào mắt nhưng rồi chùn tay không làm được, lắc đầu bất lực; rồi ngưới thứ hai cũng vây; cho đến người thứ ba họ mới thực thi được mệnh lệnh của Ba Thăng.
CÂU NA LA (lăn lộn rên rỉ): Á!… Đôi mắt của ta!… Đau quá!…
BA THĂNG: Tất cả hãy giải tán! Không ai được giúp đỡ Câu Na La. Ai giúp đỡ cho Câu Na La sẽ bị giam cầm cả gia tộc! Nghe rõ chưa?
Tất cả mọi người im lặng giải tán với những khuôn mặt nước mắt đầm đề; chỉ còn lại một mình Câu Na La trên bãi cỏ.
BA THĂNG: Câu Na La! Xem thử ngươi trụ nổi bao nhiêu ngày với cái thân thể tật nguyền không ai giúp đỡ này. Rồi ngươi sẽ là món mồi ngon cho lũ diều hâu rình rập.
CÂU NA LA: Ta với ngươi không thù không oán. Tại sao?
BA THĂNG: Đừng trách ta! Còn tại sao ư? Tiền tài, danh vọng trên đời này ai mà không mong muốn. Ha…ha…ha… (chầm chậm đi vào hậu trường).
MÀN HẠ TỪ TỪ…

MÀN IV
KHUNG CẢNH: CÔNG CHÚA MA ĐA VI ĐI TÌM CHỒNG
TIẾNG VỌNG: Đã hơn một tuần trăng mà không thấy chồng về, Công chúa Ma Đa Vi vô cùng lo lắng, nàng thấy bất an, hình như có điều gì đó không lành xảy ra với Thái tử chăng? Nhiều lúc nằm mộng nàng thấy đôi mắt xanh của thái tử nhỏ đầy huyết lệ. Đêm nào nàng cũng lên Vọng Nguyệt đài hướng trông về thành Đắc Xô Thi La trong vô vọng. (Tiếng vó ngựa phi nước kiệu) Kìa tiếng vó ngựa nghe quen thuộc nhưng sao không thấy Thái tử (một con ngựa trắng chậm rãi ngang qua sân khấu, trước phông giữa) chỉ một mình bạch mã trở về! Biết chồng gặp chuyện bất trắc, nàng quyết định lén ra khỏi hoàng cung đi tìm Câu Na La…
Màn giữa chầm chậm kéo lên, hình ảnh Câu Na La trong bộ áo quần trắng tả tơi co ro bên vệ đường.
CÂU NA LA: Ôi! Ta đói quá, lại rét lạnh. Ta sẽ về vương thành bằng cách nào khi đã mù lòa mà không ai chỉ lối, toàn thân nhức buốt nhưng nỗi đau trong tim còn hơn gấp trăm ngàn lần. Sao phụ vương có thể đối xử với ta như thế! Ta nhớ Ma Đa Vi, ta nhớ mọi người! Chắc là Câu Na La này sẽ phải bỏ thân ở chốn đây.
MA ĐA VI (bất thình lình xuất hiện, nàng nhào tới chỗ Thái tử, thét lên tiếng thét xé lòng): Câu Na La!… Câu Na La chàng ơi!!!…
CÂU NA LA: Đúng rồi! Tiếng kêu thánh thót như chim họa mi. Ma Đa Vi! Ta đây… (hai người ôm nhau khóc nức nở).
CÂU NA LA: Ma Đa Vi! Sao nàng biết ta đang ở đây mà tìm đến? Có lẽ đây là điều kỳ diệu nhất trong những điều kỳ diệu.
MA ĐA VI: Những ngày qua sống thiếu chàng là những ngày buồn lê thê trong đời thiếp; có lúc thiếp muốn hóa thành mây thành gió bay đến bên chàng để được lo lắng cho chàng… Lâu rồi mà không hay tin chàng, linh cảm không lành thôi thúc thiếp phải tìm chàng… (nhìn vào mắt Thái tử rồi thét lên) Trời! Đôi mắt của chàng đã bị làm sao?
CÂU NA LA: Đôi mắt ta đã vĩnh viễn bị mù loà!
MA ĐA VI: Không thể! Ai? Ai có thể nhẫn tâm cướp đoạt đôi mắt tuyệt đẹp như chim câu của chàng kia chứ!
CÂU NA LA: Không ai khác… mà chính là… Phụ vương.
MA ĐA VI: Không thể nào! Phụ vương đã rất yêu thương chàng kia mà!
CÂU NA LA: Biết sao được! Nhưng chiếu chỉ cha ban, ta phải tuân theo. Ta đói quá Ma Đa Vi ơi!
MA ĐA VI: Đây còn mẫu bánh chàng hãy lót dạ đi. Thiếp sẽ đưa chàng về cung để hỏi rõ với Phụ vương.
CÂU NA LA: Nhưng chúng ta về bằng cách nào khi hai vợ chồng không còn tiền bạc, vàng ngọc gì cả?
MA ĐA VI (thái độ cương quyết): Thiếp sẽ dùng tiếng hát để độ nhật qua ngày (đỡ Thái tử chống gậy đứng lên).
Hai vợ chồng vừa cất tiếng hát vừa châm chạp lê bước xuống phía khán giả…
oOo
MÀN V
KHUNG CẢNH: HỒI CUNG
Mở màn – Hoàng đế A Dục ngồi ủ rũ, buồn bã trên bệ rồng giữa hai hàng bá quan văn võ…
HOÀNG ĐẾ: Ta thấy nhớ các con của ta quá! Sao Thái tử Câu Na La biền biệt không về, rồi Ma Đa Vi cũng từ bỏ ta không lời từ biệt.
TỂ TƯỚNG: Đã mấy hôm Bệ hạ không ăn ngủ, xin Ngài lo cho thân rồng.
HOÀNG ĐẾ: Trẫm không muốn ăn uống gì hết, trẫm chỉ muốn gặp vợ chồng Câu Na La. (Có tiếng hát từ xa vọng vào thành) Ôi! Tiếng hát ai sao nghe giống tiếng Ma Đa Vi…
TỂ TƯỚNG: Có lẽ vì quá nhung nhớ nên Bệ hạ liên tưởng. Đó chỉ là tiếng hát của thường dân trong thành mà thôi.
Ở một góc sân khấu, vợ chồng Thái tử trong bộ dạng xơ xác, về tới cổng cung điện nhưng bị lính canh chặn lại vì họ không còn nhận ra.
LÍNH CANH: Hai người kia! Mau đi chỗ khác, đây không phải là nơi dành cho các ngươi đâu.
CÂU NA LA: Nhưng chúng ta là Thái tử và Công chúa.
LÍNH CANH: Ha…ha…ha… Ngươi điên à! Có thái tử nào mà rách rưới như vậy chăng? Ngươi mà là Thái tử thì chắc ta đây là ông trời. Đi đi!
Bên trong nghe vẳng tiếng ồn ào, vua hỏi triều thần: Có chuyện gì ngoài đó vậy?
MỘT VIÊN QUAN: Để thần xem thử. Lính đâu! Có chuyện gì mà ồn ào, huyên náo thế?
MỘT THỊ VỆ: Muôn tâu! Bên ngoài có đôi vợ chồng trẻ tự xưng là Thái tử và Công chúa muốn vào gặp Bệ hạ.
HOÀNG ĐẾ: Họ xưng là Thái tử, Công chúa sao? Hãy mau cho họ vào xem sự thể thế nào.
Câu Na La và Ma Đa Vi bị Ngự lâm quân áp giải thúc hối đi vào.
HOÀNG ĐẾ (hét to): Trời ơi! Đúng là Câu Na La và Ma Đa Vi đây rồi! Nhưng sao các con lại ra nông nỗi này?!
MA ĐA VI: Phụ vương đừng giả vờ nữa! Chính Phụ vương đã ra chiếu lệnh phá hủy đôi mắt chồng con.
CÂU NA LA: Ma Đa Vi! Nàng không được trách phụ vương.
HOÀNG ĐẾ: Sao ta có thể làm điều đó khi ta thương Câu Na La còn hơn chính bản thân mình?! Trời ơi! Sao nỡ đối xử với ta như vầy! Dù có chết đi để đổi ánh sáng cho Câu Na La ta cũng không từ. Ai? Ai dám giả chiếu lệnh để làm điều này?
TỂ TƯỚNG: Muôn tâu! Thần biết là ai thưa Bệ hạ.
HOÀNG ĐẾ: Là ai? Ngươi hãy mau nói ra, dù là ai ta cũng sẽ trừng trị đích đáng.
TỂ TƯỚNG: Bẩm! Đó là Hoàng hậu Xích Di.
HOÀNG ĐẾ: Không! Không thể! Xích Di không làm điều đó.
TỂ TƯỚNG: Bệ hạ không nhớ Hoàng hậu đã xin quyền cai trị vương quốc một ngày? Nhân dịp này bà ra chiếu chỉ hại Thái tử để đưa con ruột nối ngôi về sau. Chắc hẵn vụ phiến loạn của thành Đắc Xô Thi La cũng do bà cho người tăng tô thuế, hà hiếp lương dân để dân chúng bất mãn nổi lên bạo loạn, rồi Thái tử mắc vào bẩy xuất cung an dân để cho bà thi hành kế độc.
HOÀNG ĐẾ: Trời! Nếu đó là sự thật thì đây là điều tàn nhẫn nhất trẫm phải nhận chịu. Người đâu! Cho triệu Hoàng hậu vào diện kiến.
HOÀNG HẬU (vui vẻ đi vào, không biết có chuyện gì): Bẩm! Bệ hạ Ngài triệu thiếp có chuyện gì chăng? Hay Ngài nhớ thiếp? Để thiếp cho người đàn múa phục vụ Bệ hạ.
HOÀNG ĐẾ (lớn tiếng): Khỏi! Hậu hãy nhìn xem đây là ai?
HOÀNG HẬU: Hì…hì… Bệ hạ cứ đùa hoài. Đây là hai tên ăn mày…
HOÀNG ĐẾ: Nhìn kỹ lại đi Xích Di!
HOÀNG HẬU (quay lại nhìn rồi bỗng hoảng hốt lắp bắp): Trời! Câu Na La! Sao hắn lại còn sống?… Không thể!… Không thể…
HOÀNG ĐẾ: Chắc bà ngạc nhiên lắm à? Dám giả lệnh trẫm hãm hại Câu Na La!!!
HOÀNG HẬU: Oan cho thiếp! Chắc tên cận thần Ba Thăng làm điều càn quấy rồi đổ cho thiếp.
TỂ TƯỚNG: Quân đâu! Hãy giải Ba Thăng vào đây.
Lính thị vệ cùng Ba Thăng nhập triều. Ba Thăng dập đầu tung hô.
BA THĂNG: Hạ thần bái kiến Bệ hạ.
CÂU NA LA: Ba Thăng! Ông không ngờ tôi còn có thể đến đây chứ gì?
HOÀNG ĐẾ: Ba Thăng! Ngươi dám hại Thái tử, tội đáng chết!
BA THĂNG: Kế này là tôi đưa ra nhưng Hoàng hậu là người chủ mưu hại Thái tử, bị bại lộ lại đổ hết cho tôi. Thật tiếc khi tin bà!… (nói rồi rút kiếm toan tự vẫn, quan Tể tướng đã kịp ngăn lại).
HOÀNG ĐẾ: Giờ bà còn chối cãi gì không?
HOÀNG HẬU: Thắng làm vua, thua thì làm giặc. Nếu không giết Câu Na La thì sao con ta có thể làm vua.
HOÀNG ĐẾ: Bà quá tham vọng rồi! Mẹ con bà được sống trong nhung lụa, muốn gì được nấy, vậy mà vẫn chưa đủ sao?
HOÀNG HẬU: Cũng vì ông quá yêu chuộng Câu Na La mà không màng đến con chúng ta nên tôi phải ra tay. Nay trắng đen đã rõ, xử trí sao là tùy ông.
HOÀNG ĐẾ: Quân đâu! Đem Hoàng hậu ra xử trảm lập tức.
CÂU NA LA: Không! Xin Phụ vương hãy rộng lòng tha cho Hoàng hậu.
HOÀNG ĐẾ: Bà ấy hại con ra nông nỗi này mà con còn xin tha mạng cho bà ấy sao?
CÂU NA LA: Đậy là nghiệp báo của con. Con đã nhận ra kiếp trước con là một thợ săn lên núi bắt được hàng trăm con dê, sợ chúng chạy nên con đã móc hết mắt chúng nhốt vào một hang núi để bán dần… trong đó con dê chúa là tiền thân Hoàng hậu, kiếp này bà theo con để trả thù. (Câu Na La nhẹ nhàng quỳ xuống, chắp tay chí thành hướng lên hư không) Nhân quả như bóng với hình; nếu những lời con nói đây là sự thật thì xin Phật trời cho đôi mắt con được hồi phục như xưa. (Một lát sau, mở bừng mắt, ngạc nhiên reo lên) Ôi! Thật nhiệm mầu! Ta đã thấy lại rồi! Phụ vương ơi! Ma Đa Vi ơi! Đôi mắt ta đã sáng lại như xưa!!!
HOÀNG ĐẾ (nhanh chóng rời khỏi ngai vàng quỳ xuống, chắp tay; toàn thể triều thần và binh lính cũng đều quỳ xuống chắp tay): Tạ ơn Phật trời!
CÂU NA LA (nhẹ nhàng mở lời trong khung cảnh vô cùng xúc động ấy): Giờ đây mắt con đã sáng lại, xin cha hãy tha tội chết cho kế mẫu và cả Ba Thăng.
HOÀNG ĐẾ: Thôi được! Nếu đây là oán đối kiếp trước, hiện nay đã được hóa giải, thì ta tha chết, nhưng ban lệnh suốt đời Xích Di không được bước ra khỏi tu viện, để dành thời gian còn lại sám hối mọi lỗi lầm.
HOÀNG HẬU: Đội ơn Bệ hạ gia ân! Đội ơn Thái tử nhân từ!
HOÀNG ĐẾ: Truyền lệnh trẫm: Xóa bỏ các sắc lệnh ở thành Đắc Xô Thi La; mở kho lúa cứu tế dân chúng; toàn dân hãy trẩy hội ăn mừng…
MÀN HẠ CHẬM.
———= HẾT =———