PHÊ BÌNH – KIỂM THẢO
Tài liệu Trại huấn luyện Huynh Trưởng cấp II ‘Huyền Trang’ GĐPTVN
(Theo tài liệu cập nhật hiện hành của Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN)
oOo
I/ TỔNG QUAN:
Người có đời sống thanh tịnh không lỗi lầm; người có lỗi lầm biết phát lồ sám hối là hai hạng người xứng đáng nhận được sự tôn kính. Đệ tử Phật, tu học là làm cho ba nghiệp thân, khẩu, ý thanh tịnh, tự thân luôn biết quán chiếu để sám hối lỗi lầm, nương vào đời sống của tập thể tu học để được các thiện hữu tri thức chỉ bày mà sửa mình để ngày thêm tinh khiết.
Môi trường Gia Đình Phật Tử Việt Nam là một tập thể đồng tu, mỗi cá nhân được trưởng dưỡng từ nơi ngôi nhà Phật pháp, nhân cách phẩm hạnh ngày một tăng trưởng bởi biết sám hối, và được Lam Viên đồng hạnh nguyện sách tấn trong quá trình tu học và phụng hành Phật sự.
Tinh thần Phê bình – Kiểm thảo trong Gia Đình Phật Tử là thể hiện sự sách tấn và đúc kết các công tác Phật sự với những bài học kinh nghiệm được rút ra làm hành trang cho chí nguyện thăng tiến Tổ chức từ sự thăng tiến của mỗi cá nhân.
II/ MỤC ĐÍCH:
1. Xây dựng tự thân về 2 mặt:
- Tư cách, tác phong, đạo đức.
- Tinh thần trách nhiệm và tính trung thực.
2. Nêu cao tính công bằng và tình thương trong việc “quy trách nhiệm”, chứ không phải để trù dập, gây đau khổ cho nhau.
3. Đúc kết các thành quả Phật sự: những kinh nghiệm thực tiễn, những bài học giá trị trong từng công tác Phật sự được đúc kết làm hành trang cho tương lai của Tổ chức và cho mỗi cá nhân Đoàn viên.
III/ NỘI DUNG:
1. Các hình thức tổ chức:
a) Phê bình:
Sử dụng cho cá nhân (phê bình và tự phê bình).
– Có ghi biên bản (hoặc không). Đề nghị nên ghi biên bản để có dịp nhìn lại mà tích cực thay đổi.
b) Kiểm thảo:
Thảo luận và kiểm điểm một tập thể. Tìm cho ra nguyên nhân thất bại của công tác và tinh thần trách nhiệm của Huynh Trưởng được giao phó.
– Định kỳ: Lồng trong buổi họp của Ban Huynh Trưởng nếu đơn vị sinh hoạt có nề nếp, thường xuyên.
– Bất thường: Sau mỗi đợt Phật sự hoặc công tác của đơn vị.
2. Những vấn đề đưa ra phê bình – kiểm thảo:
a) Về đạo đức (tư cách, tác phong, giao tiếp, xử sự…).
b) Nghệ thuật điều khiển (đưa đến thất bại).
c) Tổ chức, quản trị và thực hiện công tác mà đơn vị đã giao.
d) Những công tác bất thường đã thực hiện.
3. Tổ chức một buổi phê bình kiểm thảo:
a) Nhân sự:
– Chủ tọa: Gia trưởng.
– Thư ký: Thư ký Gia Đình.
– Thuyết trình viên: 1 trong 2 Liên Đoàn trưởng hoặc 1 Huynh Trưởng nắm rõ vấn đề.
– Đương sự.
– Thành phần khác: Ban Huynh Trưởng đơn vị Gia Đình.
b). Nội dung:
– Đưa vấn đề ra cuộc họp (Thuyết trình viên hoặc người hiểu rõ vấn đề).
– Đương sự biện minh.
– Cá nhân phát biểu ý mình.
– Hội nghị thảo luận.
– Chủ tọa đúc kết và lấy biểu quyết (việc biểu quyết phải khéo léo để khỏi rơi vào những khuyết điểm ở phần sau).
– Ghi biên bản những điều đã biểu quyết, nếu Gia Đình không giải quyết được thì trình lên cấp trên xin ý kiến.
c) Tinh thần:
– Dám nhìn thẳng sự việc, không quá xuề xòa, vị nể nhưng phải tránh đưa đến bất mãn, tự ái.
– Cầu tiến, xây dựng trong tinh thần hỷ xả.
– Dùng ái ngữ và tôn trọng ý kiến cá nhân trong giải quyết, dung hòa tình ý với sự thông cảm, xẻ chia.
– Rút kinh nghiệm, xây dựng cho nhau là chính và giải quyết dứt khoát trong hội nghị.
4. Phê bình kiểm thảo – những điều lợi hại cần lưu ý:
a) Khuyết điểm:
Phải điều nghiên kỹ vấn đề để tránh những hệ lụy có thể xảy ra:
– Khí cụ của cấp điều khiển trong hành xử ‘ném đá dấu tay’.
– Lợi dụng đa số áp đảo.
– Tạo dư luận không tốt, gây tác hại về uy tín, danh dự của cá nhân và tập thể nếu cuộc họp không dựa trên tinh thần nêu trên.
– Lợi dụng cơ hội để tránh trách nhiệm và giải đãi công việc
b) Ưu điểm:
– Tạo được sự thông cảm.
– Tự hiểu mình hơn để khắc phục và tiến bộ.
– Một cơ duyên tốt để tiến tu và rèn luyện tinh thần trách nhiệm.
– Hiểu hơn tâm lý cá nhân của đội ngũ, tiện việc điều khiển và giao công việc.
– Cấp điều khiển kiểm soát được sự phối hợp công tác….
IV/ TÍNH KHÉO LÉO TRONG PHÊ BÌNH – KIỂM THẢO:
1. Tiếp xúc sâu sắc, tương tác tâm lý với các Huynh Trưởng có những khiếm khuyết để hiểu rõ hoàn cảnh, sự việc, từ đó có sự cảm thông và chia xẻ cùng nhau tinh thần sám hối, cầu học.
2. Chư tôn đức Ân sư, Quý Huynh Trưởng niên trưởng là những nhân duyên mà chúng ta cần thân cận để được khai sáng những khiếm khuyết của bản thân, chỉ bày cho chúng ta những giải pháp khả thi trong việc tổ chức phê bình, kiểm thảo.
3. Chỉ đưa ra những vấn đề thật cần thiết, cân nhắc lợi hại, bỏ qua những sự việc vụn vặt.
4. Tránh sắp đặt, dùng đa số áp đảo, mà chỉ nên phân tích để mọi người đều hiểu và đưa lợi ích của đơn vị lên trên tất cả.
5. Bình tĩnh vô tư, khoan dung và dung hòa những mâu thuẫn.
6. Biết khích lệ cá nhân lầm lỗi sửa sai.
7. Đừng khắt khe nguyên tắc quá đáng, đừng kết án cả Đoàn.
8. Lời nói của cấp điều khiển rất quan trọng, vì thế nên phải đắn đo và không thiên vị.
9. Phải biết quyết liệt trong những vấn đề hệ trọng. Vì thế Liên Đoàn trưởng phải luôn trau dồi bản thân mình về nhiều mặt để tiếng nói có ảnh hưởng sâu, rộng.
10. Biết chọn thời điểm thích hợp.
V/ NGƯỜI GIA TRƯỞNG, LIÊN ĐOÀN TRƯỞNG VỚI VIỆC PHÊ BÌNH – KIỂM THẢO:
1. Trong cương vị Gia trưởng, Liên Đoàn trưởng, là những người chịu trách nhiệm hướng dẫn Đoàn viên tại cơ sở, nắm vị trí chủ chốt, có tiếng nói quyết định trong việc phê bình, kiểm thảo. Tuy nhiên, việc phê bình – kiểm thảo Gia trưởng, Liên Đoàn trưởng sẽ như thế nào? Câu trả lời dễ thương nhất đó là: Gia trưởng, Liên đoàn trưởng chúng ta hãy tự phát lồ sám hối, thỉnh cầu đại chúng chỉ lỗi cho bản thân để có cơ hội được sửa sai mà thăng tiến.
2. Lấy pháp hóa giải và sách tấn là tiêu chí cao nhất trong việc phê bình, kiểm thảo để không rơi vào việc oán thù, mất người, thiếu đi tình thương.
3. Tự thân Gia trưởng, Liên Đoàn trưởng phải luôn quán chiếu và hướng dẫn Huynh Trưởng tại đơn vị cùng quán chiếu tinh thần: “PHÊ BÌNH KIỂM THẢO LÀ ĐỂ ĐÀO LUYỆN”. Vì nhân cách, tinh thần tàm – quý, an nhẫn, được luyện rèn qua phương pháp này.
4. Tình thương là chất liệu để cố kết tình Lam, tất cả các pháp ứng dụng trong sinh hoạt GĐPT đều nhằm hướng đến duy trì tình thương, chứ không đề cao tự ngã, triệt hạ, làm đau khổ cho nhau khi chúng ta cùng chung lý tưởng.
5. Lấy sự thăng tiến tự thân, góp phần thăng tiến Tổ chức làm tiêu chí trong đời sống tu học, phụng sự. Vì thế, mỗi Huynh Trưởng chúng ta hãy tự phát lồ sám hối để có được một tập thể Hòa hợp – Thanh tịnh – Yêu thương.
VI/ KẾT LUẬN:
Phương pháp phê bình kiểm thảo được trình bày ở trên chỉ là một cẩm nang.
Cẩm nang này chỉ mở ra và áp dụng khi rơi vào tình huống tối cần thiết.
Xây dựng cho nhau bằng tinh thần Bi – Trí – Dũng là niềm vui của tất cả Áo Lam chúng ta trong những tháng ngày vui dựng Gia Đình./.
oOo
Nguồn: Tài liệu hiện hành Trại huấn luyện Huynh Trưởng cấp II Huyền Trang – Ban Hướng Dẫn Trung Ương GĐPTVN.
@ Tra cứu chương trình Trại Huấn Luyện Huynh Trưởng GĐPTVN