… Nếu đi tụng kinh và tuyệt thực để cầu nguyện mà bị ngăn chặn lại thì dầu mấy người cũng ngồi xuống niệm xong 100 tiếng niệm Phật rồi trở về. Nếu bị bắt thì tất cả cùng xin vào tù. Nếu chùa bị bao vây thì bình tĩnh cầu nguyện cho đến chết…
LỜI NGƯỜI DỊCH: Hồ sơ mật này có tầm mức quan trọng đặc biệt vì do tất cả các sở tình báo Hoa Kỳ có phạm vi hải ngoại cùng soạn, hay duyệt, và đúc kết, trình lên ngày 10 tháng 7 năm 1963, một tháng sau ngày Hòa Thượng Thích Quảng Đức vị pháp thiêu thân.
Thông Bạch của nhà chùa gửi đến báo (đăng trả tiền) mời Phật Tử đến chùa lễ Phật, kiểm duyệt cũng bắt phải bỏ; Ngoại Trưởng Vũ Văn Mẫu xuống tóc, bỏ! Phái đoàn Tăng Ni và báo giới tới thăm Hòa Thượng Thích Tịnh Khiết, bỏ! Sinh viên, học sinh biểu tình ở chợ Bến Thành, Quách Thị Trang bị bắn nát đầu, 1.300 nguời bị trói giật cánh khuỷu, đưa xuống trại huấn luyện Quang Trung, bỏ luôn!…
Như cánh chim nhạn bay giữa lưng trời chẳng mong để lại dấu vết, càng nói nhiều, càng ca ngợi về Sư Bà Diệu Không là càng không hiểu và ngược lại với phẩm chất thanh cao, giản dị của một vị Ni trưởng vốn khiêm cung, giản dị….
Nhận thấy Ủy Ban Liên Bộ không đạt được kế hoạch xoa dịu, ve vãn Phật Giáo Đồ, nhà cầm quyền bèn tung ra một chiêu bài mới là “Ủy Ban Hổn Hợp” và mời Ủy Ban Liên Phái tham gia. Lập trường của Ủy Ban Liên Phái là sẽ không chấp thuận việc cộng tác với Ủy Ban Hổn Hợp chừng nào những điều căn bản nhất của Thông Cáo Chung vẫn còn chưa được thực thi…
Vào ngày 14.7.1963, Đại Lão Hòa Thượng Thích Tịnh Khiết gởi một lá thư cho Tổng Thống Ngô Đình Diệm báo tin rằng ngài quyết định ra lệnh tiếp tục cuộc tranh đấu bất bạo động để đòi hỏi sự thực thi nghiêm chỉnh bản Thông Cáo Chung. Hòa Thượng viết: “Tôi tuy tuổi đã 80, vẫn còn đầy đủ sáng suốt để ra quyết định này mà tôi lãnh hết trách nhiệm”…
Xin Tổng Thống cương quyết tỏ rõ quyền uy lãnh đạo quốc gia của Tổng Thống, gạt bỏ mọi lời xàm tấu nguy hại và nhất định cho thi hành thẳng thắn bản Thông Cáo Chung để cho toàn dân ca ngợi, và đồng thời để xóa nhòa những ấn tượng không hay của những ngày qua mà quyền lợi tối cao của quốc gia dân tộc bắt buộc phải để cho trôi theo dòng nước…
Nhiều người đã hy sinh cho đạo một cách cao cả bởi sự kiện gần đây ở Nam Việt Nam, chúng tôi tin rằng, sự hy sinh đó không những chỉ xác lập cho tự do tôn giáo của Nam Việt Nam mà còn cho cả thế giới…
Tin tức từ Huế vẫn nóng hơn lò lửa bay vào hằng ngày. Rồi một hôm cuối tuần Ban Lãnh Đạo đưa ra một Bản Tuyên Bố lên án những hành động biểu tình gây mất an ninh trật tự của sinh viên Huế và yêu cầu tất cả các giáo sư đại học ký vào. Thế là một trận chiến quyết liệt xảy ra suốt ngày hôm đó…
…Cốc nước đã đầy, vụ đàn áp trắng trợn và vô nhơn đạo trên kia là giọt nước cuối cùng làm cho nước phải tràn ra. Chúng tôi ở ngay tại chỗ, thấy tận mắt, nghe tận tai, nên công phẫn trước. Tôi có thể nói rằng, ngày lịch sử ấy tại Huế, quần chúng thế nào, thì sinh viên, giáo sư thế ấy! …
Ngày 20-8, chính quyền miền Nam bắt đầu một cuộc bắt bớ rộng khắp, đầu tiên là các Tăng Ni ở trong chùa, sau tới các Phật Tử ở nhà. Nhiều đoàn viên Sinh Viên Phật Tử đã bị bắt vào dịp này, trong đó có tôi. Đầu tiên, chúng tôi bị tạm giữ ở Tổng Nha Cảnh Sát Đô Thành để lấy lời khai. Vì chẳng có gì phải giấu diếm, nên việc lấy cung rất nhanh. Sau đó, chúng tôi được đưa qua trại Lê Văn Duyệt, gọi là để học tập, cho tới ngày 1-11…
Tất cả Trung Tâm Phật Giáo Thế Giới và các tổ chức Phật Giáo khắp hoàn cầu hãy đoàn kết, đồng thanh kêu gọi sự ủng hộ tinh thần của thế giới và Giáo Hội Thiên Chúa Giáo; đồng thời kêu gọi tất cả các chính phủ của chúng ta áp dụng các biện pháp để có thể đòi hỏi cho được sự thỏa mãn 5 nguyện vọng của anh em Phật Tử chúng ta tại miền Nam Việt Nam…
Họ bắn không van lơn
Họ chém không cúi lạy
Họ bắt cứ im lìm kéo nhau vào ngục tối
Vẫn cứ thế
Bất bạo động quê hương nhé!…
Năm 1976 nhà thơ say Vũ Hoàng chương của chúng ta đã lặng lẽ từ giã thế gian này giữa lúc bộn bề lo toan cơm áo, bỏ lại sau lưng nhiều luyến tiếc, bởi nếu ông còn sống có lẽ hôm nay Kỷ Niệm 50 Năm Pháp Nạn Phật Giáo Việt Nam có sự đóng góp tiếng nói của chính mình vào đại cuộc…
Trào nước mắt qua dòng tim tê tái
Chống hai tay cầu nguyện giữa thương đau
Ôi! Còn chi là đạo cả nhiệm mầu
Còn chi nữa, cửa thiền đang nhuộm máu…