TVGĐPT – Hiệp định Paris hay ở miền Nam Việt Nam có khi gọi là Hiệp định Ba Lê, còn có rất nhiều cách nói và viết khác là: “Hiệp định Paris về Việt Nam”; “Hiệp định Paris 1973”; “Hiệp định ngừng bắn 1973”; “Hiệp định đình chiến 1973”; “Hiệp ước Hòa Bình 1973″; “Hiệp ước vãn hồi hòa bình Việt Nam”; “Hiệp ước chấm dứt chiến tranh và tái lập hòa bình tại Việt Nam”…, và có tên gọi chính thức trong văn bản là HIỆP ĐỊNH VỀ CHẤM DỨT CHIẾN TRANH, LẬP LẠI HÒA BÌNH Ở VIỆT NAM.
Bản hiệp định được ký kết tại Paris, thủ đô nước Cộng Hòa Pháp vào ngày 27 tháng 1 năm 1973 bởi 4 bên tham chiến là: Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa (miền Nam Việt Nam), Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (miền Bắc Việt Nam) và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam (chính phủ cách mạng lâm thời của Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Việt Nam). Thời gian đàm phán để đi đến ký kết bản Hiệp định kéo dài hơn 4 năm, từ tháng 5 năm 1968 cho đến tháng 1 năm 1973.
Các bên tham gia ban đầu chỉ có Hoa Kỳ và Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa, sau mở rộng ra thành “Hội đàm 4 bên”. Về mặt công khai thì đàm phán có 4 bên, nhưng thực tế để đạt được nội dung Hiệp định thì lại chủ yếu được quyết định bởi những phiên mật nghị giữa 2 phái đoàn Hoa Kỳ và Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa (do phái đoàn này đề xướng); do đó trong quá trình nghị sự, Hoa Kỳ gần như “phớt lờ” các ý kiến của phái đoàn Việt Nam Cộng Hòa vì đã tự đàm phán trước các vấn đề trong những phiên họp kín. Vì vậy, sau khi các điều khoản Hiệp định được thống nhất giữa 3 phái đoàn Hoa Kỳ, Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam thì phái đoàn Việt Nam Cộng Hòa đã từ chối ký kết vì có những điều khoản bất lợi với Việt Nam Cộng Hòa. Tuy nhiên họ chỉ phản đối được vài ngày ngắn ngủi rồi sau đó Hoa Kỳ đã áp đặt những thủ thuật chính trị và quân sự bất minh khiến phái đoàn Việt Nam Cộng Hòa phải chấp nhận ký vào Hiệp định. Trong thời giam diễn biến cuộc hội nghị (cũng được gọi bằng nhiều danh nghĩa: “Hội nghị Paris”; “Hội đàm Paris”; “Hòa đàm Paris”…), thì các cuộc tiếp xúc bí mật (mà dư luận lúc bấy giờ gọi là “đi đêm”) giữa hai nhân vật Lê Đức Thọ, Cố vấn đặc biệt của phái đoàn Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Henry Kissinger, Cố vấn của Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon cũng đưa đến những quyết định mấu chốt trong các điều khoản.
Hiệp định Paris được ký kết chứng tỏ Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam đã đi đến thắng lợi chiến lược từng bước. Tuy nhiên Hiệp định Paris đã không hoàn thành vai trò “Chấm Dứt Chiến Tranh – Vãn Hồi Hòa Bình” của nó. Cũng như Hiệp định Đình chiến Gèneve 1954, tiếp ngay sau đó không lâu là những hoạt động chiến sự vi phạm trắng trợn Hiệp định liên tục xảy ra từ nhiều phía. Dẫu sao mục đích của chúng tôi – Thư Viện GĐPT – chỉ là cung cấp văn kiện, tài liệu đến cho Quý độc giả tham khảo, nghiên cứu; nên xin được từ khước miễn lạm bàn sâu vào những yếu tố chính trị và xin nhường quyền suy luận, nhận xét về những vấn đề vi tế, nhạy cảm này cho Quý độc giả thân mến.
Toàn tập văn kiện Hiệp định chính thức này gồm 1 Hiệp định, 4 Nghị định thư và các phụ lục kèm theo như Định ước, Thông cáo chung, có cả bản Hiệp định Gèneve 1954 dẫn chứng đính kèm…, và tất cả được công bố với đa ngôn ngữ: Việt, Anh, Pháp, Cam Bốt, Lào, Trung Quốc… nên rất dài. Thư Viện GĐPT đã chủ động trích xuất ra chỉ phần Việt ngữ để Quý độc giả tiện đọc. Tuy nhiên quý vị nào muốn tham khảo toàn bộ tài liệu thì chúng tôi cũng đã đặt link để quý vị có thể dễ dàng truy cập và download về >>> Ở ĐÂY
oOo
THÀNH PHẦN NHỮNG NHÂN VẬT CHỦ CHỐT
CÁC PHÁI ĐOÀN ĐÀM PHÁN HIỆP ĐỊNH PARIS
Phái đoàn Hoa Kỳ:
– Đại diện – đương nhiệm Trưởng phái đoàn: William P. Rogers, Bộ trưởng Ngoại Giao Hoa Kỳ.
– Cố vấn: Henry Kissinger, Cố vấn An Ninh Quốc Gia Hoa Kỳ.
– Trưởng phái đoàn đầu tiên (1968): William Averell Harriman, Đại sứ lưu động khu vực Đông Nam Á (nhiệm kỳ Tổng thống Lydon B Johnson).
– Trưởng phái đoàn thứ hai (1969): Henry Cabot Lodge, Đại sứ lưu động Hoa Kỳ (nhiệm kỳ Tổng thống Richard Nixon).
Phái đoàn Việt Nam Cộng Hòa:
– Đại diện: Trần Văn Lắm, Tổng trưởng Ngoại Giao Việt Nam Cộng Hòa.
– Trưởng phái đoàn: Phạm Đăng Lâm, Tổng lãnh sự Việt Nam Cộng Hòa tại Paris.
Phái đoàn Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa:
– Đại diện: Nguyễn Duy Trinh, Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại Giao Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.
– Trưởng Phái đoàn: Xuân Thủy, nguyên Bộ trưởng Ngoại Giao Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.
– Cố vấn đặc biệt: Lê Đức Thọ, nguyên Cố vấn Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng Cộng Sản Việt Nam.
Phái đoàn Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam:
– Đại diện – Trưởng phái đoàn: Nguyễn Thị Bình, Bộ trưởng Ngoại Giao Chính Phủ Cách Mạng Lâm Thời Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam.
HIỆP ĐỊNH
VỀ CHẤM DỨT CHIẾN TRANH
LẬP LẠI HÒA BÌNH Ở VIỆT NAM
VĂN KIỆN HIỆP ĐỊNH CHÍNH THỨC
ký kết ngày 27-1-1973 giữa Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa,
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam.
oOo
NGHỊ ĐỊNH THƯ VỀ NGỪNG BẮN TẠI MIỀN NAM VIỆT NAM
VÀ VỀ CÁC BAN LIÊN HIỆP QUÂN SỰ (4 BÊN & 2 BÊN)
ký kết ngày 27-1-1973 giữa Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa,
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam.
oOo
NGHỊ ĐỊNH THƯ VỀ ỦY BAN QUỐC TẾ
KIỂM SOÁT VÀ GIÁM SÁT ĐÌNH CHIẾN
ký kết ngày 27-1-1973 giữa Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa,
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam.
oOo
NGHỊ ĐỊNH THƯ VỀ TRAO TRẢ TÙ BINH & TÙ NHÂN DÂN SỰ
ký kết ngày 27-1-1973 giữa Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa,
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam.
oOo
NGHỊ ĐỊNH THƯ VỀ THÁO GỠ – PHÁ HỦY MÌN TẠI MIỀN BẮC VIỆT NAM
ký kết ngày 27-1-1973 giữa Hoa Kỳ và Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa.
oOo
ĐỊNH ƯỚC CỦA HỘI NGHỊ QUỐC TẾ CÔNG NHẬN HIỆP ĐỊNH
ký kết ngày 2-3-1973 giữa 12 quốc gia tham gia Hội Nghị.
oOo
THÔNG CÁO CHUNG VỀ VIỆC THI HÀNH HIỆP ĐỊNH
ký kết ngày 13-6-1973 giữa Hoa Kỳ, Việt Nam Cộng Hòa,
Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa và Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam.
