Bài này được trích dịch từ quyển Vietnamesische Lehrjahre (Những năm dạy học tại Việt Nam) với tên tác giả Georg W. Alsheimer, bút hiệu của Bác sĩ người Đức Erich Wulff. Bác sỹ Wulff dạy tại trường Đại học Y khoa Huế 1961-1967…
Là ai đi nữa thì cũng xin hãy đừng bẻ cong mục tiêu cuộc vận động thuần túy tôn giáo qua một hướng nào khác; đừng mưu toan âm thầm xuyên tạc sự thật tinh thần ôn hòa bất bạo động tuyệt vời của Phật Giáo Đồ thành những hành vi bạo động vũ trang; đừng cố tình xen lẫn chính trị vào để biến tinh thần cuộc Pháp Nạn bi thảm nhưng trong sáng, hào hùng của Phật Giáo VN thành cuộc đấu tranh chính trị…
Không coi ai là kẻ thù, tư tưởng đó của Phật giáo trùng hợp với tư tưởng của Gandhi mà cuộc đấu tranh 1963 xem như là gương sáng. Gandhi nói: “Một hành động tốt phải được tán thành, một hành động xấu phải được phản đối, người làm hành động, dù tốt hay xấu, luôn luôn phải được kính trọng hay thương xót tùy theo trường hợp. Hãy ghét tội lỗi chứ không phải người làm tội lỗi…
Phật Giáo không ủng hộ cũng không chống lại một chính quyền nào; Phật Giáo ủng hộ hoặc chống lại các chính sách. Phật Giáo ủng hộ chính sách nào tốt. Phật Giáo chống lại chính sách nào xấu…
Bất cứ quốc gia nào trên hành tinh nầy kể cả các quốc gia cộng sản, tín ngưỡng (niềm tin tôn giáo) vẫn là chỗ y nương về tinh thần của tuyệt đại đa số quần chúng. Nói tóm lược, tôn giáo nào cũng có tôn chỉ, mục đích đem lại sự an lạc, hạnh phúc cho tín hữu. Có khác nhau chăng là con đường hành hoạt như thế nào để đạt được sự an lạc, hạnh phúc trong cuộc sống hiện tại…
…thế giới hãy đến đây, đứng trước đài kỷ niệm đơn sơ này, và ngẫm nghĩ cho kỹ một hàng chữ không khắc trên đài mà khắc trong lòng người, bất cứ người nào đứng trước đài, bất cứ quốc gia nào, bất cứ thời đại nào, bất cứ văn minh nào: “Bạo lực nào cũng thất bại, sự thật và từ bi là bậc chiến thắng muôn đời”…
Trong bối cành một thế giới đang hừng hực nóng từ lò lửa Trung Đông đến biên giới Thái-Miên, câu hỏi về sự hiệu nghiệm của tranh đấu theo phương pháp “Bất Bạo Động” bỗng trở nên quan trọng. Từ “Vô Vi”của Lão Tử đến “Bất Bạo Động” của Gandhi là một con đường dài dẫn chúng ta từ an sinh cá nhân đến tranh đấu cho xã hội. Và nói theo Marx thì có xã hội là có bất công…
Đối với Phật Giáo, pháp nạn không phải chỉ mới xảy ra từ thời Cố Tổng Thống Ngô Đình Diệm với sự kiện triệt hạ cờ Phật Giáo, đàn áp đẫm máu tối rằm tại Đài Phát Thanh Huế và tiếp nối là những cuộc xuống đường của nhiều thành phần xã hội: Thanh niên, sinh viên, học sinh, công nhân, giáo chức, nghiệp đoàn, các tôn giáo bạn…
Nhắc lại đôi nét về Pháp Nạn 50 năm qua là nhắc lại hình ảnh thiêng liêng của Phật Giáo Việt Nam bảo vệ đạo pháp, dân tộc, với lập trường lý tưởng hòa bình, Phật Giáo thuần túy. Và nhắc đến để tri ân và báo ân, là cơ duyên để thế hệ hôm nay và mai sau phải nỗ lực tu học, phụng sự, hầu mong xứng đáng với hình ảnh của người kế thừa…
Máu của tín đồ Phật Giáo đã chảy, biểu tượng linh thiêng của Phật Giáo là giáo kỳ đã bị triệt hạ. Đó là những sĩ nhục lớn, thế nhưng Phật Giáo biểu tình với những đòi hỏi quá ư nhỏ nhoi: Xin cờ Phật Giáo được treo lên; người chết phải được bồi thường; và xin đừng trả thù. Chính sự đòi hỏi quá ư khiêm tốn ấy đã khiến cho các hệ phái Phật Giáo thuộc hai tông Nam Bắc gắn kết, hòa hợp, thanh tịnh bên nhau; khiến toàn dân nổi dậy biểu đồng tình…