Trước thạch đài, Nguyễn Du nhìn thấy giới hạn của văn tự, phân khoa kinh thành chương mục, công đức và đế quyền; ông phá vỡ giới hạn đó, dẫn đến đọc kinh không còn chấp kinh. Trước đàn chẩn tế, ông đưa cái thấy “bào ảnh” vào một lời nguyện không bỏ sót ai, thấy để tâm từ bi sâu lắng hơn, chứ không phải để phủ nhận cuộc đời…
Bài văn tế loan ra, Miên Thẩm – Tùng Thiện Vương (cũng là một nhà thơ) đã có thơ ca ngợi rằng “thư sinh giết giặc bằng ngòi bút”, còn Mai Am nữ sĩ viết là “Quốc ngữ một thiên truyền mãi mãi”…
Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh là một bài văn khấn tế đề cập đến xã hội hồn ma một cách thảm thương nhất. Đó là hình ảnh “lộn trái” của xã hội trần thế, song khác biệt cơ bản ở chỗ không có đối lập giàu nghèo, sang hèn. Chúng sinh ai cũng như ai cùng chịu cảnh đọa đày, oan khuất và cô đơn…