Văn Tế Thập Loại Chúng Sinh là một bài văn khấn tế đề cập đến xã hội hồn ma một cách thảm thương nhất. Đó là hình ảnh “lộn trái” của xã hội trần thế, song khác biệt cơ bản ở chỗ không có đối lập giàu nghèo, sang hèn. Chúng sinh ai cũng như ai cùng chịu cảnh đọa đày, oan khuất và cô đơn…
“Trang sử Phật
Cũng là trang sử Việt.
Trải bao độ hưng suy,
Có nguy mà chẳng mất. . .”
(Hồ Dzếnh).
Trải vách quế gió vàng hiu hắt,
Mảnh vũ y lạnh ngắt như đồng,
Oán chi những khách tiêu phòng,
Mà xui phận bạc nằm trong má đào.
Duyên đã may cớ sao lại rủi,
Nghĩ nguồn cơn dở dói sao đang…
Bài thơ Sau đây của cụ Huỳnh Thúc Kháng viết năm 1908, trước khi ông bị Pháp đày ra Côn Đảo, từng được lưu truyền rộng rãi ở miền Trung Việt Nam thời kỳ Pháp thuộc.
Bài thơ chúng tôi nhận được từ danlambaovn.blogspot.com do Huỳnh Thục Vy – một hậu duệ của cụ Huỳnh – chia sẻ…
…Giờ đây Bông Hồng Cài Áo trong mùa báo hiếu không chỉ còn gói gọn trong phạm vi Phật Giáo mà đã gần như trở thành một thông lệ ở phạm vi rộng lớn của cộng đồng xã hội Việt Nam. Thật ra đây là một nghi thức bắt nguồn từ ngày “Morther Day” của Châu Âu…
Nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn 鄧 陳 琨 – Bản dịch chữ Nôm tương truyền của Đoàn Thị Điểm 段 氏 點. Bản Chinh phụ ngâm khúc của Vân bình Tôn Thất Lương dẫn giải và chú thích, Tân Việt, 1950, ghi tác giả bản dịch chữ nôm là Đoàn Thị Điểm…
Ngư Tiều y thuật vấn đáp (Ông Ngư, ông Tiều hỏi đáp về thuật chữa bệnh) là truyện thơ dài của cụ Nguyễn Đình Chiểu. Hai nhân vật chính của truyện, Bào Tử Phược và Mộng Thê Triền vì gặp cảnh mất nước nên đã đi ở ẩn làm ngư, làm tiều, sau đó gặp được Đạo Dẫn, Nhập Môn và Kỳ Nhân Sư truyền cho y thuật trị bệnh cứu đời…
Vũ trung tùy bút là tập tùy bút nổi tiếng bằng chữ Hán của Phạm Đình Hổ, gồm 90 bài, được viết vào khoảng cuối thế kỉ 18 đầu thế kỉ 19, ghi lại nhiều sự việc lớn nhỏ xảy ra trong xã hội Việt Nam cuối Lê đầu Nguyễn…
…Giữa trời kết đóa tường vân,
Đức Thế Tôn hiện toàn thân xuống đàn.
Ào ào dạng bóng tường loan,
Tràng phan, bảo cái giao quan âm thầm.
Truyền rằng nào Tiểu KÍNH TÂM
Phi thăng làm Phật Quan Âm tức thì…
Có lẽ không tự đặt mình trước những câu hỏi của từng thời kỳ, của từng khuynh hướng thi ca, một số tác phẩm văn chương đã nhẹ nhàng tới được với nhiều người đọc, không cùng một cùng một quan niệm thi ca. Viết là một hành động tự do tiên khởi để rằng giữa tác giả và tác phẩm có được một nguồn mạch trong suốt….