Tiềm ẩn Lam tình
Sáng nay
Giữa đường phố Sài Gòn hối hả
Có những cánh chim Lam lặng lẽ đi sau tràng hoa.
Đến phía trước tượng đài Diệu Quang Quách Thị Trang đứng lại.
Họ reo to hai chữ Tinh Tấn
Và đồng loạt bắt ấn Cát Tường…
Sáng nay
Giữa đường phố Sài Gòn hối hả
Có những cánh chim Lam lặng lẽ đi sau tràng hoa.
Đến phía trước tượng đài Diệu Quang Quách Thị Trang đứng lại.
Họ reo to hai chữ Tinh Tấn
Và đồng loạt bắt ấn Cát Tường…
Ngày 16.5.1963, một cuộc họp báo lớn đã được tổ chức tại chùa Xá Lợi, Sài Gòn – Thủ Đô Việt Nam Cộng Hòa – nhằm công bố Bản Tuyên Ngôn và tường thuật kết quả chuyến hội kiến của Phái Đoàn đại diện Phật Giáo Thủ Đô với Tổng Thống Ngô Đình Diệm tại Dinh Gia Long..
Hiện tại ở miền Nam Việt Nam đang có một sự căng thẳng mãnh liệt về tôn giáo đã xuất phát vì một sự phân biệt mà các Phật Tử xem mình là nạn nhân và đã biểu lộ mới đây trong những biến cố đẫm máu ở Huế. Theo luận điệu chính quyền thì đêm 8.5 dương lịch, một kẻ khủng bố đã tung ra một quả lựu đạn làm chết 7 người trong đám biểu tình trước trụ sở đài phát thanh trong ngày lễ Phật Đản…
Sau ngày 8 Thánh Tử Đạo đầu tiên ngả xuống tại Đài Phát Thanh Huế đêm lễ Phật Đản PL.2507 (7.5.1963) và sau khi Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam ban hành Bản Tuyên Ngôn, để hưởng ứng cuộc đấu tranh đòi tự do tín ngưỡng của Phật Giáo, Linh Mục M.G. Lê Quang Oánh đã gởi bức “Huyết Lệ Thư” cho Tổng Hội Phật Giáo Việt Nam…
TÀI LIỆU GIẢI THÍCH của Văn phòng 5 cấp Trị Sự Phật Giáo Toàn Quốc; Trung Phần và Thừa Thiên – Huế về những sự việc xảy ra trong ngày lễ Phật Đản năm 2507: Nhân các sự việc đã xảy ra trong ngày Phật Đản tại Huế, một số đồng bào đã hoang mang trước sự xuyên tạc, vu khống của một số người thiếu thiện chí. Chúng tôi nhận thấy cần phân tích rõ ràng, để tránh sự xuyên tạc có hại…
… lý tưởng tranh đấu của Phật Giáo Việt Nam đã ghi minh bạch là “Tôn giáo bình đẳng trong khuôn khổ của lý tưởng công bình xã hội”. Nói như vậy là chúng tôi đã liên hệ lý tưởng của mình đến lý tưởng của dân tộc, đến ích lợi chính của quốc gia…
…Chúng tôi quan niệm và tin tưởng Tổng Thống là chức vụ “do dân, vì dân và cho dân”, cho nên chúng tôi không có ý nghĩ đạo đạt nguyện vọng của mình ra là yêu sách; đối lại, chúng tôi quan niệm Tổng Thống và Chính Phủ thỏa mãn nguyện vọng chúng tôi là “vì dân và cho dân” chứ không phải nhượng bộ…
Phật Giáo đến đâu, đều đem lại một không khí an lành ở đó. Điều ấy lịch sử đã chứng minh một cách rõ ràng… Vì vậy, từ nhiều năm nay, Phật Giáo Đồ đã bị khủng bố, đàn áp khắp nơi, chúng tôi vẫn nhẫn nhục, đương nhiên không phải hèn yếu, mà vì ý thức được những nổi khổ đau, tang tóc của hoàn cảnh dân tộc ta hiện tại…
Nửa giờ sau khi viên Phó Ty Trưởng ra về, giữa sự im lặng nặng nề, bổng một hồi còi cấp cứu vang lên! Bổng nhiên toàn khu trại vùng dậy! Trại Sinh nam nữ, dùi gậy sẵn sàng, xô nhau chạy. Cát bụi trong đêm tung lên mù mịt! Người ta tưởng chừng như một cuộc khởi loạn bắt đầu!…
Ngày 9.5.1963 – tức 1 ngày sau đêm 8 thiếu niên Phật Tử bị thảm sát oan uổng tại Đài Phát Thanh Huế ngay trong đêm Phật Đản lẽ ra rất an bình, rằm tháng tư Quý Mão (1963); nhà đương cuộc Thừa Thiên – Huế đã phát hành bản thông cáo giải thích sự vụ xảy ra như sau. Kính mời chư Tôn Đức, anh chị em Lam Viên và quý Độc Giả xem lại tài liệu này…